Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ZITOPLASMA - Coggle Diagram
ZITOPLASMA
MINTZ BAKUNEKO EGITURAK 
ENDOMINTZEN SISTEMA;
- Zelula eukariotikoek mintz plasmatikoz gain barruko mintzak ere, organulu bakunak euren artean lotura handia
E Endoplasmatikoa
Tubuluen eta zisternen sarea da
- Zitoplasma osoan hedatzen da
- Mintzean lagundu
EEL: Erribosomak ez, lipidoak sortu eta bildu eta garraiatu
EEZ: Erribosomak ditu, iraitz eta mintz proteinak eratu, garraiatu eta golgi apartua eta lisosomak parte hartu
GOLGI APARATUA: Disko zapal itxura zisterna muktzu batek, zisternakdiktiasoma izeneko multzoak eratuz kokatzen dira
CIS aldea; Alde proximala: EE-tik hurbil nukleorantz orientatuta. Besikula asko inguruanmolekulaz kargatuta, hauek EE-tik gemazio bidez askatu
Trans aldea: Proteinak eta lipidoak besikuletan paketatu, mintz plasmatikora edo lisisomara joan
1- EE-an sintetizatutako molekulak paketatu, garraiatu, banatu eta iraizti. Amaieran askatzen diren iraitz besikulak hainbat helburu:
- Lisosomak eratu
- Exozitosi bidez kanporatu
- Mintz plasmatikotik hurbil metatu
2- Mintz plasmatikoa berritzea, exozitosi bidez glukoproteina edo lipoproteinak eratuz
3- Polisakaridoen sintesia
4- Lisosoma eratzea
LISOSOMAK: Hidrolisia egiten dituzten entzimak, landareetann bakuolo litikoak dute funtzio hau. Lisosomaren barrua azidoa da, mintyza glukoproteina geruzaz inguratuta
Primarioak:
- Golgi aparatutik gemazioz atera
- Entzima hidrolitikoak euki
2 bide jarraitu ahal, lisosoma sekundarioa bihurtu edo edo edukia kanpoaldera isuri
Sekundarioa:
- Lisosoma primarioak degradatzeko materialekin elkartu
- 2 mota
--> Fagolisosomaz: jatorri exogenerako materiala duenean
--> Autofagolisosoma: jatorri endogeneoko materiala
PEROXIOMA:
Mintzez inguraturiko organulu txikiak, barruan oxido entzimak
- Molekulak oxidatu
- Gantz azidoak azetikoa-ra eraldatu, parte hartu metabolismoan
- Lipidoen sintesia
- Oxigeno maila kontrolatzen lagundu
BAKUOLOA:
Zitoplasman daude, mintzaz inguraturiko zaku itxura.
- Animalietan egotekotan txikia
- Landare gazteetan txikiak eta ugariak
- Biltegi funtzioa, erreserba substantzien biltegi, hondakin produktua gorde
MINTZ BIKOITZEKO EGITURAK
MITOKONDRIOA:
Zelula behar duen energia eman, multzo guztia kondrioma deritzo
- Forma aldakorra: Ia esferikoakoso luzeak izan ahal
- Kopuru aldakorra: Zenbat eta energia gehiago behar zelula orduan eta mitokondria gehiago
EGITURA
Matrizea edo barruko eremua:
+DNA mitokondriala
- Bikoitza eta zirkularra
- Mitokondrioaren proteinak sintetizatzeko inf dauka
+Erribosomak
- Matrizean aske edo barruko mintzean atxikituta
- Zitoplasmako erribosomak baino txikiagoak
Mintz bikoitza:
- Kanpo mintz mitokondriala eta barrukoa.Barruakoan azalera handitzen duten gandorrak daude
- Mintz plasmatikoak bain proteina gehiago ditu
- Elektroiak garraiatzeko kateko proteinak
Mintz arteko eremua:
- Hialoplasmaren antzeko osaketa
-
PLASTOAK:
Soilik landare zeluletan. 2 mota:
- Kormoplastoak: Pigmentuak bildu
- Leukoplastoak: Ez dute kolorerik, bildutko substantziak energia gisa erabili
KLOROPLASTOAK:
- Kolore berdea
- Landare zelula fotosintetikoetan
- Higikorrak, argia duen zelula zonaldea hartu
- Barruko mintza ez du gandorrik
- Barruko espazioa estroma deritzo, tilakoide deitzen zaiedisko zapalak, eta, pilatzean grana deitu
- Tilakoide bakoitzaren barruko ere,mua tilakoidala deritzo
ESTROMA:
- RNA kloroplastoen proteina batzuenk sintetizatu
- Entzimak
- Erribosomak
- Almidoi inklusioak
KANPO ETA BARRUKO MINTZAK:
- Ez dute klorofilarik
- Elektroiak garraiorako proteinak eta ATP sintetasak
FUNTZIOA
- Fotosintesia
--> fase argian: Eguzki energia kimikoa bihurtu tilakoideetan
--> Fase ilunean: Energia hori glukosa sintetizatzeko erabili, co2 eta h2o kpntsumitu o2 askatuz estroman
-
MINTZ GABEKO EGITURAK
ZENTRIOLOAK
Animali zeluletan daude, zilindrikoak eta laburrak, zilio eta flageloen sorkuntza, bi zentriolo diplosoma eratu. Mikrotubulu zelularrak antolatu, mitosian ardatz mitotikoa osatu.
ZILIO ETA FLAGELOAK
Mintz plasmatikoaren luzapen hilkorra, mikrotubuluz osatuta
Zilioak
- Laburrak eta ageriak
- Atzetik aurrerako higidura
-
-
ERRIBOSOMAK
- Mintz gabeko organuluak, esfera itxura eta txikiak. Proteina erribosomikoak eta ARNz-az osatuta
- Zitosolean, EEZ-an, mintz nuklearrean, mitokondrien matrizean eta kloroplastoen estrometan daude
Proteinen sinsetsia egin (itzulpena, bi azpiunitate lotzean hasi. RNAm kate bat hainbat erribosoma polisoma edo polierribosomak eratu
ZITOESKELETOA
- Harizpi proteiko luzeen eta meheen sarea, zitoplasman hedatu
- Mintz plasmatikoak ainguraturik ohi da
- Egitura dinamikoa etengabe aldatu
-
ZITOSOLA
FUNTZIOAK
- Tanpoi funtzioa
Mitokondioaren eraketa, besikulen lekualdatzea
- Metabolismoko erreakzioak gertatu
- Organulu zelularrak euki eta sostengatu
- Mintz plasmatikoa eta mintz nuklearraren artean dagoen espazioa
- Hialoplasma eta organuluak osatuta
- Osagai hauek ditu: gatz mineralak, molekula organikoak, tRNA ETA mRNA, etntzimak eta proteinak