Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ZITOPLASMA image - Coggle Diagram

- - - - zisternen sare bat da, hauek diktiosomak deitzen dira eta saku zapalak dirudite
    - - bi zati ditu:
        
        alde proximala/eratze aldea: nukleorantz orientatuta dago eta EE-ren ondoan. kanpoaldean trantzisiozko besikulak daude ( konposatuak EE-tik goglgira eramateko). hau CIS ldea da
        
        alde distala/heltze aldea: zelularen kanpoaldera orientatuta, alde honen zisternetan jariatze besikulak daude (handiagoak). hau TRANS aldea da
    - - EEan sintetizatzen diren molekulak eraldatzen ditu eta helburu bat ematen die
      - lisosomak eratzen ditu
      - mintz plasmatikoa berritzen du lipoproteinak eta glukoproteinak eginez
      - polisakaridoak sintetisatzen ditu
  - - - tubuloen (hodiak) eta zisternen (sakuak) sare bat da
      - zitoplasma osoan hedatu daiteke
      - mintz plasmatikoaren egitura antzeko baina lumen barrunbeekin
    - - EE pikorduna
        
        ezaugarriak
        
        erribosomak ditu kanpoaldean
        
        funtzioak
        
        mintzeko proteinak sintetizatzen ditu
        
        glukosilazioa (glukoproteinak egitea); hemen hasten da eta prozesua amaitzeko golgiren apratura bidaltzen da
      - EE leuna
        
        ezaugarriak
        
        EEp-ri lotuta doa beti
        
        ez ditu erribosomik kanpoaldean (horregatik leuna)
        
        funtzioak
        
        mintzeko lipidoak sintetizatzen ditu
        
        detoxifikazioaz arduratzen da (toxinen efektua kendu)
        
        kaltzioaren kontzentrazioa zitoplasman kontrolatu
        
        proteinak eta lipidoak garraiatzeko besikulak egiten ditu
  - - - hidrolisia egiten duten entzimak daude barrualdean
      - landareetan bakuolo litikoak daude hauek ordezkatzeko
      - haien barrualdea azidoa denez (PH5) mintza glukoproteinaz estalita dago
    - - primarioak
        
        ezaugarriak
        
        golgi aparatutik gemazioz sortzen da
        
        bi aukera dauzkate: lisosoma sekundarioa bihurtu edo haien edukia kanpoaldera bidali
      - sekundarioak
        
        ezaugarriak
        
        lisosoma primario bat degradatzeko materialarekin elkartzean eratzen dira
        
        bi mota daude
        
        fagolisomak: kanpoko materialak duenean
        
        autofagolisomak: barneko materialak dituztenean
    - - digestio zelularraz arduratzen dira (funtzionatzen ez duten organuloak berrerabili adb)
  - - - mintzez inguratutako organulo txikiak dira
      - barruan oxidazio entzimak dituzte
    - - molekulak oxidatu
      - gantz azidoak eraldatu
      - lipidoak sintetisatu
  - - - animalietan txikiak eta ugariak dira, landareetan handiak eta bakarra dago
    - - biltegi funtzioa (ura, lipidoak...)
      - turgentzia ematen dio zelulari
      - lisosomak ez duten zeluletan haien funtzioa betetzen dute
- - - - harizpi proteikoen sare bat da, eta zitoplasma osoaren zehar dago
      - egitura dinamikoa du, hau da, sortzen eta desegiten a denbora guztian
    - - aktinazko harizpiak: meheenak dira eta fagozitosian parte hartzen dute. mintzaren azpialdean sintetizatzen dira
      - harizpi ertainak: organuloak eusten ditu eta tentsio mekanikoa ematen dio zelulari
      - tubulinazko mikrotubuloak: malguak dira eta ardatz mitotikoa osatzen dute. zentrosomen, zilioen et flageloen egitura osatu eta besikulen garraioan parte hartzen dute
    - - zelularen forma eta organuloen mugimendua eragiten ditu
      - kromosomen banaketan parte hartzen du ere
  - - - animali zeluletan bakarrik
      - 9 mikrotubulo hirukote osatuta
      - elkar kokatutako bi zentriolo zentrosoma deitzen zaio
      - zentrosoma haren inguruan dagoen matrize bat gehituta diplosoma da
    - - mitosian parte hartzen dute ardatz mitotikoa eratuz
      - zilio eta flageloen sorkuntzan parte hartzen dute
  - - - mintz plasmatikoaren kanpoaldean dauden egiturak dira, ile itxurazkoak
      - mikrotubuloz eginda daude
    - - zilioak zelularen kanpoaldean dagoen likidoa mugiarazten dute (asko daude)
      - flageloa zelularen mugimenduaz arduratzen da (bat bakarrik egoten da)
  - - - Proteina erribosomikoz (RNAr) osatuta
    - - itzulpena : RNAm irakurri eta proteinak sintetizatzen ditu
- - - - mitokondrioen multzoa kondrioma da
      - forma aldakorra dute, esferak, zilindroak edota luzangak izan daitzeke
      - kopurua aldakorra dute, zenbat eta energia gehiago behar gero eta mitokondria ghiago egongo dira
    - - 3 gune daude
        
        barruko eremua (matrizea)
        
        DNA mitokondriala hemen dago, hau mitkondrioa behar dituen proteinen sintesia egiteko info. dauka
        
        erribosomak daude matrizean aske edo barruko mintzaren barrualdean itsatsitak. hauek zitoplasman daudenak baino txikiagoak dira
        
        ura eta entzimak daude barruan
        
        mintz mitokondrialak
        
        barruko mintz mitokondriala
        
        mintz plasmatikoa baino proteina gehiago ditu
        
        elektroiak eta atp garraiatzen ditu
        
        kanpoko mintz mitokondriala
        
        funtzio enzimatikoa duten proteinak ditu
        
        iragazkorra da
        
        mintzen arteko eremua
        
        zitoplasmaren antzeko fluido bat da
    - - arnasketa zelularra egiten du zelulari energia emateko
  - - - soilik landareetan daude
      - bi mota daude
        
        kromoplastoak: pigmentuak biltzen dituzte (klorofila, karoteno...)
        
        leukoplastoak: ez dituzte pigmentuak, biltzen dituzten substantziak energia bezala erabiltzen dituzte
    - - kloroplastoak
        
        ezaugarriak
        
        klorofilak kolore berdea ematen dio
        
        landare zelula fontosinettikoetan daude
        
        argia dagoen lekura mugitzen dira (zelularen barnealdean)
        
        mintz bikoitza du
        
        barruko mintza ez du gandorrik
        
        tilakoideak gram multzoetan biltzen dira, estroman aurkitzen dira
        
        egitura
        
        estroma
        
        DNA gordetzen du kloroplastoak behar dute proteinak sintetizatzeko
        
        hemen entzimak, erribosomak eta almidoi inklusioak daude
        
        kanpoko eta barruko mintzak
        
        ez dute klorofilarik
        
        hialoplasma eta estromaren arteko garraioa egiteko proteinak ditu
        
        tilakoideen mintza
        
        lipidoak, proteinak eta pigmentuak osatzen dute
        
        elektroiak garraiatzeko proteinak eta ATP daude
    - - fotosintesia egiten dute bi fasetan