Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
NUKLEOA - Coggle Diagram
NUKLEOA
ZIKLO ZELULARRA
- Gizakiak 100 biloi zelula infuru ditugu
- Minutuko 300 miloi zelula ordeztu
- Zatiketa baten eta hurrengoaren arteko artean gertakari multzo ordenatua (sortzen denetik, zatitu eta 2 zelula alaba sortu arte)
IINTERFASEA 
- Zelula ez da zatitzen
- Material genetikoa bikoiztu
- hazkunde zelularra gertatu
- 3 fase
S FASEA
- Material genetikoa bikoiztu (erreplikazioa)
- Mutazio gehienak ADN-aren erreplikazioan
- Material genetikoa konpontzeko sistemak, jarduera garrantzitsua fase honetan
G2 FASEA
- Mitosia prestatzeko etapa
- Zelula tamaina egokia du
- Kromosomak bikoiztuta aude
- Zentrioloak bikoiztu eta zentrosomak
- Kromatinak kondentsatzen hasi
G1 FASEA
- Ez dago ADN sintesirik (ez bikoiztu)
- Zelula hazi, organuluen eta egitura zitoplasmatikoen kopurua bikoiztu
- Kromosomak erreplikaziorako prestatu
MITOSIA
- Zikloaren iraupena oso irregularra
- Nukleoaren zatiketa eta zitoplasmaren organuluen zatiketa eta banaketa
- Zelula kopurua handitu
- Material hereditarioa kontserbatzen da
- Batzuetan mitosia lotura estua du ugalketarekin, ugaltze asexualarekin
- Mitosian 2 etapa (zitozinesia, kariozinesia)
Kariozinesia: Material genetikoa bamatu, lau fase: profase, metafase, anafase, telofase
Profasea
- Kromosomak kondentsatu
- Ardatz mitotikoa sortu
- Aster zuntzak eratu (zentriolo inguruan modu erradialean)
- Zentrioloak pareka eta zelularen bi poloetarantz banatzen da (landareetan mikrotubulu mitotikoak eratu)
- Amaieran mintz nuklearra eta nukleoloa desagertu
- Zinetokoroa eta ardatz mitotikoa sortu
Metafasea
- Kromosomak kondentsazio maximora heldu
- Zelula erdian kromosomak plaka ekuarotiala eratuz
- Zinetokoroak eta poloak lotuta zinetokoroei esker
Kromatida bakoitza zinetokorotik polo baetra lotuta gelditu
Anafasea
- Kromatidak banatu, mikrotubuluak laburtzeagatik
- Krom. bakoitzaren kromatida bana zelulako polo ezberdinera joan
Telofasea
- Kromatiden poloetarako migrazioa amaitu
- Ardatz mitotikoa desegiten hasi erdian bildu
- Nukleoloa eta mintz nuklearraagertu berriro
- Kromosomak deskondentsatu
Zitozinesia
Animalia zeluletan:
- Estrangulatze bitartez gertatu
- Aktina eta miosinako mikrozuntzak eraztun uzkurkorra
Landare zeluletan.
- Erdian egitura bat eratu, fragmoplastoa golgi paaratutaik datur
- Fragmoplastoa pareta zelularra bihurtu
MEIOSIA
- Ugalketa sexuala duten izakietan, gametoak sortzeko
- Material genetikoa erdira murriztu
- Zelula alabak haploideak dira baina material genetiko osoa dute
Populazioen aldagarritasun genetikoa handitu
- Informazioaren birkonbinazioa egin
Eboluzioaren oinarria da
- 5 fase
1- Profase 1
Pakitenoa: Homologo bikoteak 4 kromatidaz osatuta, elkargurutzaketa gertatu eta horregatik birkonbinazio genetikoa
-
Zigotenoa: Kromosoma homologoak elkar lotuta, sinopsia
Diazinesia: Kromosomak uzkurtu, kiasmak muturrerantz nukleoloa eta mintza desagertu, ardatz mitotikoa sortu
Lepotenoa: kromosomak kondentsatu, ikusten hasi kromosomak 2 kromatida
-
4- Aafase 1
Mikrotubuluak laburtu, krom homologoak poloetarantz joan n kromosomak eratu
-
-
ZIKLO BIOLOGIKOAK
HAPLOIDEA
- Diploide bakarra zigotoa, onddo ea algetan, organismo haploide
DIPLOIDEA
- Fase haploide bakarra gametoa, organismo diploideak, animalietan, protozoo
HAPLDIPLOIDEA
- Landareak eta aglak, gametofitosk eta gametoak haploide ta zigotoak eta esporofitoak diploide esporak sortu
NUKLEOA INTERFASEAN
Hainbat zati:
- Mintz nuklearra
- Nukleoplasma
- Kromatina
- Nukleoloa
Kanpo mintz nuklearra: Alde zitoplasmatikoan erribosomak , pro nuklearretatik molekula polar trxikiak (difusioz), ioiak eta makromolekulak igaro ahal dira (garraio aktiboa)
Barruko mintz nuklearra: Alde nuklearra zuntz-proteinen sare batek estali, xafla nuklearrak. Hori euskarri bezala egin,l kromatina aingratzeko gune ere da
NUKLEOPLASMA
- Nukleo osoa bete eta sendotasuna ematen dion sarea, disoluzio koloidala.
- Bertan kromatina, entzimak, erribonukleoproteinak eta ioiak
KROMATINA
- Interfasean dagoen nukleoko material genetikoa
- Nukleoplasman kromatina zuntzak daude, ADN molekula bat eta proteina asko (histon, ez hiztoniko) eratzen dute baikoitza
NUKLEOLOA
- Ez du mintzik
- ARN nuklearra bertan sintetizatu (gero ARNr bihurtu)
- Erribosomen azpiunitateak eratu
- Mitosian, profase hasieran, desagertu egiten da
NUKLEO MITOTIKOA
- Mitosian nukleoa berrantolatzen da: kromatinak kondentsatu eta kromosoma bihurtzen dira
- Nukleoa zatitu bitartean ez dago ARN sintesirik (transkripziorik)
- Kromosomen ikerketa kriotipoen eta ideogramen bidez egin
KARIOTIPOA
- Espezie batek duen kromosoma multzoa da. Espezie bakoitzarena bakarra da eta espeziearen bereizgarria da. Gizakia 46, bi sexualak
- Zelula metafasiko baten kromosomak, morfologiaren eta tamainaren arabera ordenatua kariograma da. Kromosomak mota eta luzeeraren arabera sailkatzen dira
- Kariograma egiteko zelula metafasean egon behar (krom. bikoiz. eta biko.)
Espezie gehienak kromosoma bikoitua dute. Kromosoma bakarra duenean haploidea da, eta bi sorta ditueean diploidea
IDIOGRAMA
- Kromosomen irudikapen grafikoak dira, bere antolaera eta ezaugarri morfologikoak agertzen dira. Kromosoma bakoitxa itxura bakarra du, tindaketa bidez diferentziatu egiten dira bandak
- Ideogrametan, kromosoma metafisiko bakoitzetik kromatida bakarra agertu, mutazio kromosomikoak aztertzeko
- Informazio genetikoa dauka
- Barnean ADN-aren erreplikazioa eta RNA-ren sintesia gertatzen dira
- Normalean nukleo bakarra agertzen da, bain abadaude nukleo gabekoak (eritozitoak) edo gehiago dituztenak (hepazitoak, osteoklastoak
- Nukleoa bi egoeratan agertu:
-->interfase: zatitu gabe
-->mitotikoa: zatituta