Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Phép quay Euler và Roll-Pitch-Yaw - Coggle Diagram
Phép quay Euler và Roll-Pitch-Yaw
Nhật
Phép quay RPY
Góc Roll Pitch Yaw
Pitch
Sự bồng bềnh của tàu hay chuyển động nâng hạ của máy bay ~ quay một góc θ quanh trục Y
Yaw
Sự chuyển hướng của tàu, máy bay ~ quay một góc ψ quanh trục X
Roll
Chuyển động lắc của thân tàu ~ quay một góc Φ quanh trục Z
Công thức
RPY (Φ,θ,ψ) = Rot(z,Φ)Rot(y,θ)Rot(x,ψ)
Ứng dụng
Drone, quadcopter
Pitch
Ngóc lên/xuống để di chuyển tiến/lùi
Yaw
Xoay trái/phải để đổi hướng di chuyển
Roll
Nghiêng trái/phải để di chuyển ngang
Robot công nghiệp: điều khiển hướng của khâu chấp hành cuối
Hàng không, máy bay
Pitch
Điều khiển mũi máy bay ngóc lên/chúc xuống
Yaw
Điều chỉnh hướng bay
Roll
Nghiêng cánh để rẽ hướng
Phép quay Euler
Góc Euler
Chỉ các chuyển động quay quanh các trục X,Y,Z
Xác định hướng của khâu chấp hành cuối
Có 12 tổ hợp chuyển động quay khác nhau (ZYZ, ZXZ, ZYX,...)
Phép quay ZYZ
Công thức
Euler (Φ,θ,ψ) = Rot(z,Φ)Rot(y,θ)Rot(z,ψ)
Ứng dụng
Cơ học lượng tử - Spin của hạt electron
Robot công nghiệp - Cơ cấu cổ tay robot
Cơ học cổ điển - con quay hồi chuyển
Đặc điểm
Kết quả khi thực hiện theo chiều thuận và nghịch như nhau
Định nghĩa
Quay một góc θ quanh trục Y mới đó là Y'
Quay một góc ψ quanh trục Z mới đó là Z''
Quay một góc Φ quanh trục Z
Khác nhau cơ bản
Phép quay RPY giữ hệ quy chiếu cố định trong khi xoay vật liên tiếp ba lần quanh ba trục của hệ quy chiếu ban đầu
Phép quay Euler quay ba lần quanh ba trục của ba hệ quy chiếu khác nhau
Tri
Phép quay Euler
Khái niệm
Là cách diễn đạt của phép quay tổng quát trong không gian 3 chiều bằng 3 phép quay cơ bản được thực hiện tuần tự quanh các trục tọa độ
mô tả trực quan về phép xoay 3d
xác định khâu chấp hành cuối là các chuyển độngq quay quanh các trục x, y, z
có 12 bộ phép quay Euler
Phép quay kiểu ZYZ
Quay một góc ϕ xung quanh trục z
Quay tiếp một góc θ xung quanh trục y'
quay quanh một góc ψ quanh trục z''
Công thức
Euler(ϕ,θ,ψ)=Rot(z,ϕ).Rot(y,θ).Rot(z,ψ)
Ứng dụng
cơ học lượng tử
vật lý chất rắn
spin hạt
con quay hồi chuyển
chuyển động khớp cổ tay của robot
Phép quay Roll-Pitch-Yaw
Khái niệm
là một cách biểu diễn đinh hướng hoặc phép quay của vật thể trong không gan 3 chiều bằng 3 góc quya roll pitch yaw
xét hệ tọa độ trên thân tàu
Roll là chuyển động lắc của thân tàu với góc quay Φ quanh trục z
Pitch là sự chuyển động bồng bềnh của tàu với góc quay tương ứng là θ quanh trục y
Yaw là sự chuyển hướng của tàu tương đương với phép quay một góc ψ xung quanh trục x
Công thức
RPY(Φ,θ,ψ)=Rot(z,Φ).Rot(y,θ).Rot(x,ψ)
Ứng dụng
điều khiển hướng của máy bay, drone
roll là chuyển động chao của máy bay
pitch là chuyển động lên xuống của máy bay
yaw là chuyển động xoay hướng
điều khiển khâu chấp hành cuối của robot
Sự khác nhau của phép quay Euler và RPY
RPY là thực hiện trong hệ quy chiếu cố định
Euler là thực hiện theo hệ quy chiếu động. Phụ thuộc vào kết quả lần quay trước
Nam
TẤN
Góc euler
Tính chất
có 12 tổ hợp thứ tự thực hiện của 3 phép quay
ma trận quay theo 3 góc:ϕ,θ,ψ
theo thứ tự Z-Y-Z
sử dụng trong robot vì:
Không gian 3D và bậc tự do quay
Một vật thể rắn trong không gian có
3 bậc tự do quay
cần đúng 3 tham số để mô tả hoàn toàn hướng
Góc Euler gắn với chuyển động thực tế: trực quan,dễ hiểu
vị trí+ hướng= tư thế
định nghĩa
Là một phương pháp quan trọng dùng để mô tả hướng (orientation) của một vật thể (như tay máy robot) trong không gian 3D so với một hệ tọa độ tham chiếu cố định.
công thức
R(ϕ,θ,ψ) = R(z,ϕ).R(y,θ).R(z,ψ)
ứng dụng
Mô tả hướng của điểm làm việc cuối
Giải bài toán Động học: nghịch&thuận
Thiết kế cổ tay Robot
góc R-P-Y
đặc điểm
phép quay được thực hiện quanh các trục cố định
Roll(ϕ): quay quanh z
Pitch(θ): quay quanh trục y
Yaw(ψ): quay quanh trục x
tính chất
thứ tự quay: Z-Y-X
tính độc lập: mỗi góc đại diện cho một bậc tự do về định hướng.
Hiện tượng khóa vòng (Gimbal Lock),khi pitch quay góc +-90 độ thì sẽ trùng với trục x or z suy ra mơ hồ
định nghĩa
Phép quay Roll-Pitch-Yaw xác định hướng của một vật thể (thường là tàu bay, tàu thủy hoặc cánh tay robot) so với hệ tọa độ tham chiếu cố định (Oxyz).
ứng dụng
Hàng không: Điều khiển hướng bay của máy bay
Robot học: Xác định hướng của kẹp (end-effector) trong không gian-khâu cuối.
Đồ họa máy tính: Xử lý góc nhìn của camera trong không gian 3D.
công thức
R(ϕ,θ,ψ) = R(z,ϕ).R(y,θ).R(x,ψ)
so sánh
R-P-Y:phép quay được thực hiện quanh các trục cố định
Euler: góc Euler thường quay quanh các trục di động.
R-P-Y: Các trục quay X, Y, Z luôn cố định trong không gian, không đổi hướng theo vật thể
Euler:Lần quay sau phụ thuộc vào kết quả của lần quay trước.
so sánh bộ công thức
thứ tự tính
euler
quay phép nào trước thì ghi vào bên trái
R-P-Y
quay phép nào trước thì ghi nó bên phải
khác nhau chỗ nào
Yên
phép quay Euler
Định nghĩa
Là phương pháp mô tả hướng (orientation) của một hệ tọa độ {B} so với hệ tọa độ tham chiếu {A} thông qua ba lần quay liên tiếp
Có tất cả 12 bộ quy ước Euler độc nhất (như XYX, XZX, ZYZ...) trong tổng số 24 quy ước thiết lập góc
Phép quay kiểu ZYZ
: Quay quanh trục Z một góc ϕ , tiếp theo quanh trục Y mới góc θ, và quay lại quanh trục Z mới một góc ψ
dùng trong robot
Tối giản hóa tham số biểu diễn
Tính trực quan và dễ dàng cho người vận hành
Ứng dụng trong xây dựng mô hình động học
Tiết kiệm không gian lưu trữ và tính toán
công thức
R(ϕ,θ,ψ) = R(z,ϕ).R(y,θ).R(z,ψ)
phép quay Roll-Pitch-Yaw
định nghĩa
Là một phương pháp biểu diễn hướng (orientation) thuộc nhóm góc cố định (Fixed Angles), trong đó các phép quay được thực hiện quanh các trục của hệ tọa độ tham chiếu cố định
Công thức
RPY(ϕ,θ,ψ)=R(z,ϕ).R(y,θ).R(x,ψ)
lộc
góc euler
Các quy ước phổ biến về góc Euler
Góc Euler Z-Y-X
Góc Euler Z-Y-Z
Biểu diễn toán học
R(ϕ,θ,ψ) = R(z,ϕ).R(y,θ).R(z,ψ)
nguyên tắt quay
các phép quay được thực hiện quanh các trục của hệ tọa độ đang chuyển động thay vì hệ tọa độ cố định
định ngĩa cơ bản
gắn một hệ tọa độ vào vật thể đó và mô tả hệ tọa độ này so với một hệ tọa độ tham chiếu
hướng của một vật rắn thường được biểu diễn bằng ma trận quay hoặc các bộ ba góc như góc Euler
gắn một hệ tọa độ vào vật thể đó và mô tả hệ tọa độ này so với một hệ tọa độ tham chiếu
vì sao lại sử dụng góc euler trong robot
Thuận tiện cho người vận hành
Tương thích với cấu trúc cơ khí
Sự tối giản số lượng tham số
Hỗ trợ giải bài toán động học và vận tốc
Vận tốc và Jacobian
Động học ngược
roll, pitch, yaw
Ứng dụng
Roll
Chuyển động quay của kẹp (gripper) hoặc bàn tay robot quanh trục chính của nó
Pitch, Yaw
Các chuyển động gập lên/xuống hoặc quay sang trái/phải của cổ tay để định hướng cho dụng cụ
Biểu diễn toán học
Quay một góc ψ quanh trục x.
Quay một góc θ quanh trục y.
Quay một góc ϕ quanh trục z.
RPY(ϕ,θ,ψ)=R(z,ϕ).R(y,θ).R(x,ψ)
Định nghĩa
Roll
Là chuyển động quay quanh trục dọc của vật thể
Pitch
Là chuyển động quay quanh trục ngang
Yaw
Là chuyển động quay quanh trục còn lại
roll, pitch, yaw khác nhau như thế nào
roll
Lắc lư (nghiêng trái/phải)
Trục dọc thân (z)
pitch
Gập (ngóc đầu lên/xuống)
Trục ngang (y)
yaw
Rẽ (xoay hướng trái/phải)
Trục thẳng đứng (x)