Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ZITOPLASMA 7.GAIA, image, glukosa, image, image, image, image, image,…

- - - - Mintz bakunarekin inguratuta daudenez eta lotura handia dutenez ENDOMINTZEN SISTEMA deitzen da.
  - - - ZIMURRA
        
        Erribosomak. Iraitz eta mintz proteinak sortu eta garraiatu. Golgi aparatua eta lisosomak parte hartuz glukoproteinak sortzen dira.
      - LEUNA
        
        Erribosomarik ez. Mintzeko lipidoak (gehienbat) egin eta garraiatu. Muskuluen uzkurduraz eta pigmentuak sortzeaz arduratu
      - Zitoplasman hedatu eta mintz plasmatikoaren egitura bera
  - - - CIS aldea
        
        Eratze aldea. EEtik hurbil, nukleora orientatua. Inguruan besikulak, molekulaz kargatua. Besikulak gemazioz EEtik atera eta CIS aldeko lehen zisternan lotu.
        
        Molekulak zisterna batetik bestera, CIS-TRANS noranzkoan. Bidean, molekulak garatu eta espezializatzen dira.
        
        *Gemazioa = Besikulak golgi aparatutik irtetzean
      - TRANS aldea
        
        Heltze aldea. Mintz plasmatikotik hurbil. Gemazioz iraitz-besikulak edo kanporatze-besikulak askatu.
      - FUNTZIOA
        
        Mintz plasmatikoa berritu exozitosi bidez glukoproteina eta lipoproteinak eratuz.
        
        Polisakaridoak eratu
        
        EEan sintetizatutako molekulak aldatu, paketatu, garraiatu eta irazten dituzte.
        
        Askatutako besikulak helburu desberdinak izan ditzakete: Lisosomak eratu, exozitosi bidez kanporatu edo Mintz plasmatikotik hurbil metatu
        
        Lisosomak eratu
  - - - Lisosoma primarioa + degradatzeko materiala
        
        FAGOLISOSOMA / HETEROLISOSOMAK
        
        Jatorri exogenoko materiala badu (Bakteria)
        
        AUTOFAGOLISOSOMA / AUTOLISOSOMAK
        
        Jatorri endogenoko materiala badu (Organulu zaharkitua)
    - - Digeritzean, materiala berrerabili edo kanporatzen da.
      - Zelula barruko digestioa, bai jatorri exogenoko bai endogenoko materialarena
    - - Golgi-aparatutik gemazioz sortu, entzima hidrolitikoak dituzte (azidoak, beraz beste organismoak suntsitu), 2 bide, lisosoma sekundario bihurtu ala edukia kanporatu
  - - - Molekula txikiak oxidatu, lipidoak sintetisatu eta oxigeno maila kontrolatzen laguntzen du.
  - - - Biltegi funtzioa (Erreserba substantziak biltegiratu), soberako ura bildu, lisosoma ez dagoen zeluletan horren funtzioa eta zelulen degradazioan lagundu.
- - - - Matrizez eta mikrotubulu zuntzez inguratuta, hori zentrosoma eratu.
        
        Mikrotubulu zelularrak antolatu eta mitosian parte hartu (Ardatz mitotikoa eratu)
  - - - Laburrak, ugariak eta atzetik aurrerako higidura
        
        Zelula inguratzen duen likidoa higitzeaz arduratzen dira.
    - - Luzeak, 1 edo 2 eta uhin-egitura dute
        
        Lokomozio eragileak (Mugimenduaz arduratu)
  - - - 2 azpiunitate rRNA-z osatuak, eta elkartu mRNA irakurri behar denean
        
        Zitosolean, erretikulu endoplasmatiko zimurrean, mintz nuklearreko alde zitoplasmatikoan eta mitokondrien matrize eta kloroplastoen estroman ager daitezke
        
        Multzoa + RNAm = polisoma
    - - Proteinen sintesiaz arduratu. 2 azpiunitate lotzean hasi eta horiek banantzean amaitu.
- - - - EGITURA
        
        MATRIZEA
        
        Erribosomak
        
        Matrizean aske edo barruko mintzari lotuta, eta zitoplasmakoak baino txikiagoak
        
        Ioiak, ura eta entzimak daude.
        
        DNA Mitokondriala
        
        Bikoitza eta zirkularra, eta mitokondrioaren proteinak sintetizatzeko informazioduna.
        
        MINTZ MITOKONDRIALA
        
        KANPOKOA
        
        Funtzio entzimatikoak duten proteinaduna, oso iragazkorra
        
        BARRUKOA
        
        Mintz plasmatikoa baino proteina gehiago, eta horiekin elektroiak garraiatzeko kateak (ATP sintetasak)
        
        MINTZEN ARTEKO EREMUA
        
        Zitosolaren antzeko sorketa.
      - FUNTZIOA
        
        Arnasketa zelularra. Askatutako energia ATP sortzeko balio du.
        
        C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O + Energia kimikoa (ATP)
      - Forma aldakorra, ia esferikoak, zilindrikoak edo oso luzeak.
      - Kopuru aldakorra, zelulak behar energetiko handiagoa --> mitokondria gehiago
  - - - Pigmentuak bildu (Klorofila, karotenoa) eta argia erabili energia lortzeko.
    - - Kolore gabeak (Pigmenturik ez) eta bildutako substantzia energia bezala erabili ehun ez-fotosintetikoetan
    - - Klorofiladun plastoak (berdeak), landare zelula fotosintetikoetan daude, higikorrak argia dagoen zelula alderantz eta argia erabili energia sortzeko.
        
        Kanpo mintza eta mintz arteko eremua bereizten dira
        
        KANPOKO ETA BARRUKO MINTZAK
        
        Klorofilarik ez (Lipido + proteina). Hialoplasma eta estromaren arteko garraioa --> Proteina asko
        
        TILAKOIDEEN MINTZA
        
        Lipido, proteina eta pigmentuz (Klorofila eta karotenoideak, berde eta laranja/marroia)
        
        Elektroiak garraiorako proteinak + ATP sintetasak
        
        ESTROMA
        
        Entzimak (Erreakzio kimikoetarako), erribosomak, almidoi inlusioak (Bilketa) eta DNA-k kloroplastoen proteina batzuek sintetizatzeko informazioa du
        
        FUNTZIOA
        
        Fotosintesiaz arduratu. Bi fase:
        
        FASE ILUNA
        
        Argi-energia glukosa sintetizatzeko, CO2 + H2O kontsumitu eta O2 askatu ESTROMAN
        
        1 more item...
        
        FASE ARGIA
        
        Eguzki energia ATP (energia kimiko) bihurtu TILAKOIDEETAN
  - - - ATP energia sortzen dute
      - Erribosomen laguntzarekin proteinak sintetizatu
      - Zelula prokariotetatik datoz (T. endosinb.)
      - Mintz bikoitzez mugatuta daude
    - - Mintzak = Mitokondrioak 2 / Kloroplastoak 3
      - Funtzioa = Mitokondrioa arnasketa zelularra / Kloroplastoa fotosintesia
      - Non? = Mitokondrioak eukariota guztietan / Kloroplastoa landareetan
      - Nondik sortuta? = Mitokondrioak bakterio aerobioetatik / Kloroplastoa zianobakterietatik
- - - - HARIZPI ERTAINAK
        
        Muskulu eta epitelio zeluletan, ugariak tentsio mekaniko handien eraginpeko zeluletan
      - AKTINAZKO HARIZPIAK
        
        Meheenak. Aktinaren (Proteina) zuntz luze eta malguak. Mintz plasmatikoaren azpian, sarea eratu. EUKARIOTA GUZTIEAN
      - MIKROTUBULUAK
        
        Tubulinaz osatua (Proteina). Azkar birrantolatu. Besikulen eta organuluen garraioaz arduratu. Zilio, flagelo eta ardatz mitotikoa sortu.