Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
HIẾN PHÁP & QUYỀN TỰ DO KINH DOANH - Coggle Diagram
HIẾN PHÁP & QUYỀN TỰ DO KINH DOANH
Hiến pháp là gì?
Quy định:
Chủ quyền quốc gia
Chế độ chính trị - kinh tế - xã hội
Tổ chức bộ máy nhà nước
Quyền con người & quyền công dân+
4 đặc trưng
Luật cơ bản (luật mẹ)
Luật tổ chức bộ máy nhà Nước
Luật bảo vệ quyền con người
Luật có hiệu lực pháp lý tối cao
Hệ thống quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý cao nhất
Luật cơ bản - luật mẹ, mọi văn bản khác phải phù hợp
Lịch sử hình thành và quy trình lập nên Hiến pháp
Lịch sử hình thành
Thế kỷ 13–17: Tư tưởng giới hạn quyền lực nhà vua: Magna Carta (1215), Habeas Corpus Act (1679)
Thế kỷ 18 - Hiến pháp thành văn: Hiến pháp Mỹ 1787, Tuyên ngôn Nhân quyền Pháp 1789
TK 20–21- Hiến pháp hiện đại: Hiến pháp xã hội, bổ sung quyền kinh tế xã hội. VD: Hiến pháp Nhật 1947
4 giai đoạn phát triển chính
🔸 1787–1917
Ít quốc gia có Hiến pháp
Trọng tâm: phân quyền – bảo vệ nhân quyền
🔸 1917–1945
Xuất hiện Hiến pháp XHCN
Mở rộng sang kinh tế – xã hội
Không thừa nhận tam quyền phân lập
🔸 1945–1990
Hiến pháp phát triển toàn cầu
Các quốc gia mới độc lập ban hành Hiến pháp
🔸 1990–nay
Điều chỉnh Hiến pháp XHCN (VN 1992, 2013)
Cập nhật quyền con người thế hệ mới
Nhấn mạnh:
Bảo hiến
Phân quyền trung ương – địa phương
LẬP HIẾN & SỬA ĐỔI HIẾN PHÁP
🔹Quy trình lập hiến
Cơ quan soạn thảo đặc biệt
Lấy ý kiến toàn dân
Thông qua với tỷ lệ cao (≥ 2/3)
Có thể trưng cầu dân ý
🔹 Sửa đổi Hiến pháp
Hiến pháp cương tính (Mỹ, Pháp…)
Hiến pháp nhu tính (Anh, New Zealand)
🔹 Hình thức sửa đổi
Ban hành Hiến pháp mới
Tu chính án
Giải thích Hiến pháp
🔹 Giới hạn sửa đổi
Giới hạn thời gian
Giới hạn hoàn cảnh (chiến tranh, khủng hoảng)
Nguyên nhân Hiến pháp là đạo luật cơ bản nhất
Về tính chất
Thể hiện và bảo vệ chủ quyền nhân dân
Giới hạn quyền lực nhà nước, cơ sở hợp hiến cho toàn bộ hệ thống pháp luật
Quản lí toàn bộ xã hội
Về phạm vi
Rất rộng, bao gồm chính trị, kinh tế, xã hội
Quy đinh các nguyên tắc nền tảng, không đi sâu chi tiết
Về thủ tục xây dựng & sửa đổi
Chặt chẽ, đặc biệt, mất thời gian, phải trưng cầu ý dân (>=⅔)
Hiến pháp tốt & Hiến pháp chưa tốt
✅ Hiến pháp tốt
Bảo vệ quyền con người
Giới hạn quyền lực rõ ràng
Bảo đảm cạnh tranh bình đẳng
Quản lý nhà nước hợp lý
❌ Hiến pháp chưa tốt
Quyền chỉ mang tính hình thức
Thiếu cơ chế thực thi
Hành chính lạm quyền
Nhân dân khó giám sát quyền lực
Bộ máy Nhà nước Việt Nam (Hiến pháp 2013)
Nguyên tắc
Quyền lực thống nhất, có phân công – phối hợp – kiểm soát, bảo đảm quyền lực thuộc về Nhân dân, quyền lực được sử dụng đúng đắn, không bị lạm dụng
Cơ cấu
Quốc hội: đại biểu cao nhất của Nhân dân và quyền lực nhà nước cao nhất → lập hiến, lập pháp, quyết định vấn đề trọng đại, giám sát tối cao
Chủ tịch nước: người đứng đầu Nhà nước → đối nội và đối ngoại, công bố Hiến pháp, luật, bổ nhiệm Thủ tướng, phong hàm cấp cao
Chính phủ: cơ quan hành chính nhà nước cao nhất → hành pháp
Tòa án nhân dân: cơ quan xét xử → xét xử, tư pháp
Viện kiểm soát nhân dân → công tố, kiểm sát
Chính quyền địa phương
Kiểm toán Nhà nước: Quốc hội thành lập →kiểm tra việc quản lý và sử dụng ngân sách, tài sản
Quyền con người & Quyền tự do kinh doanh
Quyền con người
Khái niệm
Những đảm bảo pháp lý toàn cầu để bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động tổn hại đến nhân phẩm, tự do của con người :
Bao gồm
Quyền dân sự, chính trị
Quyền kinh tế, văn hóa, xã hội
Quyền tự do kinh doanh
Khái niệm
Quyền của công dân được lựa chọn hình thức kinh doạnh, ngành nghề pháp luật không cấm và quy mô kinh doanh
Bao gồm
Quyền tự do thành lập doanh nghiệp
Quyền tự quyết định các vấn đề phát sinh trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh
Quyền lựa chọn ngành, nghề, lĩnh vực kinh doanh (đối tượng kinh doanh)
Quyền tự do hợp đồng
Quyền tự do cạnh tranh lành mạnh