Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

2 eta 3 gaiak - Coggle Diagram

- - - - Geroago, leku berean bizi eta Jesusenganako fedea ospatzeko bildu egiten diren dizipuluen taldeari eman zitzaion izen hori.
      - Azkenik, Jesusen jarraitzaileen komunitate osoa izendatzeko erabili zen: Eliza unibertsala.
        Hasieratik, bere eginkizuna betetzeko lagunduko zioten gizon-emakumeen komunitatea osatu nahi izan zuen Jesusek.
      - Jesusuen heriotza eta piztueraren ondoren, horrela deitzen ziren apostuluen irakaspenak jasotzeko eta Eukaristia ospatzeko.
      - Ebanjelioetan dei hauetariko batzuk baizik ez dira agertzen. Alabaina, beste aipamen batzuen bidez, badakigu dizipulu asko izan zuela.
        
        Lukasen ebanjelioan, esate baterako, 72 ikasleren taldea aipatzen da, bidea presta diezaioten Jesusek bidaliak.
        
        Jesusek bera egon ez zedinean bere eginkizunaren jarraipena segurta zezatela agindu zien. Horregatik, luzaro eta gogotik saiatu zen haiei egoki irakasten.
        
        Ikasle guztien artean hamabi laguneko talde bat nabarmentzen da. Lukasek Hamabiak esaten die eta apostoluak titulua ematen zaie, hots, bidaliak.
        
        Hala ere, komunitate horren finkatzea Jesusen heriotza eta piztueraren ondoren gertatuko zen. Harrezkero, apostoluak, Jesusen Izpirituan murgilduta eta haren bidez bihotz berriturik, haren eginkizunari jarraitu zioten.
        
        Erankuntzaren uneak
        
        Jendaurreko bizitzaren hasieratik, Jesusek diszipuluak aukeratu eta berari jarraitzeko eskatu zien.
        
        Diszipuluen artean Jesusek hamabi apostoluak aukeratu zituen; horiek izango dira elizaren oinarria|
        
        Jesusek, hitzez eta eginez, Jainkoaren Erregetzaren Berri Ona jakinarazi zion jendeari. Elizaren sorrera da
        
        Apostoluen buru Pedro izendatu zuen, Elizaren zimendua izango den harkaitza.
        
        Jesus Jainkoari zion leialtasun haustezinagatik hil zen gurutzean.
        
        Azken Afarian, Jesusek apostoluei azken agurra egin eta oinordekotza hirukoitza utzi zien:
        
        Maitasunaren agindua.
        
        Izpiritu Santuaren etorreraren promesa.
        
        Eukaristiaren sakramentua.
        
        Pazko-arratsaldean, Jesus berpiztuak, apostoluei agertuta, bere eginkizuna jarraitzera bidali eta bere Izpiritua komunikatu zien, agindua zien bezala.
        
        Juduek Mendekoste-jaia ospatzen zuten egunean, Izpiritu Santua apostoluei agertu eta, jai ospakizuna zela-eta, hurreratutako erromesei Jesusen heriotza eta piztuera aldarrikatzeko. indarra eta kemena eman zizkien
- - - - Hastapenetako lehen elkarte kristauaren bizitzaren deskribapenean, ondoko elementuok bereiz ditzakegu
        
        Ondasun-erkidegoa edo elkarte-bizitza.
        
        Eukaristiaren ospakizuna (ogiaren zatiketa) eta otoitza.
        
        Katekesia edo apostoluen irakasbidea.
        
        Berri Onaren testigantza hitz eta ekintzen bidez, eta abegia edo harrera kide berriei.
        
        Horretan, Izpiritu Santua zuten laguntzaile, une bakoitzean behar zituzten trebetasunak edo ahalmenak beraiengan sortaraziz.
        
        Izpiritu Santuak kristauei eman ohi dizkien ezaugarri edo ahalmenei karismak esan ohi zaie. Karisma hauen bitartez komunitatean betetzen diren eginkizun edo zerbitzuei ministerioak deritzen dira.
        
        San Paulok bere gutunetan hainbat karisma aipatu zituen (jakituriaz mintzatzea, ongia eta gaitza bereiztea, fede handia izatea...) eta karismarik garrantzitsuena, beste guztien gainekoa, maitasuna dela dio.
        
        Itun Berrian ministerio batzuk aipatzen dira. Ez dira komunitate guztietan berberak; bakoitzaren jatorriari eta erantzun beharreko premiei dagozkie. Hona, esate baterako, san Paulok jasoriko zerrenda hau:
        
        Elkartea zuzentzeko ministerioen artean, gotzain edo apezpikua, presbiteroa eta diakonoa aipatzen dira maiz. Eginkizun horiek ez datoz bat gaur egun hitzon bidez ulertzen dugunarekin.
- - - - Kristoren Elizaren ezaugarriak
        
        Eliza katolikoa (Unibertsala)
        “Fedearen osotasunean iragartzen du; salbamen bide guztien eramaile eta administraria da; herri guztieratara igorria izan da, gizaki guztiengana zuzentzen da; garai guztietara heltzen; misiolaria da beraz”
        
        Eliza, apostoluena
        “Hamabi apostoluen gainean eraikia izan da; egian irauten du hutsik egin gabe; Kristok gobernatzen du Pedroren eta beste apostoluen bitartez, eta gaur egun haien oinordekoak diren Aita Santuaren eta gotzainen bidez. ”
        
        Eliza, santua
        “Jainko guztiz Santua da haren egilea; Kristok bera santutzeko, bere burua eskaini zuen; Santutasunezko Izpirituak biziarazten du. Bekatariz osatuta egon arren, zikingabea da. Santuengan haren santutasunaren distira nabarmentzen da; Mariarengan guztiz santua da.”
        
        Eliza, bat
        “Jaun bat du; fede bat aitortzen du, Bataio batetik sortzen da; gorputz bat baizik ez du osatzen, Izpiritu batek biziarazia, esperantza bakar batek gidatua; eta hura betetzean banaketa guztiak gainditu dira.”
      - Lau ezaugarriok batera, Elizaren izaera sakona laburbiltzen dute.
        
        Horiei notak edo bereizgarriak ere esaten zaie; hitz horrek kasu honetan 'zeinu' esan nahi du. Kristoren egiazko Eliza zein den erakusten duten zeinuak direlako deritze horrela.
        Horrela adierazten da Eliza Katolikoaren Kristau Ikasbidean:
        
        “Elkarrengandik banaezineko lau ezaugarriok, Elizaren eta beronen eginkizunaren bereizgarri nagusiak dira. Elizak ez dauzka; Jesusek ematen dizkio, Izpiritu Santuaren bidez, batasuna, santutasuna, katolikotasuna eta apostolikotasuna, eta Bera da ezaugarri horiek erabiltzera deitzen duena."
- - - - Zatiketa horiek gertatzeko arrazoiak ondokoak izan ziren:
        
        Mendebaldekoek erromatarren kultura latindarra jaso zuten eta latinez egiten zuten meza. Ekialdekoek, ostera, greziarren kulturari jarraituz, grekoa erabiltzen zuten meza egiteko. Desberdintasun horiek arazoen konponketa zaildu eta Elizaren zatiketa eragin zuten. Horrela sortu zen ortodoxoa deituko zen eliza, hau da, 'doktrina zuzena' duena. Hona beste adibide bat: Enrike VIII.ak Aita Santuaren agintepetik aterarazi zuen Ingalaterrako Eliza, beraren ezkontza gaitzesteari uko egin ziolako. Horri esker, Elizaren ondasunen jabe ere egin zen. Horrelaxe sortu zen Eliza anglikanoa.
        
        elkarteen artean, ezin ulertuak eta istiluak sortu ziren. Esate baterako, Martin Luteroren iritzian, kristaua izateko aski zen Kristorenganako fedea izatea eta fede horrek ez zuen ingurukoen aldeko egintzarik eskatzen.
        Eliza katolikoak gaitzetsi egin zituen Luteroren ideia hori eta beste batzuk ere bai. Horrela sortu ziren eliza protestante edo erreformatu izenaz ezagutuko zirenak.
        
        Desberdintasun hauetaz aparte, kristau guztiak Jainkoaren Semea eta Salbatzailea den Jesukristorenganako fedean bat datoz; Biblia da guztientzat fedearen eta bizitzaren arautzat duten Jainkoaren Hitza; eta Kristoren Elizaren kide egiten dituen Bataioko sakramentua onartzen dute.
- - - - GOTZAINA EDO APEZPIKUA: Itun Berrian haren eginkizuna kristau komunitate baten buruzagi izatea zen. Gaur egun, gotzainek Berri Ona iragarri, fedea ospatu eta lekuko Eliza zuzentzeko eginkizuna dute; Apostoluen oinordekotzat jo ohi dira, Jesusek haiei emaniko eginkizunaren jarraitzailetzat, alegia.
    - - Santu-esteko zerbitzua
      - Gobernatzeko zerbitzua.
      - Irakasteko zerbitzua.
    - - Apostoluek talde iraunkorra osatzen zuten: beren eginkizuna betetzeko batera aukeratuak izan ziren denak eta denak batera bidaliak. Taldearen buru, san Pedro ezarri zuen Jesusek eta berari eman zion besteak fedean sendotzeko edo konfirmatzeko ardura.
      - Apezpiku-kolegioa da munduko Eliza gidatu behar duena; apezpiku guztiek batera dute erantzukizun hori. Aita Santua buru dutelarik. Era berean, Eliza edo elizbarruti bakoitza gidatzeko, Aita Santuak izendaturiko gotzain edo apezpikua dago.
      - Halaber, munduko gotzain guztiek ere talde iraunkorra osatzen dute, apezpiku-kolegioa, alegia; eta beren buru Aita Santua dute. Erromako apezpikua eta San Pedroren ondorengoa.
      - Eliza edo elizbarruti bakoitzaren barnean, apezpikuak presbitero eta diakonoen laguntzaz betetzen du bere ministerioa, eta hauek, horrela, neurri batean apezpikuaren eginkizun hirukoitzean parte hartzen dute. Presbiteroei, bereziki, parrokiez arduratzea dagokie.
      - Apezpikuei eta presbiteroei Jainkoaren Herriaren artzainak deritze; eta, diakonoekin batera, Elizaren hierarkia osatzen dute; berba hori grekotik dator eta 'gobernu sagaratua' esan nahi du.
- - - - Bestetik, bizitzaren arlo guztietan Jainkoaren Erregetza iragartzea eta zabaltzea dute eginkizun berezia.
      - Batetik, ministro ordenatuei laguntzea eta eliz elkartearen zerbitzuko eginbeharretan parte hartzea
      - Laikoek, beren bizitzaren testigantzaren eta gizartean eta pertsonalki duten konpromisoaren bitartez, eginkizun berezia bete behar dute.
        
        Eginkizun berezi horiek hobeto betetzeko, Elizaren baitan laikoen erakunde, talde edo mugimenduak sortu izan dira.
- - - - Hori dela eta, bizi-tankera desberdinak gauzatzen dira, guztiak Jesukristoren bizi tankeran oinarrituak:
        
        Lanbide desberdinak, gizartearen onerako laguntzen dutenak.
        
        Betetzen diren zenbait eginkizun: ministerio ordenatuak, otoitzezko bizitza, pobre eta baztertuentzako laguntza, bidegabekerien salaketa...
        
        Hori dela eta, bizi-tankera desberdinak gauzatzen dira, guztiak Jesukristoren bizi tankeran oinarrituak:
- - - - Europa eta Ipar Amerikako kristau elkarteetako misiolariek Hirugarren Munduko herrietan dihardute gaur egun, bertako Eliza gazteei finkatzen laguntzeko, baita giza eta ekonomi hazkundean laguntzeko ere.
    - - Eukaristia da kristau elkarteen bizitzaren erdigunea. Igandero, piztueraren egunez, kristauek Jainkoaren Mintzoan eta Gorputzean parte izateko, Eukaristiara jotzen dute.
    - - lEizak badauzka fededunei kristau fedean eta ikasbidean sakontzen laguntzeko bide batzuk: parrokietako kristau ikasbide-taldeak, aisiarako kristau taldeak, ikasketa biblikoetan ari diren taldeak, izpiritualitate mugimenduak, eskola katolikoak, erlijioaren irakaskuntza eskolan emateko taldeak, teologia ikasteko taldeak, argitalpenak, irrati- eta telebista-emanaldiak.
    - - Gaur egungo Eliza, historian zehar egin duen bezala, bere fundatzaileak eman zion agindua betetzen ahalegintzen da. Jokatzeko lau arlo desberdin bereiz ditzakegu: misio-lana, fedearen hezkuntza, fedearen ospakizuna eta gizarte eta karitate-ekintzak.
    - - Elizak, Jesukristok agindutakoari jarraituz, pobrezia eta zuzengabekeriazko egoera guztiei aurre egin behar die. Eginbehar hau gaur egun Hirugarren Munduko biztanleriaren gehiengoari zuzentzen zaio, batez ere. Hala ere, gizarte aurreratuetako sektore baztertuei, hau da, Laugarren Mundua delakoari ere zuzentzen zaion eginbeharra ere bada.