Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
XIX ғасырдың 40–60 жылдарындағы қазақтардың Ортаазиялық хандықтармен қарым…
XIX ғасырдың 40–60 жылдарындағы қазақтардың Ортаазиялық хандықтармен қарым-қатынастары
1. Ресей империясының оңтүстікке жылжуы
1830–60 жж. – Ресей бекіністерді біртіндеп Сырдарияға қарай жылжытты
1847 ж. – Арал бекінісі (Райым) салынды
1853 ж. – Ақмешіт (Қоқан бекінісі) алынды
1864 ж. – Түркістан, Шымкент алынды🍉
Қоқанның отарлау саясаты
Негізгі бағыттары:!
Қазақтарға салық салу (зекет, хараж)
Бекіністер салу:
Созақ
Жаңақорған
Жүлек
Әулиеата
Шымкент
Қазақтардың қарсылығы
1830–40 жж.😄
Қоқан билігіне қарсы жергілікті көтерілістер
Салыққа, зорлыққа қарсы наразылықтар
Кенесары Қасымұлы (1837–1847)
1841–1845 жж. – Кенесарының Қоқанға қарсы жорықтары
1841 ж. – Созақ, Жаңақорған, Жүлек бекіністері алынды
Мақсаты:
Қоқан езгісінен қазақ жерін азат ету
Қазақ хандығын қалпына келтіру
👉 Маңызы: Қазақ–Қоқан қатынасы ашық әскери қақтығысқа айналды.⚔️😵
Ресейдің Қоқанды ығыстыруы
1853 ж. – Ақмешіт алынды🕌
1864 ж. – Түркістан, Шымкент алынды 🐺☝️
Қоқан хандығы оңтүстік Қазақстаннан біржола ығыстырылды 🦸♀️
👉 Салдары: Қазақ жерінде Қоқан билігі жойылды, орнына Ресей әкімшілігі келді.🥲
IV. БҰХАРА ХАНДЫҒЫМЕН ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТАР
1. Бұхараның ерекшелігі
Тікелей әскери отарлау аз
Негізгі ықпал:
діни (ислам орталығы)
сауда
рухани байланыс
2. Қазақ–Бұхара байланысы
Қазақ жастары Бұхарада білім алды
Діни қайраткерлер, ишандар арқылы ықпал
Сауда керуендері жүрді
👉 Маңызы: Бұхара – қазақ руханиятының орталықтарының бірі болды.
V. СЕБЕП–САЛДАР БАЙЛАНЫСЫ
Ортаазиялық хандықтардың отарлау саясаты
→ салық, зорлық, бекіністер
→ қазақ наразылығы
→ көтерілістер (Кенесары, Жанқожа)
→ Ресейдің араласуы
→ хандықтардың ығыстырылуы
→ қазақ жерінің Ресейге толық қосылуы