Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

H5 - MACHT IN VEEL HANDEN; MASSA Van macht in weinig handen -> macht…

- - - - 3 vormen van Oriëntaties (=diepgewortelde overtuigingen over politiek, die drie vormen kunnen aannemen) om cultuur te meten:
        
        Cognitieve oriëntatie: Kennis die iemand heeft over de politek
        
        Affectieve oriëntatie: De gevoelens die imand koestert voor de politiek
        
        Evaluatieve oriëntatie: Het oordeel dat iemand velt over politiek.
        
        3 Ideaaltypes van politieke cultuur:
        1. Parochiale cultuur (parochial): Burgers focussen op hun directe omgeving (lokale gemeenschap). Ze weten niets van het politieke systeem, hebben geen verwachting en voelen zich machteloos. (minst democratisch vd 3): vb Mexico '50
        2. Onderdanige cultuur (subject): Burgers zijn zich bewust van de overheid en wetten (output), en gehoorzamen deze. Ze participeren echter niet actief in de besluitvorming. West-DTSL/Italie '50.
        3. Participatieve cultuur (participant): Burgers zijn goed geïnformeerd, actief betrokken bij de input en geloven dat ze invloed kunnen uitoefenen. vb: VS/Vk '50)
        -> Zeer westers-georiënteerd model!
        
        Geen van deze ideaaltypes lever op termijn een stabiele democratie! (vb: participatieve cultuur: Te veel participatie, burgers kunnen moeilijk gezag overheid aanvaarden.
        => Mix is nodig; De Civic culture = Evenwichtspositie
        Een evenwicht tss kritische/actieve betrokkenheid en respect voor politieke autoriteiten.
      - De 3 bovenstaande oriëntaties hebben betrekking op politieke objecten.
        Er zijn volgens Almond en Verba 4 categoriën van politieke objecten:
        
        Politiek systeem als geheel: de algemene kenmerken, zoals staatsvorm of geschiedenis
        
        Het individu zelf: hoe ziet de burger zijn eigen rol, rechten en plichten?
        
        Inputobjecten: Het proces van beleidsvorming (eisen stellen, politieke partijen)
        
        Outputobjecten: De uitvoering van het beleid (bureaucratie, wetshandhaving)
    - - Belang van sociaal kapitaal en politieke kennis!
        -> The good citizen: monitorial citizenschip: moeten niet alles weten, scannen nieuws en monitoren eerder
    - - Vormen van legitimiteit:
        1. Inputlegitimiteit: mogen mensen mee beslissen?
        (Government for the people); De focus ligt hier op de oorsprong van de macht. Het draait hierbij vooral om politieke participatie en de vertegenwoordiging van belangen.
        -> Zijn politieke beslissingen een correcte vertaling van de wil van het volk?
        2. Outputlegitimiteit:
        (Government for the people) Hier wordt gekeken naar het resultaat. Is het beleid effectief en komt het tegemoet aan de wensen en voorkeuren van de burgers (responsiviteit)?
        -> Het systeem is legitiem als het 'levert'.
        3. Troughputlegitimiteit of proceslegitimitiet: Verloopt beleidsproces transparant?
        Dit gaat over de kwaliteit en wijze van de procedures waarmee beslissingen tot stand komen. -> Verloopt het proces transparant, eerlijk, wettelijk en efficiënt? Het gaat erom hoe er beslist wordt, niet alleen wat er beslist wordt.
        4. Feedbacklegitimiteit:
        Leggen politici en bestuurders op een transparante en correcte manier verantwoording af over hun beleid en keuzes?
        -> Is er voldoende verantwoording?
      - 3 types van legitiem gezag (Max weber):
        Gebaseerd op de vraag 'waarom mensen gezag als legitiem aanvaarden en gehoorzamen':
        1. Traditioneel gezag: De legitimiteit rust op traditie en gewoonte. Men aanvaardt het gezag omdat "het altijd zo geweest is".
        Dit is typisch voor erfelijke monarchieën of patriarchale samenlevingen, waar gezag wordt overgedragen op basis van afkomst of anciënniteit.
        2. Charismatisch gezag: Hier is het gezag gebaseerd op de persoonlijke uitstraling en de bijzondere kwaliteiten van de leider. Volgelingen gehoorzamen uit loyaliteit of verering (denk aan figuren als Napoleon).
        Dit type is vaak onstabiel, omdat het gezag staat of valt met de persoon van de leider en moeilijk overdraagbaar is.
        3. Rationeel-legaal gezag: Dit is de basis van de moderne staat. De legitimiteit steunt op formele regels en wetten. Men gehoorzaamt niet de persoon, maar de functie en de wettelijke bevoegdheid die aan die functie verbonden is.
        Dit leidt tot een bureaucratie waarin macht onpersoonlijk en voorspelbaar wordt uitgeoefend.
  - - - Criteria van een breuklijn Bartonili en Mair.
        3 elementen waaraan voldaan moet worden om over breuklijn te spreken:
        
        Burgers identificeren zich met de groep waartoe ze behoren;
        
        er is een organisatie die zich opwerpt als belangenvertegenwoordiger van de groep;
        
        en die belangenbehartiging gaat samen met een maatschappijvisie (ideologie).
        
        -> Een conflict id samenleving kan alleen een breuklijn worden als deze 3 aspecten aanwezig zijn.
    - - 2. Economische (lees Industriële) revolutie
        
        Conflict tussen oude landbouw en nieuwe industrie:
        Uiting in oa handelspolitiek. Landbouwsector pleit voor een protectionistische politiek, terwijl de neiuwe industriëlen vrije markt en liberalisering eisen. (= Vaak de tegenstelling tss stad en plateland).
        
        Conflict tussen WG en WN (arbeid en kapitaal):
        Traditionele links-rechtsbreuklijn
      - 1. Politieke of beter, nationale revolutie
        over het vormen van natiestaten en een liberale democratie. Volgende twee breuklijnen als gevolg:
        
        Conflict tussen de Kerk en Staat:
        Dit komt bijvoorbeeld tot uiting op het vlak van cultuur en onderwijs, waar de kerk haar monopolie verliest en moet opboksen tegen het staatsonderwijs. Vandaag dan weer debat over de seculiere staat, maar dan vs. de Islam.
        
        Conflict tussen Centrum en Periferie:
        Als natiestaat gevormd wordt, krijgt het hele land eenzelfde identiteit, taal ofs zelfs religie opgelegd. Sommige regionale bewegingen kunnen zich hier niet in vinden en verzetten zich. vb; Baskenland, Ierland, Vlaanderen
        
        Deze breuklijnen onststonden in verre verleden, wereld ondertussen sterk veranderd. Toch spelen ze vandaag nog steeds een sterke rol! Ze verkregen een langdurig of permanent karakter.
        = Breuklijnen zijn geïnstitutionaliseerd.
        -> Freezing hypothesis (Lipsit en Rokkan)
        Partijen die op deze breuklijnen ontstaan zijn, blijven zich op die breuklijnen profileren. Nieuwe thema's worden ook op deze breuklijnen gezet.
        -> Oude breuklijnen lijken wel kracht te verliezen.
        
        België kent 3 belangrijke breuklijnen:
        
        Levensbeschouwelijke breuklijnen
        
        Conflict tss verschillende taalgemeenschappen (communautair?)
        
        Strijd tss arbeid en kapitaal
        
        -> In het verlengde van deze conflicten vaak politieke partijen ontstaan (zich erop enten).
        -> Partijen absorberen (absorbsie) nieuwe thema's en linken deze aan oude breuklijnen.
        
        MAAR niet alleen politieke partijen enten zich op breuklijnen. Soms vormt er zich een heel uitgebreide netwerken van organisaties op een bepaalde breuklijn. = Verzuiling
        -> Organisaties (partijen, WG/WN organisaties, gezondheidsinstellingen, onderwijsinstelligen, meidakanalen,...) die tot zelfde zuil behoren werken sterk samen op financiële, logistieke vlakken om hun politieke macht te behouden/uit te breiden.
        
        Drie klassieke zuilen:
        
        Liberale zuil
        
        Katholieke zuil
        
        Socialistische zuil
        
        Vandaag kennen we eerder ontzuiling! Als burger behoor je niet strikt tot een zuil. (vb: Als katholiek stemde je op de 'cd&v, je ging naar de Chiro, je was aangelosten bij de 'cm', je was lid van het 'ACV', je ging naar een katholieke school, las De Standaard, ...
      - Cross-cutting cleavages: Zorgt voor stabiliteit
        Positie van de ene breuklijn heeft invloed op de intensiteit van de spanning op een andere breuklijn.
        Omdat burgers op het ene vlak elkaars bondgenoot zijn, maar op een ander vlak elkaars tegenstander, ontstaan er geen twee homogene, vijandige blokken die lijnrecht tegenover elkaar staan. Conflicten worden hierdoor gematigd
        
        Voorbeeld
        Stel je een katholieke, Vlaamsgezinde arbeider voor:
        
        Sociaal-economisch: Hij strijdt samen met vrijzinnige Waalse arbeiders voor betere lonen (bondgenoten als arbeider).
        
        Levensbeschouwelijk: Hij staat tegenover vrijzinnige Vlamingen als het gaat over de rol van de kerk of ethiek (tegenstanders als katholiek).
        
        Communautair: Hij staat tegenover diezelfde Walen als het gaat over taalkwesties of staatshervorming (tegenstanders als Vlaming).
    - - Materialistisch vs. Postmaterialistisch
        Deze theorie leunt op de behoeftenpiramide van Maslow.
        Mensen die opgroeiden in tijden van schaarste (oorlog, crisis) hechten vooral waarde aan fysieke en economische zekerheid (materialisten). Mensen die opgroeiden in welvaart nemen die veiligheid als vanzelfsprekend aan en hechten meer belang aan zelfontplooiing, milieu, inspraak en levenskwaliteit (postmaterialisten).
      - Postmoderne vs. Fundamentalistische waarden
        Dit beschrijft het conflict tussen enerzijds een openheid voor culturele diversiteit en veranderende genderrollen (postmodern), en anderzijds het vasthouden aan traditionele, vaak religieuze normen en autoriteit uit een gevoel van
        onzekerheid.
        Latere onderzoekers, zoals Kriesi, hebben dit verder ontwikkeld tot de breuklijn tussen de winnaars en verliezers van de globalisering (kosmopolieten vs. nationalisten),.
- - - - - Conventioneel: Dit zijn de ‘officiële’ manieren die door de politiek zelf zijn bedacht. Het volgt de regels van het systeem.
        ◦ Voorbeelden: Stemmen, lid worden van een partij, een verkiezing bijwonen.
      - - Niet-conventioneel: Hierbij nemen burgers zelf het initiatief, vaak buiten de officiële kanalen om. Dit kan legaal zijn (petities, betogingen) of illegaal (burgerlijke ongehoorzaamheid, bezettingen).
    - - 1. Representatief: De basis. Je kiest politici die voor jou beslissen (stemmen, partijlidmaatschap).
        -> Verkiezingen
      - 2. Direct: Burgers nemen zelf de beslissing (referenda, petities).
        
        Trend:
        Steeds meer hybride vormen; + ook meer online democratie
      - 3. Deliberatief (De 'Deliberative Turn'): De focus ligt op dialoog en consensus zoeken. Het gaat niet om winnen, maar om samen oplossingen vinden (burgerpanels, G1000).
      - 4. Demonstratief: Gericht op expressie en protest, vaak symbolisch (betogingen, flashmobs, politiek activisme op sociale media).