Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
NGỮ VĂN 10 KNTT TẬP 1: TUỒNG - Coggle Diagram
NGỮ VĂN 10 KNTT TẬP 1: TUỒNG
1.PHƯƠNG THỨC LƯU TRUYỀN CỦA TUỒNG
A. Phương thức lưu truyền của tuồng
Chủ yếu là truyền miệng.
Mỗi gánh hát tuồng có thể lưu giữ một vốn kịch bản - vở diễn riêng. Hơn nữa, cùng một tích tuồng, nghệ nhân trong các gánh tuồng có thể tạo dựng các lớp tuồng với các mảng miếng, những điểm nhấn và độ co duỗi của vở diễn theo cách riêng của mình.
B. Phân loại tuồng
Có lúc người ta phân loại thành tuồng thầy (mẫu mực), tuồng ngự (cho vua xem), tuồng cung đình (diễn trong hoàng cung), tuồng pho (nhiều hồi diễn nhiều đêm), tuồng đồ (phóng tác, không có trong sử sách), tuồng tân thời (chuyển thể từ các tiểu thuyết).
Có thể chia làm hai loại tuồng kinh điển và tuồng dân gian.
Ngày nay có ba lưu phái tuồng: Bắc Bộ, Nam Bộ và Trung Bộ. Tuồng Trung Bộ phong phú và mang màu sắc dân tộc hơn cả. Bình Định là cái nôi của tuồng, trở thành đất tuồng với các tên tiêu biểu sau này: Đào Tấn, Nguyễn Hiển Dĩnh…
4.TUỒNG LÀ GÌ , MỘT SỐ TÁC PHẨM
A. TUỒNG LÀ GÌ
Tuồng là một loại hình kịch hát cổ truyền của dân tộc, phát triển mạnh dưới triều Nguyễn ở vùng Nam Trung Bộ. Tuồng có hai bộ phận tương đối khác biệt nhau là tuồng cung đình và tuồng hài.
B. MỘT SỐ TÁC PHẨM
Sơn Hậu
Đào Tam Xuân
Trương Ngáo
5.PHÂN BIỆT TRÈO VÀ TUỒNG
A.ĐẶC ĐIỂM CỦA TUỒNG
Một vở Tuồng hấp dẫn đòi hỏi kịch bản hay và đào kép chính xuất sắc.
Nét đặc sắc nhất là nghệ thuật "trống chầu". Người cầm chầu (một bậc am hiểu) sẽ dùng tiếng trống để trực tiếp bình phẩm: cảnh cáo khi diễn xuất sơ suất và tán thưởng (kèm ném tiền thưởng) khi diễn xuất đạt, khiến diễn viên luôn nghiêm túc.
Khi được đưa vào cung đình, nghệ thuật Tuồng càng được nâng cao toàn diện về trình độ diễn xuất, kỹ thuật và ca từ.
B. PHÂN BIỆT TRÈO VÀ TUỒNG
B.1 CHÈO
CHỦ ĐỀ: Xoay quanh vấn đề giáo dục, ứng xử giữa người với người, thường theo triết lí dân gian hoặc tư tưởng Nho giáo
NHÂN VẬT:Nhân vật thường không đi kèm với lời danh xưng
B.2 TUỒNG
CHỦ ĐỀ:Phê phán thói xấu của xã hội phong kiến, lên án thế lực của những bọn quan lại
NHÂN VẬT:Nhân vật chính xuất hiện với lời xưng danh, lời thoại luôn mang ý châm biếm, mỉa mai và có ý gây cười
3.ĐỀ TÀI CỦA TUỒNG , CÁCH XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI TRONG TUỒNG
A. ĐỀ TÀI
Tuồng cung đình: viết về đề tài trung với vua, đánh giặc bảo vệ đất nước, bảo vệ vương triều
Tuồng hài: viết về các đề tài sinh hoạt, lấy tiếng cười để phản ánh hiện thực xã hội
B.CÁCH XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI
Căn cứ vào nhan đề và nội dung phản ánh của tác phẩm
2.CÁC Yếu TỐ TRONG TUỒNG
A. TÍCH TRUYỆN CỦA TUỒNG
Các vở tuồng đồ thường được xây dựng dựa trên một câu chuyện hay một tình huống, hành động, sự việc nào đó, thường có sẵn trong kho tàng truyện dân gian, gọi là “tích truyện”.
Từ tích truyện này, các tác giả kịch bản viết thành kịch bản tuồng (dạng truyền miệng). Khi trình diễn, nghệ nhân trong các gánh tuồng có thể cải biên ít nhiều cho phù hợp với điều kiện diễn xuất, đối tượng người xem.
B. NHÂN VẬT TRONG TUỒNG
Các loại hình nhân vật phổ biến bao gồm các vai: kép, đào, mụ, lão,...
Nhân vật tiêu biểu cho các vai tuồng này thường mang tính ước lệ và tính cách không thay đổi, thể hiện chủ yếu qua lời thoại và hành động của mình.
Khi xuất hiện lần đầu, các nhân vật chính có lời xưng danh (tự giới thiệu danh tính, nghề nghiệp, vị trí xã hội,...)
Tính cách, đặc điểm nhân vật trong tuồng một phần biểu đạt qua cách hoá trang, nhất là các nét vẽ và màu sắc trên mặt diễn viên.
C. LỜI THOẠI TRONG TUỒNG
Lời thoại của nhân vật tuồng chủ yếu là đối thoại xen độc thoại hay bàng thoại, dưới hình thức nói, ngâm hoặc hát và chủ yếu là văn vần.
D. ĐỀ TÀI CỦA TUỒNG ,CÁCH XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI TRONG TUỒNG
d.1 ĐỀ TÀI
Tuồng cung đình: viết về đề tài trung với vua, đánh giặc bảo vệ đất nước, bảo vệ vương triều
Tuồng hài: viết về các đề tài sinh hoạt, lấy tiếng cười để phản ánh hiện thực xã hội
d.2 CÁCH XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI
Căn cứ vào nhan đề và nội dung phản ánh của tác phẩm