Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ZITOPLASMA - Coggle Diagram

- - - - Sare endoplasmatik leuna nahiz zimurra (bikortsua
      - Golgiren aparatua
      - Lisosomak
      - Peroxisomak
      - Bakuoloak
  - - - Zitoplasma osoan hedatu
      - Mintzak, mintz plasmatikoaren egitura bera du
      - Erribosomekin lotutzean, zimurra osatu
      - Erribosomekin lotu barik leuna
    - - EEP: Erribosomak. Proteinak sortu eta garraiatzen ditu, glukoproteinak ekoiztu.
  - - - CIS aldea: EEtik hurbil, nukleoara orientatua. Besikula asko ditu, molekulaz beteta, EEtik sortuak eta cis zisternarekin lotuak.
      - TRANS aldea: plasmatikotik hurbil, gemazioz iraitz- edo kanporatze-besikulak askatu.
    - - EEan molekulak aldatu, parekatu, garraiatu, banatu eta iraiztu. Iraitz-besikulek helburu ezberdinak dituzte
        
        Lisosomak eratu
        
        Exozitosi bidez kanporatu
        
        Mintz plasmatikotik hurbil metatu
      - Mintz plasmatikoa berritzea, exozitosi bidez,
        glukoproteina eta lipoporteina eratuz
      - Polisakaridoen sintesia
      - Lisosoma eratzea
  - - - Lisosoma primariaok
        
        Golgi-aparatutik gemazioz eratu
        
        Entzima hidrolitikoak
        
        Lisosoma sekundario bihurtu edo edukia kanpoaldera isuri
      - Lisosoma sekundarioak
        
        Lisosoma primarioa degradatzeko materiala elkartzean sortzen da.
        
        FAGOLISOSOMA edo Heterolisosomak
        
        Jatorri exogenoko materiala. Bakteria bat,...
        
        AUTOFAGOLISOSOMA edo Autolisosomak
        
        Jatorri endogenoko materiala. Organulu zaharra,...
        
        Zelula barruko digestioa, kanpoko eta barruko materiala.
        
        Digeritzean materiala berrerabili ala kanporatu
  - - - FUNTZIOAK
        
        Molekulak oxidatu
        
        Gantz-azido azetilCoA-ra eraldatu
        
        Lipidoen sintesia
        
        Oxigeno maila kontrolatu
  - - - Animalietan, txikiak eta urriak
      - Landare gazteetan txikiak eta ugariak. Helduetan bakuolo zentral bakar bihurtu
    - - Biltegi funtzioa: Hondakinak, pigmentuak eta substantzia toxikoak
      - Turgentzia mantendu, soberako ura bilduz
      - Lisosoma gabeko zeluletan, lisosomen funtzioa
- - - - Forma aldakorra: ia esferikoak, zilindrikoak edo luzeak
      - Kopuru aldakorra: Energia behar handiago → mitokondrio gehiago.
    - - MATRIZEA
        
        DNA mitokondriala
        
        Bikotiza eta zirkularra
        
        Proteinak sintetizatzeko informazioa du
        
        Erribosomak
        
        Matrizean asko edo barruko mintzari atxikita
        
        Ioiak, ura eta entzimak
        
        Zitoplasmako erribosomak baino txikiagoak
      - MINTZ BIKOITZA
        
        BARRUKO MINTZ MITOKONDRIALA
        
        Mintz plasmatikoak baino proteina gehiago
        
        Elektroiak garraitzeko kateko proteinak, ATPsintetasak,...
        
        KANPOKO MINTZ MITOKONDRIALA
        
        Funtzio entzimatikoak duten proteinak, oso iragazkorra
      - MINTZEN ARTEKO EREMUA
        
        Hialoplasmaren antzerako osaketa
        
        FUNTZIOA
        
        Arnasketa zelularra. Askatutako energia ATP sortzeko erabiltzen da.
        
        C₆H₁₂O₆+6O₂→6CO₂+6H₂O+Energia kimikoa
  - - - KROMOPLASTOAK
        
        Pigmentuak biltzen dituzte
      - LEUKOPLASTOAK
        
        Ez dute kolorerik
        
        Energia-erreserbak gordetzen dituzte eta fotosintetikoak ez diren ehunetan erabiltzen dira.
  - - - Barruko mintza ez du gandorrik
      - Barruko espazioa estroma da. Bertan tilakoideak daude eta hauek grana multzoetan pilatzen dira.
      - Barne-eremuari eremu tilakoidala deritzo.
    - - DNA proteina batzuek sintetizatzeko informazioa du
      - Entzimak
      - Erribosomak
      - Almidoi inklusioak
    - - Klorofilarik ez. Lipido + proteina
      - Hialoplasma eta estroma arteko garraiorako proteina ugari dituzte.
    - - Lipido + proteina + pigmentuak
      - Elektroiak garraiorako proteinak eta ATPsintetasak
    - - Fase argian: eguzki-energia atp bihurtu. Tilakoideetan
      - Fase iluna: energia glukosa sortzeko erabili, CO₂ eta ura kontsumitu, O₂ askatuz, estroman
      - 6CO₂+6H₂O+Argi energia→ C₆H₁₂O₆ + 6O₂
  - - - Mitokondrioak: bi mintz, aransketa zelularra, zelula eukariotan, bakterio aerobioetatik sortua
      - Kloroplastoak: hiru mintz, fotosintesia, landare zeluletan, bakterio zianobakterietatik sortua
- - - - Mintz plasmatikoaren luzapen higikorrak
    - - Laburrak eta ugariak
      - Atzetik aurrerako higidura
      - Zelula inguratzen duen likidoa higitzea
    - - Luzeak eta bakanak
      - Uhin-higidura
      - Lokomozio-eragileak
  - - - Ager daitezke
        
        Zitosolean aske
        
        Erretikulu endoplasmatiko zimurrari lotuta
        
        Mintz nuklearreko alde zitoplasmatikoan
        
        Mitokondrien matrizean eta kloroplastoen estroman aske
    - - Proteinen sintesia
        
        Bi azpiunitateak lotzean hasi eta gero askatu.
        
        RNAm kate bat erribosomek aldi berean itzultzean, polisomak eratzen ditu
- - - - Besikulen lekualdatzeetan, ardatz mitotikoaren eraketan eta zitoplasmaren zatiketa
      - Metabolismoko erreakzioa
      - Aa eta gatzei esker tanpoi funtzioa
      - Organulu zelularrak eduki eta sostengatu