Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CHƯƠNG 5. CẤU TRÚC CỦA THỊ TRƯỜNG, ĐỖ ĐỨC HÙNG - Coggle Diagram
CHƯƠNG 5. CẤU TRÚC CỦA THỊ TRƯỜNG
Thị trường
Tổng quan về thị trường
Khái niệm: Thị trường là sự biểu thị ngắn gọn quá trình mà nhờ đó có các quyết định của các hộ gia
đình về việc tiêu dùng những hàng hóa khác nhau; các quyết định của các doanh nghiệp về việc
sản xuất cái gì và như thế nào; các quyết định của người lao động về làm việc bao lâu và cho ai
được điều hòa bởi điều chỉnh giá
Vai trò của thị trường
Vai trò quan trọng hàng đầu của thị trường chính là việc quyết định giá cả của hàng hóa,
dịch vụ trong nền kinh tế.
Bên cạnh chức năng định giá, thị trường còn đóng vai trò quan trọng trong việc xác định
số lượng, chất lượng và chủng loại sản phẩm cần được sản xuất ra.
Chức năng của thị trường
Thị trường không chỉ đơn thuần là nơi diễn ra các giao dịch mua bán, mà còn thực hiện
nhiều chức năng quan trọng, tác động sâu rộng đến toàn bộ nền kinh tế. Mỗi chức năng đều có
vai trò riêng biệt nhưng lại liên kết chặt chẽ với nhau, tạo nên một hệ thống vận hành hoàn chỉnh
Phân loại thị trường
a. Căn cứ vào phạm vi trao đổi hàng hoá, dịch vụ
Thị trường trong nước (thị trường nội địa)
Thị trường quốc tế: diễn ra các hoạt động trao đổi mua bán giữa các nước
Thị trường thành phố: mua bán các yếu tố sản xuất, sản phẩm công nghiệp
Thị trường nông thôn: mua bán các yếu tố sản xuất, hàng hoá sản phẩm của nông nghiệp
b. Căn cứ vào đặc điểm, tính chất sản phẩm hàng hoá, dịch vụ trong quá trình tái sản xuất
Thị trường hàng tiêu dùng
Thị trường các yếu tố sản xuất
Thị trường hàng công nghiệp
Thị trường hàng nông sản
c. Phân loại theo các khâu của quá trình lưu thông
Thị trường bán buôn: diễn ra các hoạt động mua bán giữa các doanh nghiệp sản xuất và các
tổ chức thương mại
Thị trường bán lẻ: diễn ra các hoạt động mua, bán giữa những tổ chức thương mại và người
tiêu dùng.
d. Căn cứ vào mức độ cạnh tranh: sự thể hiện vai trò của người mua và người bán trong việc
quyết định giá cả và số lượng hàng hoá, dịch vụ trên thị trường
Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
Thị trường độc quyền
Thị trường cạnh tranh độc quyền
Thị trường độc quyền tập đoàn
Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
Thị trường cạnh tranh hoàn hảo là một dạng cấu trúc thị trường lý tưởng, trong đó mỗi
người bán hay mỗi doanh nghiệp riêng lẻ hoàn toàn không có khả năng kiểm soát hoặc chi phối
giá cả của hàng hóa trên thị trường. Trong loại thị trường này, vai trò của doanh nghiệp chỉ đơn
thuần là người chấp nhận giá - họ phải bán sản phẩm theo mức giá mà thị trường đã ấn định,
không thể tự ý điều chỉnh giá lên cao hay hạ thấp theo ý muốn của mình.
Thị trường độc quyền
Chỉ có một doanh nghiệp duy nhất sản xuất và cung ứng một loại sản phẩm độc nhất,
không có sản phẩm thay thế trên thị trường
Các khuyết tật của thị trường
Cạnh tranh không hoàn hảo, độc quyền và sức mạnh thị trường
Có nhiều nguyên nhân khiến cho trên thực tế các thị trường cạnh tranh hoàn hảo khó xuất
hiện. Các thị trường nói chung là thị trường cạnh tranh không hoàn hảo. Các doanh nghiệp trong
trường hợp này ít nhiều là các tổ chức có quyền lực thị trường, do đó chúng có khả năng định giá
vượt quá mức chi phí biên của đơn vị sản lượng cuối cùng.
Can thiệp của Chính phủ: Chính phủ có thể sử dụng luật chống độc quyền hoặc luật cạnh
tranh để loại bỏ sức mạnh thị trường của các hãng độc quyền
Ngoại ứng
Khái niệm: Ngoại ứng xuất hiện khi một quá trình sản xuất hay tiêu dùng hàng hóa hay dịch vụ nào đó
tác động (gây thiệt hại hay mang lại ích lợi) đến cả những người không trực tiếp tham gia vào
các giao dịch thị trường.
Ngoại ứng là tích cực khi hoạt động của một bên mang lại lợi ích cho bên khác mà không
được tính đến trong chi phí sản xuất của bên gây ra ngoại ứng
Ngoại ứng tiêu cực xảy ra khi hoạt động của một bên áp đặt chi phí hoặc tổn thất cho bên
khác mà không được tính đến trong chi phí sản xuất của bên gây ra ngoại ứng
Thiếu hụt hàng hoá công cộng
Hàng hoá công cộng (sản phẩm công cộng) là loại hàng hoá mà ngay cả khi một người
đã dùng thì người khác vẫn có thể sử dụng. Nói cách khác, hàng hoá công cộng là loại hàng hoá
mọi người đều tự do hưởng thụ các lợi ích do hàng hoá đó mang lại và sự hưởng thụ của người
này không làm giảm thiểu khả năng hưởng thụ của người khác.
Thông tin không đối xứng
Thông tin không đối xứng là tình huống trong đói người sản suất , người tiêu dùng không có đủ thônng tin về sản xuất , tiêu dừng hoặc tham gia vào công việc nào đó hạn chế tính hiệu quả của thị trường.
Bất ổn định kinh tế vĩ mô
Trong các nền kinh tế hiện đại, vận hành theo các chu trình kinh tế đã khiến lạm phát và thất nghiệp trở thành những căn bệnh kinh niên của nền kinh tế thị trường và gây nhiều bất ổn cho xã hội
ĐỖ ĐỨC HÙNG