Web 3.0 — bu internetning yangi, avangard bosqichi bo‘lib, semantik veb, sun'iy intellekt (AI), blockchain texnologiyalari, decentralizatsiya va ko‘p o‘lchamli interaktivlikni o‘z ichiga oladi. Web 3.0 konsepti, Web 2.0 dan keyingi tabiiy evolyutsiya sifatida paydo bo‘ldi va internetni yanada samarali, shaxsiylashtirilgan va xavfsiz qilishni maqsad qilgan.
-
Semantik veb (Semantic Web) — bu ma'lumotlarni tushunish va tashkil etish usulidir. Web 3.0 maqsadi shundaki, veb-saytlar faqat odamlar uchun emas, balki kompyuterlar va tizimlar uchun ham tushunarli bo‘lishi kerak. Bu texnologiya yordamida tizimlar, internetdagi ma'lumotlarni yanada aqlli tarzda tahlil qilib, foydalanuvchining niyatlarini (intentions) tushunishga harakat qiladi.
Masalan, semantik veb yordamida Google kabi qidiruv tizimlari faqat kalit so‘zlarga qarab emas, balki foydalanuvchining nima izlashini va nima maqsad bilan izlashini tushunishga harakat qiladi.
- Blockchain va Decentralizatsiya:
Blockchain — bu markazlashtirilmagan tarmoq va ma'lumotlar bazasidir, u ma'lumotlarni xavfsiz va shaffof tarzda saqlashni ta'minlaydi. Web 3.0 asosida blockchain texnologiyasining keng qo‘llanilishi internetni markazlashtirilgan tizimlardan voz kechishga va foydalanuvchilarga o‘z ma'lumotlari ustidan to‘liq nazorat qilish imkonini beradi.
Smart contracts (aqlli shartnomalar) va decentralized applications (dApps) (markazlashtirilmagan ilovalar) Web 3.0 ning boshqa muhim tarkibiy qismlaridir. Ular foydalanuvchilar o‘rtasida avtomatik, markazlashtirilmagan va shaffof tranzaksiyalarni amalga oshirishni ta'minlaydi.