Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
درس ۵: ویژگیهای پیامبران و پیامبر اسلام - Coggle Diagram
درس ۵: ویژگیهای پیامبران و پیامبر اسلام
عنوان اصلی: انبیاء برگزیدگان خدا
وظیفه پیامبران: هدایت انسانها بهوسیله دریافت وحی از سوی خداوند.
نحوه تحقق دین: ابلاغ پیام الهی توسط پیامبران به انسانها.
معانی نبی:
در لغت: خبر آورنده.
در منابع دینی: کسی که خبری از سوی خدا آورده است.
در دینشناسی اسلامی: انسان فرستاده خدا که اصلاح امور دنیا و آخرت، و دعوت به کمال حقیقی از راه اطاعت خدا را بر عهده دارد.
نکته ۱: نبی دارای مرتبهای ممتاز است که از این شرافت در راه هدایت انسانها استفاده میکند.
نکته ۲: شرط تحقق نبوت دریافت وحی است.
تفاوت رسول و نبی:
نبی: فقط برای انسان آورنده خبر به کار میرود.
رسول: هم برای انبیاء و هم فرشتگان آورنده وحی به کار میرود.
بخش اول: ویژگیهای پیامبران
ویژگیها: ۱. علم غیب ۲. عصمت ۳. معجزه.
۱. علم غیب
غیب: واقعیت پنهان و غیرقابل اشاره / شناخت آن توسط حس ظاهری ممکن نیست.
عالم غیب: مرتبهای از هستی که موجودات آن از دسترس حواس ظاهری خارج است.
علم غیب: آگاهی از امور نامحسوس و غیرقابل اشاره.
نکته ۳: علم به مراتب غیبی فقط در اختیار خدا است و انبیاء نیز به اراده خدا از این امور آگاهاند (در راستای هدایت انسان به کمال ابدی).
نکته ۴: انسان با تمرین میتواند به مراتب غیبی دست یابد (بستگی به استعداد و تواناییهای روح دارد).
نکته ۵: منبع علم غیب پیامبران، علمی است که خدا بر آنها نازل کرده است.
۲. عصمت
معانی عصمت: محفوظ بودن از آلودگی، گناه و خطا.
مفهوم معصوم بودن انبیاء: محفوظ بودن از اراده برای ارتکاب گناه و خطا.
نکته ۶: عصمت ویژگی انسانهایی است که برای هدایتگری فرستاده شدهاند / پیامبران از هرگونه خطا هم در رفتار عادی و هم در دریافت و ابلاغ وحی محفوظاند.
علت خطا نکردن معصوم: آگاهی از باطن و آثار گناه و خطا.
ضرورت عصمت انبیاء (آثار معصوم نبودن):
۱. ناقص بودن محتوای پیام الهی.
۲. ناقص بودن هدف از بعثت انبیاء (هدف از بعثت: هدایت انسان).
۳. مخدوش شدن حکمت الهی.
علت ضرورت عصمت در ابلاغ: انسانها زمانی به محتوای پیام ایمان میآورند که آورنده آن ۱. هیچ کاستی نداشته باشد ۲. در آن دخالت نکند ۳. آن را تغییر ندهد.
نسبت دادن گناه به برخی انبیاء (ترک اولی):
نکته ۷: انبیاء فقط از گناهان صغیره معصوم هستند.
ترک اولی: معصیت و گناهی که مرتکب آن مستحق عذاب نیست.
نکته ۸: ترک اولی از پیامبران اولوالعزم صادر نمیشود، اما از پیامبران غیر اولوالعزم ممکن است.
۳. معجزه
معانی معجزه:
در لغت: امر عاجز کننده.
در دینشناسی: کاری که انبیاء برای برحق بودن خود انجام میدهند.
تحدی: همراه بودن معجزه با مبارزهطلبی و در راستای ادعای نبوت.
معجزه حضرت محمد: قرآن کریم.
تفاوت معجزه با سحر و جادو (راه تشخیص: ادعای شخص):
ویژگیهای معجزه پیامبران: ۱. در راستای دعوت به کمال و سعادت ۲. دعوت نکردن مردم به منافع خود ۳. خود را پیامآور الهی میدانند ۴. دارای پیامی معطوف به کمالطلبی فطری انسان ۵. ذات معجزه اثبات هدایتگری انبیا به سوی خدا است.
ویژگیهای سحر و جادو: دعوت کردن دیگران به خود.
تفاوت فیزیکی: سحر و جادو آموختنی است، اما معجزه بدون تمرین و بدون اختیار داشتن ابزار، خواسته دیگران را به جای میآورد.
معجزه و قانون علیت: چالش علیت معجزه یک چالش علمی نیست و تعارضی میان علم و معجزه دانسته نمیشود.
بخش دوم: ویژگیهای پیامبر اسلام (خاتمیت و جاودانگی)
ویژگیهای پیامبر اسلام: ۱. عصمت ۲. خاتمیت (آخرین پیامبر) ۳. جاودانگی (زیرا قرآن برترین و جاودانهترین معجزه است).
۱. خاتمیت
مفهوم خاتمیت در دینشناسی: پیامبر خدا آخرین پیامبر، قرآن آخرین کتاب وحیانی و اسلام آخرین دین نازل شده بر بشر است.
معنی خاتم الانبیاء: به معنی پایان بخش نبوت.
هدف ناب و نهایی آفرینش: وجود پیامبر اسلام.
علت برترین بودن پیامبر اسلام: جلوهگاه تام علم و فضل و کرامت است.
علت خاتمیت پیامبر و قرآن: تجلیات، ظهورات و جامع بودن آن.
ملاک خاتمیت در اندیشه اسلامی (سه شرط):
۱. نبود احتمال تحریف.
۲. رفع نقص آگاهی بشر.
۳. قابلیت تبلیغ دین و ابلاغ آن به همه انسانها.
ارکان اصلی و چراغ راه انسان (برای امتداد هدایت): ۱. عقل خالص انسانی ۲. ائمه معصومین.
اجتهاد: عنصری کارآمد که اندیشمندان پیرو ائمه، خط هدایت انسان را امتداد میدهند.
۲. قرآن معجزه جاوید
ویژگیهای قرآن:
۱. در راستای هدایتگری پیامبر خدا است.
۲. در برترین مرتبه نشاندهنده حق، کمال و سعادت است.
۳. دارای محتوایی غنی و بالاترین ارزش ادبی.
۴. دارای پیام ویژه توحیدی و نجاتبخش.
۵. دارای الفاظ به کار رفته دقیق ۶. زیبایی معانی ۷. جاذبه موسیقیایی ۸. زیبایی تصاویر توصیفی ۹. نظم ویژه ۱۰. آگاهی دادن درباره امور غیبی ۱۱. ذکر امور عجیب و خارقالعاده درباره طبیعت و آفرینش.
نکته ۹: قرآن کتابی جاودانه بوده و دستبرد تاریخی و تحریف آن توسط انسان ناممکن است.
علت جاودانه بودن قرآن: زیرا آخرین کتاب وحیانی است و باید از هر خدشه و تحریفی در امان باشد وگرنه مردم به گمراهی دچار میشوند.