Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ÖTANAZİ - Coggle Diagram
ÖTANAZİ
NEDİR?
İyileşme imkanı bulunmayan hastanın acı çekmemesi için yaşamının tıbbi müdahale ile sonlandırılmasıdır. Etik, hukuki ve dini açıdan tartışmalı bir uygulamadır.
TÜRLERİ
Aktif Ötanazi
Hekimin doğrudan yaşamı sonlandırıcı bir işlem yapmasıdır. Etik tartışmaların en yoğun yaşandığı türdür.
Pasif Ötanazi
Tedavi veya yaşam destek mekanizmalarının durdurulmasıyla gerçekleşir. Bazı durumlarda "tedaviyi sürdürmeme" hakkıyla ilişkilendirilmektedir.
Gönüllü Ötanazi
Hastanın açık, bilinçli ve isteğe bağlı talebi üzerine yapılır. Özerklik ve bireysel irade ön plana çıkar.
Gönülsüz Ötanazi
Hasta karar veremeyecek durumdadır ve başkaları tarafından karar alınır. Bu nedenle etik açıdan oldukça problemli bir alandır.
Dolaylı Ötanazi
Ağrıyı azaltmak için verilen ilaçları yan etkisi olarak ölümün hızlanmasıdır. "Niyet" ile "sonuç" arasındaki fark sebebiyle özel bir etik kategori sayılır.
-
ETİK BOYUT
Lehte Yaklaşımlar
Ötanazinin acıyı dindirdiği ve kişinin kendi hayatı üzerinde söz sahibi olması gerektiği savunulur. Merhamet ve özerklik ilkeleri bu görüşün temelini oluşturur.
Aleyhte Yaklaşımlar
Yaşamın kutsallığı, insan onuru ve hekimliğin "zarar vermeme" ilkesi ötanaziye karşı temel argümanlardır. Suistimal ihtimali etik kaygıları artırır.
DİNİ BOYUT
İslam'da insan hayatı Allah'ın emaneti kabul edildiği için aktif ötanazi haramdır. Pasif ötanazi ise tedavinin faydasız olduğu durumlarda bazı alimlerce tartışmalıdır; genel yaklaşım hayatın korunmadır.
HUKUKİ BOYUT
Bazı ülkelerde belirli şartlarla yasal kabul edilirken Türkiye'de yasaktır. Hukuki düzenlemeler genellikle rıza, hekim sorumluluğu ve devlet denetimi üzerine kuruludur.
ALTERNATİF YAKLAŞIMLAR
Palyatif bakım, ağrı yönetimi, manevi ve psikolojik destek gibi yöntemler ötanaziye başvurmayı azaltabilecek seçeneklerdir. Amaç, yaşamın son döneminde hastanın fiziksel ve ruhsal konforunu yükseltmektir.
TARTIŞMALI NOKTALAR
Dini boyutu, karar verme kapasitesi, aile ve toplum baskısı, tıbbi hatalar ve etik ikilemler ötanazinin en kritik tartışma alanlarıdır. Bu alanlar uygulamanın sınırlarının belirlenmesini güçleştirir.
SONUÇ/GENEL BAKIŞ
Ötanazi, yaşam hakkı ile acıyı dindirme arasındaki çatışmanın merkezinde yer alan çok boyutlu bir konudur. Etik, dini, hukuki ve tıbbi unsurlar bir bütün halinde değerlendirilmeden sağlıklı bir kanaat oluşturmak zordur.