Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

(SDNŚiP) Paradygmaty w dydaktyce i odpowiadające im metody…

- - - - Współpraca środowisk akademickich i dydaktycznych. (K. Sanek)
        
        Możliwość realizacji projektów interdyscyplinarnych. (P. Nowak)
      - Wiedza przekazywana jest w określony i uporządkowany sposób, co tworzy jasny przekaz (K. Wiktorowski)
        
        Tworzy to możliwość standaryzacji nauczania (K. Wiktorowski)
        
        Umożliwienie stworzenia u studenta solidnego gruntu pod przyswajanie dalszych informacji. (K. Kochanowska)
        
        Absolwent uczelni słynącej z przekazywania ugruntowanej wiedzy może mieć większe szanse na otrzymanie wymarzonej pracy. (P. Nowak)
      - Konkretne określenie celu, co umożliwi najpierw zaplanowanie, a następnie realizację zajęć (w laboratorium), zapewniając systematyczność (S. Plewa)
      - Połączenie teorii z praktyką, co m.in. w naukach biologicznych jest kluczowe, ponieważ umożliwia przepływ informacji zdobytych na sali wykładowej do praktycznych ćwiczeń laboratoryjnych, znacząco wspierając osiąganie założonych celów (S. Plewa)
      - Współpraca i wymiana informacji pomiędzy środowiskami naukowymi uczelni (uczestnictwo w konferencjach, seminariach) (S. Plewa)
      - Spójność treści między różnymi prowadzącymi (P. Staniec)
      - Jasność celów i wymagań (stabilność norm, wyraźne sformułowanie oczekiwań) (W. Janas)
      - Łatwiejsze przygotowanie zajęć przez nauczyciela; Skupienie się na wiedzy "twardej" zamiast błądzenia dookoła
        (P. Kosek)
    - - Przesadne uzależnienie od narzuconych z góry norm i regulacji. (K. Sanek)
        
        Nacisk na przewodnią funkcję nauczyciela w procesie dydaktycznym. (K. Sanek)
        
        Niewykorzystanie pomysłów studenta z powodu wątpliwości nauczyciela. (P. Nowak)
        
        Brak indywidualnego podejścia do studenta. (K. Bielecki)
        
        Ograniczenie wydobycia ,,pełnego potencjału" danej jednostki. (K. Kochanowska)
        
        Ograniczenie rozwoju krytycznego myślenia. (K. Kochanowska)
      - Niska aktywność studenta. Student staje się pasywnym odbiorcą wiedzy, nie rozwijamy jego samodzielnej chęci poznawania. (K. Wiktorowski)
      - Nadmierne skupianie się na określonych schematach, powtarzanie wyuczonych czynności bez zrozumienia (S. Plewa)
      - Skoncentrowanie się na jednej idealnej formule przy nacisku na decydującą rolę nauczyciela może prowadzić do osłabienia u studenta indywidualizacji (S. Plewa)
      - Ryzyko nauki tylko pod zaliczenie przedmiotu (P. Staniec)
      - Utrwalanie przestarzałych praktyk edukacyjnych w szybko zmieniającej się rzeczywistości. (J. Seroka)
      - Nadmierne przywiązanie do sztywnej, fazowej koncepcji procesu dydaktycznego, co ogranicza elastyczność prowadzenia zajęć. (K.Stępniak)
    - - Nauczanie oparte na dyskusji- zachęcające do debat moralnych i rozwoju etycznego myślenia. (K. Sanek); https://www.educationcorner.com/learning-theories-in-education/
      - Nauczanie poprzez przekazanie wiedzy - podanie gotowych treści, zasad i norm bez konieczności ich samodzielnego odkrywania. (A. Przybylska)
      - Testy sprawdzające stopień opanowania danej tematyki. (K. Wiktorowski)
      - Przekaz wiedzy poprzez (Ł. Radecki)
        
        Wykłady
        
        Pracę ze źródłami
        
        Naukę poprzez powtarzanie
    - - Konspekt zajęć - jasno określone zadania i cele danych zajęć [https://pedagogika-specjalna.edu.pl/warsztat-pracy/scenariusz-a-konspekt-niezbednik-poczatkujacego-nauczyciela/]. (K. Wiktorowski)
        
        Dla początkujących pedagogów/wykładowców taki konspekt pozwala na pewne i ustrukturyzowane prowadzenie zajęć co też wpływa na budowanie jego warsztatu. (Y. Kalesnik)
- - - - Aktywizacja studenta, samodzielne budowanie wiedzy (K. Wiktorowski)
        
        Rozwijanie krytycznego myślenia i samodzielności badawczej - analizowanie danych, wyciąganie wniosków (K. Wiktorowski)
      - Wzmacnianie poczucia sprawczości u studenta (P. Staniec)
      - Zdjęcie presji rywalizacji (K. Kochanowska)
        
        Możliwość obrania własnych metod nauki, najbardziej efektywnych dla studenta. (P. Nowak)
        
        Rozpalenie chęci nauki "od środka" poprzez zrozumienie celu i związku materiału ze swoim życiem. Zwiększa zaangażowanie i odpowiedzialność za własny proces uczenia się.(Y.Kalesnik)
      - indywidualizacja procesu uczenia (W. Janas)
        
        Inteligencje wielorakie Gardnera
        (M.Karbowiak)
        
        Zastosowanie: różnicowanie zadań, różne drogi prowadzące do realizacji celu (M.Karbowiak)
        
        Ewaluacja: różne formy zaliczenia , raprt, prezentacja, projekt, model
        (M.Karbowiak)
        
        Zadania pod różne inteligencje/formy pracy (M.Karbowiak)
        
        językowa (lingwistyczna)
        
        logiczno-matematyczna
        
        wizualno-przestrzenna
        
        muzyczna
        
        ruchowa (kinestetyczna)
        
        interpersonalna (społeczna)
        
        intrapersonalna (samoświadomości)
        
        przyrodnicza (naturalistyczna)
      - Nauczyciel nie jest "szefem", ale pomocnikiem, który tworzy atmosferę zaufania i pozwala być sobą. (K.Stępniak)
    - - Nierównomierne zaangażowanie studentów - ufamy motywacji i zainteresowaniom studentów, które mogą być mocno zmienne (K. Wiktorowski)
      - Duża indywidualizacja wiedzy i umiejętności może utrudniać prace zespołowe. (K. Bielecki)
        
        Różne wizje członków zespołu mogą generować konflikty. (P. Nowak)
      - Skupienie na wybranych tematach bez budowania szerokiej struktury - w efekcie wiedza studentów może być fragmentaryczna
        (P. Witczak)
        
        Brak solidnych podstaw, dzięki którym możliwy jest efektywny postęp w nauce. (K. Kochanowska)
      - Nadmierny nacisk na teraźniejszość - niedocenianie perspektywy historycznej
        (P. Witczak)
      - duże nakłady czasowe - praca oparta na dialogach, refleksjach (W. Janas)
      - Ryzyko pomijania wiedzy naukowej na rzecz przeżyć (W. Janas)
      - Niejasne pojęcia i cele – trudno konkretnie określić, co dokładnie uczeń ma umieć i jak to sprawdzić. (K.Stępniak)
      - Niezainteresowani uczniowie obniżają morale całej grupy
        (P. Kosek)
      - Wymaga przygotowania pedagogicznego (nie wystarczy znajomość twardej wiedzy)
        (P. Kosek)
      - Preferuje umiejętności ponad wiedzę; Studenci mogą "rozumieć" intuicyjnie, ale bez znajomości wzorów, definicji, twardych danych
        (P. Kosek)
    - - Nauczanie rówieśnicze (ang. peer learning) (K. Bielecki)
      - Odwrócone nauczanie (ang. flipped classroom) (K. Bielecki)
    - - Platformy, aplikacje [np. Confluence, ClickUp], które umożliwiają prace zespołowe, analizowanie i wspólne tworzenie notatek, wniosków. (K. Wiktorowski)
      - Prowadzenie dyskusji (K. Kochanowska)
      - Eseje refleksyjne (K. Kochanowska)
    - - John Dewey (1859 – 1952) - uczenie się powinno być aktywne, oparte na doświadczeniu i dociekaniu, a jego celem ma być kształtowanie krytycznie refleksyjnych, a nie biernych, odbiorców wiedzy. [https://www.simplypsychology.org/john-dewey.html] (Adamkiewicz M.)
      - Aleksander Kamiński (1903 – 1978) - twórca koncepcji wychowania zuchowego, skoncentrowanej na twórczej aktywności dziecka oraz kształtowaniu dzielności. [https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/e37dbf67-d975-45b4-886f-62fe906dd7bc/content] (Adamkiewicz M.)
      - Jan Jakub Rousseau (1712 – 1778) - "nadrzędnym celem procesu edukacji nie powinno być przekazywanie wiedzy sensu stricte, ale przede wszystkim kształcenie charakteru, rozwijanie całego potencjału psychicznego i osobowościowego młodego człowieka". [https://pedagogika-filozoficzna.eu/wp-content/uploads/2017/12/9-Jablonko-100-107-pf_11-12.pdf] (Adamkiewicz M.)
    - - Carl Rogers (1902 – 1987) - koncepcja, gdzie kluczowe jest stworzenie środowiska, w którym uczniowie czują się szanowani, wartościowi i wolni do podążania za własnymi zainteresowaniami, co sprzyja rozwojowi osobistemu i samorealizacji. [https://www.simplypsychology.org/carl-rogers.html] (Adamkiewicz M.)
        
        3 cechy postawy, które powinien posiadać nauczyciel wg Rogers'a:
        
        Realność. Nauczyciel powinien być sobą i wykorzystywać swoją osobowość podczas nauczania.
        
        Nagradzanie, Akceptowanie i Zaufanie. Nauczyciel powinien troszczyć się o swoich uczniów i akceptować ich uczucia, niezależnie od tego, czy pomagają one w nauce, czy ją utrudniają.
        
        Empatia. Zrozumienie sposobu postrzegania nauki przez ucznia i jego uczuć.
        
        Źródło: https://www.educationcorner.com/learning-theories-in-education/
        (P. Witczak)
      - Abraham Maslow (1908 – 1970) - koncentracja na zdolności ludzi do osiągnięcia pełni potencjału i opisując rozwój ludzkiej psychiki za pomocą hierarchii potrzeb, której kulminacją jest samorealizacja. [https://teachingfortransformation.com/humanism/] (Adamkiewicz M.)
        
        Piramida/hierarchia potrzeb Abrahama Maslowa:
        
        [Ciccarelli i wsp., 2019]
        (P. Witczak)
      - Kazimierz Dąbrowski (1902 – 1980) - twórca Teorii Dezintegracji Pozytywnej (TDP), która zakłada, że rozwój osobowości wymaga rozbicia pierwotnej struktury, aby świadomie dążyć do osiągnięcia autonomii, autentyzmu oraz ideału osobowości poprzez proces samowychowania. Oznacza to, aby osiągnąć wyższy poziom rozwoju, czyli ukształtować doskonalszą, twórczą i wartościową osobę, należy rozbić pierwotną strukturę integralną, przechodząc przez etapy chaosu i wewnętrznych konfliktów. [https://dezintegracja.pl/opis-dezintegracji-pozytywnej/] (Adamkiewicz M.)
  - - - Nacisk na aktywizację myślenia uczniów i ich poznawcze kompetencje twórcze: bierne słuchanie jest zmieniane na aktywne przetwarzanie i konstruowanie wiedzy, co wzmacnia kompetencje twórcze i innowacyjne. (Adamkiewicz M.)
      - Upodobnienie szkolnych sytuacji nauczania do naturalnych warunków uczenia się: zadania do wykonania są autentyczne i realistyczne, bliskie problemom zawodowym. Dzięki temu zdobywana wiedza i umiejętności są użyteczne.
        (Adamkiewicz M.)
      - Nacisk na produktywne poznawczo relacje grupowe: praca w grupie nie tylko jako podział pracy, ale przede wszystkim wspólne, myślenie nad zagadnieniem. Może skutkować to lepszymi rozwiązaniami, niż praca w pojedynkę. (Adamkiewicz M.)
      - Wniesienie nowych sposobów rozumienia tego, co dzieje się w klasie szkolnej i w umyśle uczniów: proces dydaktyczny jest innowacyjny i skupiony na rozwoju poznawczym. (Adamkiewicz M.)
      - Otwarcie się procesów kształcenia na treści wcześniej nieprzewidywane i aktualne: analizowanie bieżących zagadnień, ważnych w danym czasie. Proces kształcenia jest elastyczny i pozwala odejść od sztywnego, wcześniej przewidzianego planu. (Adamkiewicz M.)
      - Dostosowanie modelu uczenia się i jego efektów do wymagań współczesnego świata: model uczenia się, który zapewnia przynależność do nowoczesnej edukacji i powoduje, że efekty są nastawione na aktualne oczekiwania zawodowe i społeczne. (Adamkiewicz M.)
      - Kształtowanie i rozwijanie umiejętności rozwiązywania problemów oraz samodzielnego poszukiwania informacji, co skutkuje osiągnięciem sukcesu (S. Plewa)
      - Zmotywowanie ucznia, co sprawi, że stanie się on bardziej zaangażowany i dostrzeże, że wykonane zadanie może przybliżyć go do zamierzonego celu (S. Plewa)
        
        motywacja wewnętrzna - uczenie oparte na zainteresowaniach uczniów (W, Janas)
      - Mocny nacisk na rozwój krytycznego myślenia. (K.Kochanowska)
      - nauka poprzez działanie i doświadczenie (eksperymenty, projekty, rozwiązywanie problemów (W. Janas)
      - innowacyjność i kreatywność - otwarta forma zadań pozwalająca odkryć nowe rozwiązania (W, Janas)
      - Poczucie studenta, że jest dobrze przygotowywany do pracy w zawodzie - forma nauczania jest zgodna z współczesnymi wymaganiami pracodawców. (P. Nowak)
      - Skupienie na rozwiązywaniu problemów; Uczniowie wiedzą jaka jest praktyczna aplikacja ich wiedzy
        (P. Kosek)
    - - Brak jasnych struktur i trudności w opanowaniu podstaw - samodzielne odkrywanie wiedzy może być procesem czasochłonnym i w dużej mierze zależy od dojrzałości ucznia. (A. Przybylska)
        
        Trudność w przenoszeniu wiedzy na nowe sytuacje przez uczenie się czegoś tylko w konkretnych sytuacjach lub grupach. (A. Przybylska)
        
        Błędne konstruowanie wiedzy - ryzyko utrwalenia niepoprawnych interpretacji. (A. Przybylska)
        
        Ryzyko związane z pracą opartą o niezweryfikowane źródła (K. Kochanowska)
        
        Uczeń, który nie posiada podstawowej wiedzy z danej dziedziny nie ma w głowie "schematów", do których mógłby odnosić nowe informacje. (Y.Kalesnik)
      - Wymagania wobec ucznia - samodzielność, refleksje oraz krytyczne spojrzenie bywa trudne dla młodszych uczniów. (A. Przybylska)
      - Przygotowanie i prowadzenie zajęć jest złożone z uwagi na potrzebę dobrego opracowania zadań (S. Plewa)
      - Generowanie wysokich kosztów kształcenia, chcąc sprostać wymaganiom współczesnego świata. (P. Nowak)
    - - Tworzenie projektów (K. Kochanowska)
      - Praca na prawdziwych przypadkach (tzw. ,,case study") (K. Kochanowska)
      - Dyskusje, debaty (np. oksfordzkie) (K. Kochanowska)
      - Gry dydaktyczne, umożliwiające odgrywanie ról i kontekstu kulturowego (K. Kochanowska)
    - - Nauczanie przez rozwiązywanie problemów- studenci rozwiązują autentyczne problemy, co zmusza ich do stosowania pojęć i budowania własnego zrozumienia (K. Sanek); artykuł: Shah, Rajendra Kumar.
        “Effective Constructivist
        Teaching Learning in
        the Classroom.” Shanlax
        International Journal of
        Education, vol. 7, no. 4,
        2019, pp. 1–13.
      - Spiralny program nauczania Brunera:
        
        Uczniowie wielokrotnie wracają do tego samego tematu w trakcie nauki.
        
        Złożoność tematu wzrasta z każdym kolejnym podejściem ucznia.
        
        Kiedy uczeń powraca do tematu, nowe idee łączą się z tymi, które już wcześniej opanował.
        
        Źródło: https://www.educationcorner.com/learning-theories-in-education/
        (P. Witczak)
    - - Jean Piaget (1896 – 1980)
        Rozwój poznawczy dziecka - umysł
        
        Według Piaget'a cały proces ma charakter aktywny i wymaga ponownego odkrywania i rekonstruowania wiedzy na przestrzeni wszystkich etapów procesu.
        Źródło: https://www.educationcorner.com/learning-theories-in-education/
        (P. Witczak)
        
        Etapy rozwoju poznawczego Piageta:
        
        Etap sensomotoryczny - trwa od urodzenia do 2 roku życia. Dziecko spędza czas na nauce podstawowych schematów i trwałości obiektu (poglądu, że coś nadal istnieje, nawet gdy nie można tego zobaczyć).
        (P. Witczak)
        
        Etap przedoperacyjny - trwa od 2 do 7 roku życia. Dziecko rozwija wówczas więcej schematów i zdolność do symbolicznego myślenia (pogląd, że jedna rzecz może reprezentować inną, na przykład słowa lub przedmioty).
        (P. Witczak)
        
        Etap Operacji Konkretnych - trwa od 7 do 11 roku życia i to na tym etapie dzieci zaczynają rozwiązywać problemy w myślach, a nie fizycznie w świecie rzeczywistym.
        (P. Witczak)
        
        Etap operacji formalnych - trwa od 11 roku życia do osiągnięcia dorosłości. To właśnie wtedy rozwija się myślenie abstrakcyjne, logika oraz ciekawe rzeczy, takie jak testowanie hipotez.
        (P. Witczak)
      - Lew Wygotski (1896 – 1934)
        Strefa najbliższego rozwoju
        
        Uważa, że uczenie się społeczne stanowi integralną część rozwoju poznawczego i to kultura, a nie etap rozwoju, leży u jego podstaw.
        Z tego powodu twierdzi, że uczenie się różni się w zależności od kultury, a nie jest procesem uniwersalnym, napędzanym przez struktury i procesy zaproponowane przez Piageta.
        Źródło: https://www.educationcorner.com/learning-theories-in-education/
        (P. Witczak)
        
        Strefa najbliższego rozwoju jest umownym obszarem stykającym się z aktualnym obszarem rozwoju - tu i teraz, który reprezentują zachowania niewystępujące spontanicznie. Jednak poprzez stworzenie określonych - sprzyjających warunków dochodzi do ich aktywowania.
        Źrodło: Skibska, J. (2014). Myśl Lwa S. Wygotskiego we współczesnej edukacji małego dziecka.
        (K.Kochanowska)
      - Jerome Bruner (1915 – 2016)
        Strategia „budowy rusztowania”
        
        Rusztowanie to wspólny, powstający we współpracy i interakcji wysiłek, który
        powinien doprowadzić do przejęcia przez dziecko od dorosłego odpowiedzialności
        za ukończenie zadania. Inaczej ujmując, jest to proces, dzięki któremu dorośli służą dziecku pomocą w rozwiązywaniu problemu i dopasowują zarówno rodzaj, jak
        i zakres pomocy do jego możliwości.
        Źródlo: Filipiak, E. (2011). Z Wygotskim i Brunerem w tle: Słownik pojęć kluczowych. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
        (K. Kochanowska)
        
        W tej strategii potrzebny jest tutoring, a sam tutor musi przestrzegać pewnych zobowiązań i zasad. Należą do nich:
        
        diagnoza informacyjna (określenie, co uczeń wie, a czego nie);
        
        wskazanie, co należy zrobić, jednakże bez bezpośredniego naprowadzania;
        
        używanie jak najprostszego słownictwa;
        
        nienakładanie presji czasu;
        
        motywacja ucznia do monitorowania własnych błędów, wyłapywania ich;
        
        otwarta dyskusja na temat alternatywnych rozwiązań;
        
        powtórki, synteza i analiza dotychczasowych postępów.
        Żródło: Filipiak, E. (2011). Z Wygotskim i Brunerem w tle: Słownik pojęć kluczowych. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
        (K. Kochanowska)