Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CHƯƠNG I: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CẢU TRIẾT HỌC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI -…
CHƯƠNG I: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CẢU TRIẾT HỌC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
TRIẾT HỌC VÀ VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA TRIẾT HỌC
Khái lược về triết học
Ra đời vào khoảng TK 8 - TK 5 trước CN
Phương Đông: Ấn độ và Trung Hoa
Phương Tây: Hy Lạp - La Mã
a. Nguồn gốc của triết học
Nguồn gốc nhận thức
Kho tàng tri thức của con người hình thành từ một vốn hiểu biết nhất định
Tư duy con người đạt đến trình độ có khả năng rút ra được cái chung trong nhiều sự kiện, hiện tượng riêng lẻ
Nguồn gốc xã hội
XH đại đến trình độ tương đối cao của sản xuất xã hội
Phân công LDXH hình thành
của cải tương đối dư thừa
tư hữu hóa tư liệu sản xuất được luật định
giai cấp phân hóa rõ, nhà nước ra đời
Lao động trí óc tách khỏi lao động chân tay, tầng lớp trí thức xuất hiện
b. Triết học là gì?
Là hệ thống tri thức lí luận chung nhất vê thế giới và vị trí con người trong thế giới đó
Là khoa học về những quy luật vận động, phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy.
c. Vấn đề đối tượng của triết học trong lich sử
Triết học Mác - Lênin (xác định đúng đối tượng)
Mối quan hệ giữa tồn tại và tư duy, giữa vật chất và ý thức trên lập trường duy vật triệt để và nghiên cứu những quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy
d. Triết học - hạt nhân lý luận của thế giới quan
Là khái niệm triết học chỉ hệ thống các tri thức, quan điểm, tình cảm, niềm tin, lý tưởng xác định về thế giới và về vị trí của con người trong thế giới đó.
TGQ quy định các nguyên tắc, thái độ, giá trị trong định hướng nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người
Triết học với tính cách là hạt nhân lý luận chi phối mọi thế giới quan
Vấn đề cơ bản của triết học
a. Nội dung vấn đề cơ bản của triết học
Vật chất hay ý thức có trước? Cái nào quyết định cái nào?
Con người có khả năng nhận thức được thế giới hay không?
b. Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm
CNDV: Vật chất quyết đinh ý thức
Các hình thức phát triển của CNDV
CNDV Chất phác
CNDV Siêu hình
CNDV Biện chứng
Nguồn gốc nhận thức và xã hội
Nhận thức: Sự phát triển của khoa học và các tư tưởng tiến bộ
Xã hội: các phong trào cách mạng và tiến bộ
CNDT: Ý thức quyết định vật chất
Các hình thức phát triển của CNDT
CNDT Khách quan
CNDT Chủ quan
Nguồn gốc nhận thức và nguồn gốc xã hội
Nhận thức: Tuyệt đối hóa vai trò của ý thức và hiểu biết không đầy đủ về các giai đoạn của quá trình nhận thức
Xã hội: Sự gia tăng vai trò của lao động trí óc và sự phân hóa giai cấp trong xã hội
Khả tri luận và Bất khả tri luận
Bấi khả tri luận và hoài nghi luận (hiếm gặp): Con người không có khả năng biết được mọi thứ đang diễn ra
Khả tri luận: Con người có khả năng biết được mọi thứ đang diễn ra
Biện chứng và siêu hình
a) Khái niệm biện chứng siêu hình và siêu hình trong lịch sử
Phương pháp siêu hình
Nhận thức đối tượng trong trạng thái tĩnh tại, cô lập, tách rời
Phương pháp được đưa từ toán học và vật lý học cổ điển vào các khoa học thực nghiệm và triết học
Có vai trò lớn trong việc giải quyết các vấn đề của cơ học; hạn chế khi giải quyết các vấn đề về vận động, liên hệ
Phương pháp biện chứng
Nhận thức đối tượng trong các mối liên hệ phổ biến; vận động và phát triển
Phương pháp giúp con người không chỉ nhìn thấy sự tồn tại của các sự vật mà còn thấy cả sự sinh thành, phát triển và tiêu vong của chúng
Công cụ giúp con người nhận thức và cải tạo thế giới
b) Các hình thức của phép biện chứng trong lịch sử
PBC Tự phát
PBC Duy tâm
PBC Duy vật hiện đại
TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN VÀ VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Sự ra đời và phát triển của triết học Mác - Lênin
a) Điều kiện lịch sử của sự ra đời của Triết học Mác - Lênin
Điều kiện KT - XH
Sự củng cố và phát triển của PTSX TBCN trong điều kiện CMCN
Giai cấp vô sản trở thành một lực lượng chính trị - xã hội độc lập
Tiền đề lý luận
Triết học cổ điển Đức (trực tiếp)
Kinh tế chính trị cổ điển Anh
Chủ nghĩa XH không tưởng Pháp
Tiền đề Khoa học tự nhiên
Thuyết tiến hóa
Thuyết tế bào
Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
Nhân tố chủ quan
Thiên tài và hoạt động thực tiễn của Mác Ăngghen
Lập trường GCCN và tình cảm đặc biệt với NDLD
Tình bạn vĩ đại của Mác và Ăngghen
b) Những thời kỳ chủ yếu trong sự hình thành và phát triển của Triết học Mác
1841 - 1844: Hình thành tư tưởng triết học & Chuyển từ CNDT và DCCM sang CNDV và lập trường giai cấp vô sản
1844 - 1848: Đề xuất những nguyên lý triết học DVBC và DV lịch sử
1848 - 1895: Mác Ăngghen bổ sung và phát triển toàn diện lí luận triết học
c) Thực chất và ý nghĩa cuộc cách mạng trong triết học do Mác Ăngghen thực hiện
Khắc phục tính trực quan, siêu hình của CNDV cũ, tính duy tâm của PBCDT => sáng tạo ra CNDVBC
Vận dụng và mở rộng quan điểm DVBC vào nghiên cứu LS XH => sáng tạo ra CNDVLS
Bổ sung những đặc tính mới vào TH => sáng tạo ra TH chân chính - TH DVBC
d) Giai đoạn Lênin trong sự phát triển Triết học
1893 - 1907: LN bảo vệ và phát triển TH Mác nhằm thành lập Đảng Mác xít ở Nga và chuẩn bị cho CM DCTS lần 1
1907 - 1917: LN phát triển toàn diện TH Mác và lãnh đạo phong trào công nhân Nga, chuẩn bị cho CM XHCN
1917 - 1924: LN tổng kết kinh nghiệm thực tiễn CM, bổ sung, hoàn thiện TH Mác, gắn liền với nghiên cứu các vấn đề xây dựng CNXH
1924 - nay: Các Đảng CS và giai cấp công nhân trên TG tiếp tục bổ sung và phát triển TH Mác - Lênin
Đối tượng và chức năng của triết học Mác - Lênin
a) Khái niệm triết học Mác - Lênin
Là hệ thống quan niệm và quan điểm duy vật biện chứng về tự nhiên, xã hội và tư duy
Là thế giới quan và phương pháp luận khoa học, cách mạng giúp giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các lực lượng xã hội tiến bộ nhận thức đúng đắn và cải tạo hiệu quả thế giới
b) Đối tượng của Triết học Mác - Lênin
Giải quyết Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trên lập trường DVBC
Triết học Mác - Lênin phân biệt rõ ràng đối tượng của TH và các đối tượng của các khoa học cụ thể
TH Mác - Lênin có mqh gắn bó chặt chẽ với các khoa học cụ thể
c) Chức năng của TH Mác - Lênin
Thế giới quan: Xây dựng quan niệm DVBC về thế giới -> xác lập quan niệm DVBC về XH và nhân sinh quan mới - CSCN
Phương pháp luận: Xây dựng hệ thống các quan điểm DVBC - hệ thống các nguyên tắc chung định hướng giải quyết các vấn đề chung của nhận thức khoa học và thực tiễn CM
Vai trò của triết học Mác - Lênin trong đời sống xã hội và trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay
Là thế giới quan, phương pháp luận khoa học và cách mạng cho con người trong nhận thức và thực tiễn
Là cơ sở thế giới quan và Phương pháp luận khoa học và cách mạng để phân tích xu hướng phát triển của xã hội trong điều kiện cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại phát triển mạnh mẽ
Là cơ sở lý luận khoa học của công cuộc xây dựng CNXH trên thé giới và sự nghiệp đổi mới theo định hướng XHCN ở VN