Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ZELULA ETA HAREN BILDUKIAK - Coggle Diagram
ZELULA ETA HAREN BILDUKIAK
Teoria zelularra
izaki bizidun guztiak zelulaz eginda daude (egitura unitatea)
zelulak bizi funtzio guztiak betetzeko gai dira (fisiologikoa)
zelulak beste zeluletatik datozte (ugalketa unitatea)
zelula guztiek funtzionatzeko informazio genetikoa behar dute (unitate genetikoa)
Zelula
zelula guztiek
lau osagai beharrezkoak
dituzte
mintza
: zelula
mugatzen
du eta forma ematen dio (kanpoaldea eta barnealde bereiztu). Eta substantzien garraioa kontrolatzen du
zitoplasma
: zelularen
barneko edukia
, erreakzio metabolikoak hemen gertatzen dira
DNA
:azido nukleikoak dira, zelularen funtzionamenduaren "
programazioa
" da eta haren hazkundea kontrolatzen du
erribosomak
: rRNA,
proteinak sintetiza
tzen dituzte
zelula
motak
prokariotoa
ez dute nukleorik
(DNA solte) eta oso sinpleak dira
lau mota daude, formaren arabera sailkatzen direnak
kokoak
(esferikoak)
kokoak
(solik bat)
diplokokoak
(bi koko)
estreptokokoak
(hiru koko)
estafilokokoak
(koko asko)
baziloak
(luzangak)
kokobaziloak
(laburrak)
baziloak
(luzeak)
vibrioiak
(kurbatuak)
espiriloak
(kurbekin)
espirikoak
(s itxura)
espiroketak
(helize bat)
osagaiak
mintza
: zelula mugatu eta substantzien jarioa kontrolatu
piliak eta flageloa
: piliak konjugazioa egiteko dira (informazioa partekatu) eta flageloa mugitzeko
plasmidoa
: DNA zirkular txikia (bizirauteko beharrezkoak ez diren funtzioak ditu gordeta)
kapsula
: babesa ematen dio zelulari
nukleoidea
: DNA dagoen lekua
eukariotoa
nukleoa dute
, eta eboluzioaren ondorioz zelula konplexuagoak dira (organuluak...)
bi zelula eukarioto mota daude
landare zelula
kloroplastoak ditu fotosintesia egiteko
pareta zelularra dakukate (zelulosasa egindakoa) zurruntasuna lortzeko
animalia zelula
zentrosomak ditu zilioak eta flageloak egiteko, eta zelularen zatiketan parte hartzen du
zilioak izan ditzake konjugazioa egiteko
flageloa izan ahal du mugitzeko
bi eukarioto motak organulu hauek izaten dituzte erkide
mintz plasmatikoa
: zelula mugatu, kanpoaldea eta barnealde ezberdindu eta substantzien garraioa kontrolatu
osagaiak
2 more items...
mintzaren jariotasuna
mintzaren funtzioak
erribosomak
: proteinen sintesia egiten dute (itzulpena)
erretikulo endoplasmatikoa
: bi daude, leuna (lipidoen zintesia egiteko) eta simurra (proteinen sintesia egiteko)
golgi aparatua
: proteinen eta lipidoen eraldaketa eta garraioa egiten du
besikulak
: barruan osagaiak dituzte, batzuk mantenugaiak garraiatzeko balio dute baina beste batzuk digestio bezalako bat eigteko (hauek enztimak dituzte barruan eta funtzionatezn ez dituzten organuloak berrerabiltzen dituzte, lisosomak adb)
bakuoloa
: ura gordetzen du gehienetan baina batzuetan lipidoak ere
nukleoa
: zelularen informazio genetikoa gordetzen du, eta poroak ditu rna ateratzeko edota erribosomak ateratzeko
mitokondrioak
: arnasketa zelularra egiten dute energia lortzeko
zitoeskeletoa
: zelulari forma ematen dio