Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
"Bo‘lajak o‘qituvchining kasbiy kompetensiyalarini shakllantirish…
"Bo‘lajak o‘qituvchining kasbiy kompetensiyalarini shakllantirish texnologiyalarini tanlash”
Noaniq vaziyatlarda samarali faoliyat yurita olish ( O.Lebedev)
Bilim+ko'nikma+malaka+shaxsiy sifatlar uyg'unligi (L.T.Xurvalieva)
Doimiy yangilanish va rivojlanish (Choshanov)
O‘qituvchi KASBIY KOMPETENSIYASI TIZIMI
1) Pedagogik maqsad va mazmunni belgilash kompetensiyasi
talabalarga erkinlik berish,
rivojlanishiga yordam berish,
qiziqish va qobiliyatga mos o‘qitish
2) Kasbiy sifatlar
Xushmuomalalik
Tanqidni qabul qilish
Individual yondashuv
Refleksiya qobiliyati
3) Pedagogik qobiliyat, metod va texnologiyalarni qo‘llash
Zamonaviy texnologiyalarni bilish
Muammoli vaziyatlarda ijodiy yechim topish
Ta’lim jarayonini boshqarish
4) Kasbiy motivatsiya
Kasbga sadoqat
O‘z ustida ishlashga tayyorlik
Innovatsiyaga ochiqlik
5) Didaktik kompetensiya
O‘qitish muhiti yaratish
Mavzuni rejalashtirish
Baholash va tahlil qilish
6) Tahliliy–nazorat kompetensiyasi
O‘quv jarayonini tahlil qilish
Test, reyting, portfolio bilan baholash
7) Loyiha va tadqiqot kompetensiyasi
Tadqiqot loyihasi tuzish
O‘quv dasturlar bilan ishlash
O‘quvchining moslashuv muammolarini bilish
Ro‘ziyeva va Tolipov didaktik kompetensiyaning 3 tayanch elementini keltiradi:
Didaktik materiallarni tanlash
O‘qitish usullarini loyihalash
O‘quv natijasini baholash
Kasatkina (2011) bo‘yicha o‘qituvchida quyidagi motivatsiyalar bo‘lishi kerak:
kasbiy o‘sishga ichki ehtiyoj,
innovatsion faoliyatga tayyorlik,
o‘rganishga ochiqlik,
o‘z faoliyatini tahlil qila olish.
📌 “Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat” (Ro‘ziyeva va Tolipov) kitobiga ko‘ra:
Pedagogik maqsadni to‘g‘ri belgilash o‘qituvchining:
o‘quvchi yosh xususiyatlarini bilishi,
ta’lim mazmunini tahlil qila olishi,
ta’lim natijasini oldindan rejalashtirishi,
o‘quvchini o‘z imkoniyatiga mos rivojlantira olishi bilan belgilanadi
KASBIY KOMPETENSIYANI SHAKLLANTIRISH TEXNOLOGIYALARI
1) Zamonaviy pedagogik texnologiyalar
Kompetensiyaviy yondashuv
Interfaol metodlar (“Aqliy hujum”, “Bahs-munozara”)
Masalali (problem) ta’lim
Modulli o‘qitish
2) Mustaqil ta’lim texnologiyalari
O‘quvchining mustaqil izlanishga yo‘naltirilishi
Ma’lumot topish, tahlil qilish, taqdim etish
mutaxassis kompetensiyasi mustaqil ta’lim orqali shakllanishi qayd etiladi
3) Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT)
Multimedia
Interaktiv platformalar
Onlayn baholash vositalari
Kasbiy kompetensiyani baholash mezonlari
Kasbiy layoqatlilik
Soha bo‘yicha yetarli bilim
O‘z ustida ishlash
Qarorlar uchun mas’uliyat (Shalashova)
1.KASBIY KOMPETENSIYA
Kompetensiya lotincha so‘z bo‘lib, ‘zbek tilida “munosib”, “to‘g‘ri
keladi” yoki “mos keladi” ma’nolarini anglatadi.
O‘z bilim, mahorat va amaliy tajribalarni qo‘llagan holda oddiy va murakkab masalalarni yecha olishga munosib inson deb tushunsa bo‘ladi.
📌 Zamonaviy texnologiyalar haqida (Kasatkina, 2011):
O‘qituvchi kompetent bo‘lishi uchun texnologik savodxonlik, ya’ni raqamli vositalar, interaktiv metodlar, baholash tizimlarini egallashi zarur .
📌 Kapustin (2001) bo‘yicha:
Kompetensiya o‘qituvchi faoliyatining moslashuvchan, modulli, shaxsga yo‘naltirilgan bo‘lishini talab etadi. Demak, kompetent o‘qituvchi o‘quvchi ehtiyojiga qarab texnologiyani tanlay oladi .
📌 Bespalko (1989) ta’kidlaydi:
Kasbiy kompetensiya — bu o‘qituvchining pedagogik vazifalarni maqsadga muvofiq hal qila olish darajasi, bunda faoliyat natijasi aniq mezonlar bo‘yicha baholanishi kerak .
XULOSA
Kasbiy kompetensiya — o‘qituvchining bilim, malaka va texnologiyalar orqali ta’lim sifatini oshirish qobiliyati.
U zamonaviy pedagogik texnologiyalar, shaxsiy-kasbiy sifatlar, mustaqil ta’lim, AKT, va reflektiv yondashuvlar yordamida shakllanadi.
To‘g‘ri texnologiya tanlash — kasbiy kompetensiyaning eng muhim elementi.