Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
H8 - 3. DE VORMING VD FEDREALE REGERING.
4 HET ONTSLAG VAN DE FEDERALE…
H8 - 3. DE VORMING VD FEDREALE REGERING.
4 HET ONTSLAG VAN DE FEDERALE REGERING
5 LOPENDE ZAKEN
6 HOE KOMEN REGERINGSBESLUITEN TOT STAND?
Belangrijk machtsmoment id parlementaire democratie!
- Welke partijen deel vd regering + hoe ministerportefuilles verdeeld worden.
- Kent koppeling tss federaal en regionaal niveau (indien mogelijk) = Verticale symmetrie (cf. gevolgen voor regeringsonderhandelingen op beide plaatsen, nu ook gelijktijdig!)
- Zeer complex en langdurig
complex:
- Koppeling verschillende, gelijktijdige formaties
- Akkoord zoeken over staatshervorming
- Al heel precieze akkoorden uitwerken tijdens regeringsonderhandelingen
- Hoge partijversnippering
- Toenment succes van radicale partijen en verlies traditionele partijen.
- Vaak uiteenlopend stemgedrag gewesten
-
Presidentieel regime: president benoemt/draagt voor/ontslaat
Parlementair regime: Parlement beslist
(tweepartijensystemen/meerderheidsstelsel)
(Meerdpartijensysteem/proportionele vertegenwoordiging)*
Het institutioneel model
'12' stappen in vorming federale regering
-> Recente geschiedenis voldoet vaak niet aan geschetst draaiboek
- Aanstelling formateur
Opdracht parlementaire meerderheid te doen ontstaan en regering te vormen. (neemt rol uitoefening vd grondwettelijke plicht Koning over).
- Afsluiting regeerakkoord
Onderhandelingen met verschillende partijen over een te sluiten regeerakkoord.
-> Overeenstemming bereiken wat te bereiken komende legislatuur.
-> Hoe meer gedetailleerd, hoe kleiner vrije kwesties en hoe minder risico op onstabiliteit.
- Rapport informateur*
Na verkenningsronde, verslag uitbrengen aan koning over wat in maatschappij algemeen leeft en mogelijkheden om regering te vormen.
- Bij mislukking; nieuwe poging*
Vervangen door andere formateur of bemiddelaar, tot akkoord voor regeerprogramma.
- Aanduiding informateur*
Koning duidt (onder verantwoordelijkheid van minister) informateur aan die met verschillende pol. partijvoorzitters spreekt. Kijken wie coalitie/regering zou kunnen vormen.
- Binding vd partijen aan het regeerakkoord
Regeerakkoord wordt op partijcongres gestemd (achterban partij). Wordt bijna altijd aangenomen (cf. posities nieuwe leden) -> vaak eerder formaliteit.
- Raadpleging door de Koning
Uitnodiging voor gesprek van # politici, voorziters van Kamer/Senaat, Politieke parijten, vert. van maatsch belangengroepen.
-> Koning kiest zelf wie
- Samenstelling regering
Benoeming ministerportefeuilles; opnieuw veel macht bij partijvoorzitters! 'Fluisteren' vaak namen in bij eerste minister van mensen die in aanmerking komen.
- Benoeming van ministers en staatsecretarissen
Bij akkoord benoemt de Koning bij KB de ministers en staatsecretarissen.
- Opstelling regeringsverklaring
Grote lijnen van het regeerakkoord wordt uit de doeken gedaan.
- Aanvaarding van de regering na vertrouwensstemming.
Parlementaire bespreking = Investituurdebat; bied gelegenheid aan meerderheid en minderheid om brede discussie te houden over toekomstig regeringsbeleid.
Na investituurdebat volgt het investituurvotum, het vertrouwen aan de regering.
Verwerpen is zeer moeilijk, want betrokken partijen hebben in hun congres het programma aanvaard.
Regel van de meerderheid en van evenredigheid.
- Regering samenstellen die vertrouwen van meerderheid Kamer (=publieke opinie) geniet
- Maakt deel uit van politieke gebruiken stelsel D'Hondt; rekening gehouden met electorale gewicht van de p. partijen.
Regel vd. bijzondere meerderheid =
Meerderheid in elke taalgroep, van beide kamers en een tweederdemeerderheid van alle in het parlement uitgebrachte stemmen.
-
Totstandkoming regeringsbesluiten
Via KB's, MB's en wetsontwerpen
-> Afhankelijk per thema: minister alleen of tezamen
MB's - Ministeriële besluiten
Beslissing van een minister, niet ondertekend door de Koning.
-> Kunnen enkel onder strikte voorwaarden!
- Bevatten geen nieuwe rechtsregels; wel interpretatie ervan
- Alleen bijkomstige en aanvullende gelegenheden mogen via MB's geregeld worden
-> Ook hier voorlegging RvS nodig!
Wetsontwerp
Wetgevende en uitvoerende macht samen - uitvoerende macht neemt initiatief!
cf. procedure ivm wetgeving
-> Moet door parlement gestemd worden!
KB's - Koninklijk besluit
beslissing minister, ondertekend door de konign
2 manieren:
- Bespreking/goedkeuring ministerraad: als bij wet verplicht of owv politieke deontologie (belangrijke thema's, of vrijwillig (ter ondersteuning)
- Minister zelf (want koning 'onverantwoordelijk')
-> Kent een extra toetsing door de RvS (hogere wetgeving, bevoegd?, kwaliteit).
Bijzondere volmachtsbesluiten:
De wetgevende macht geeft bevoegdheden aan uitvoerende macht met doel binnen een bepaalde periode de wet te wijzigen.
'Gewone' KB's mogen nooit de wet wijzigen, of tegenstrijdig zijn met de wet.
(cf. Wilmes II, covid)