Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Teoria Zelularra, imagen - Coggle Diagram

- - - - Ez dauka nukleorik. Sinpleak eta primitiboak, txikiak. Monera erreinuan.
      - Forma arabera
        
        Esferikoak (kokoak)
        
        Koko bakartuak
        
        Diplokokoak
        Bikote
        
        Estreptokokoak
        Ilaran
        
        Estafilokokoak
        Multzoa
        
        Luzangak (baziloak)
        
        Koko-baziloak
        Laburrak
        
        Baziloak
        Luzeak
        
        Kurbatuak (vibrioak)
        
        Uhinduak (espiriloak)
        
        Espiriloak
        Ese itxura
        
        Espiroketak
        Helikoidalak
      - Osagaiak
        
        1 - Erribosoma 30S eta 50S azpiunitateak
        2 - Piliak Proteinazko luzakinak, finkapena eta material genetikoaren trukaketarako. Gaixotasun eragile.
        3 - Nukleoide DNA zirkular gunea handia
        4 - Zitoplasma Barne ingurune
        5 - Plasmidoa DNA zirkular txikia, informazio gutxiekin.
        6 - Besikulak Substantziak metatzeko egiturak. Mintzazkoak
        7 - Zitoeskeletoa Proteinazko zuntzak, forma mantentzeko.
        8 - Mintz plasmatikoa Fosfolipidoz eta proteinaz eratua, bikapa. Substantzia garraioa eta arnasketa antzeko erreakzioak egiten du.
        9 - Zelula pareta Peptidoglukanoz osatua
        ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ Ez beti ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬
        10 - Kapsula Glukoproteinez osatua, pareta gainean. Zelula babesteko eta erresistentzia emateko.
        11 - Flageloa Mugimendua
    - - Nukleoduna. Hainbat erreinuetan moneron izan ez. Konplexuak, organulu askorekin.
      - Osagaiak
        
        Landare
        
        Kloroplasto
        Mintz bikoitza. Klorofila dauka.
        Fotosintesia egiten du energia lortzeko
        
        Zelula pareta
        Zelulosazkoa. Zurruntasuna
        ematen dio zelulari
        
        Animali
        
        ≡
        
        Mintz plasmatikoa
        Zelularen barruko eta kanpoko arteko muga
        Garraioa, elkartrukea, organulu babesa.
        
        Golgiren aparatua
        Mintz bakoitza. Proteinak eta
        lipidoak eraldatzen eta
        garraiatzen du
        
        Zitoeskeletoa
        Proteinazko zuntzak. Forma
        mantendu eta higidura lagundu.
        
        Lisosomak
        (Lizeriketa-)entzimaz betetako besikulak.
        Digestio zelularra egiten dute
        
        Mitokondriak
        Mintz bikoitza. Arnasketa
        zelularra egiten du energia lortzeko
        
        Peroxisomak
        (Oxidazio-)entzimaz betetako
        besikulak. Lipidoen metabolismoan
        
        Nukleoa
        Mintz bikoitza, poroduna.
        Zelularen informazio genetikoa dauka.
        Nukleoloa barruan, erribosoma sintesiarekin.
        
        Sare endoplasmatikoa
        
        Erretikulu endoplasmatiko leuna
        Ez dauka erribosomak. Lipidoen sintesia
        
        Erretikulu endoplasmatiko zimurra/bikortua
        Erribosomak dauka. Proteinen sintesia + garraioa
        
        Erribosomak
        
        <---
        
        Bakuoloa
        
        Landaretan
        Handia, zelularen erdia inguru.
        Pigmentuak, erreserba subtantziak eta hondakinak metatzea.
        
        Animalietan
        Txikia, sustantzia digestiboak
        edo uzkurkoak gordetzen du urarekin.
        
        Flageloak/Zilioak
        Mikrotubuloz osatuta. Mugimendurako.
        
        Zentrosoma
        Mikrotubuloz osatuta. Bi zentrioloak.
        Zuntzak aster izena dute. Ugalketan zatitu
        eta flageloa/zilioak sortu
  - - - Zelula inguratzen duen bildukin zelularra.
      - Funtzioak
        
        ·Zelularen forma mantentzen du, zitoeskeletoarekin lotuta
        ·Zelula "barnek" eta "kanpoko" arteko muga da, hauek bereizten
        ·Zelularen identifikazioa, glukolipidoen bidez.
        ·Substantzien trukea doitzen du
        ·Substantzien garraioa
        
        Garraioa
      - Osagaiak
        
        Lipidoak
        
        Fosfolipidoak
        
        Izaera anfipatikoa: geruza bikoitzean, "buru" hidrofiloa kanpoazalerantz eta "buztan" hidrofoboak barrurantz
        
        Kolesterola
        
        Fosfolipidoen geruzan, animali zeluletan gehienbat
        
        Proteinak
        
        ·Izaera anfipatikoa
        ·Tamaina eta egitura aldakor
        
        Transmintzeko proteinak
        Integralak
        
        Proteinak periferikoak
        Gainazalean (hidrofiloak)
        
        Zelularen barnealdean zuntzeko proteinak
        (Zitoeskeletoa)
        
        Karbohidratoak
        
        ·Batzuetan lipido eta proteinekin lotuta (kobalente):
        glukolipidoak eta glukoproteinak
        ·Zelularen kanpoan glukokalixak
      - Jariakortasuna
    - - Zelularen barneko edukia. Metabolismoa hor gertatzen da.
    - - Azido nukleikoak. Informazio genetikoa dauka, zelularen funtzionamendua eta hazkundea kontrolatzen.
    - - RNA erribosomikoz eta proteinaz osatuak. Proteinak sintetisatzen dute.