Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

CHƯƠNG 3 - Coggle Diagram

- - - - cần lao động sản xuất
    - - duy trì cuộc sống
    - - chính trị, pháp luật, đạo đức… đều xuất phát từ sản xuất
  - - - Toàn bộ QHSX → nền tảng kinh tế.
    - - Nhà nước, pháp luật, tôn giáo, đạo đức, tư tưởng…
    - - CSHT quyết định KTTT
      - KTTT tác động trở lại CSHT (thúc đẩy hoặc cản trở).
      - Nhà nước → cơ quan có ảnh hưởng mạnh nhất.
- - - - 2.1. Các cộng đồng người trước dân tộc
        
        • Thị tộc: cùng tổ tiên, ngôn ngữ, bình đẳng
        
        • Bộ lạc: liên kết nhiều thị tộc
        
        • Bộ tộc: hình thức cao hơn
      - 2.2. Khái niệm dân tộc
        
        • Dùng chỉ:
        
        • Các dân tộc đa số/thiểu số
        
        • Dân của một quốc gia
      - 2.3. Đặc trưng dân tộc
        
        • Lãnh thổ thống nhất
        
        • Ngôn ngữ chung
        
        • Kinh tế thống nhất
        
        • Văn hóa – tâm lý bền vững
        
        • Nhà nước – pháp luật thống nhất
  - - - a. Giai cấp – dân tộc
        
        • Giai cấp có trước dân tộc
        
        • Một dân tộc gồm nhiều giai cấp
        
        • Giai cấp quyết định dân tộc (do PTSX quyết định)
        
        • Dân tộc ảnh hưởng giai cấp → điều kiện cho đấu tranh giai cấp
        
        • HCM: “Không có con đường nào khác con đường CM vô sản”
      - b. Giai cấp – dân tộc – nhân loại
        
        • Nhân loại = toàn thể con người trên Trái đất
- - - - • Sâu xa: LLSX phát triển → tư hữu
      - • Trực tiếp: mâu thuẫn giai cấp không điều hòa
    - - • Tổ chức chính trị của giai cấp thống trị kinh tế
      - • Công cụ bảo vệ trật tự hiện hành & đàn áp giai cấp khác
    - - Quản lý cư dân trên lãnh thổ
      - Bộ máy quyền lực chuyên nghiệp có cưỡng chế
      - Hệ thống thuế để nuôi bộ máy
    - - • Thống trị giai cấp
      - • Chức năng xã hội
      - • Đối nội – đối ngoại
    - - Chủ nô
      - Phong kiến
      - Tư sản
      - Vô sản
    - - • Quân chủ: Sparta
      - • Cộng hòa dân chủ: Athens
- - - - Điều kiện vật chất của đời sống xã hội
      - Gồm: phương thức sản xuất, điều kiện tự nhiên, dân số→ Quyết định quá trình hình thành & phát triển xã hội
    - - Phương thức sản xuất (quan trọng nhất)
      - Điều kiện tự nhiên
      - Dân số – chất lượng dân số
    - - Đời sống tinh thần của xã hội
      - Phản ánh tồn tại xã hội
    - - Tâm lý xã hội (là tự phát, cảm tính, thay đổi nhanh)-Hình thành tự phát, mang tính cảm tính, thay đổi nhanh.
      - Hệ tư tưởng (là lý luận, có lập trường giai cấp, ổn định hơn)-Mang tính lý luận, ổn định hơn, do các nhà tư tưởng xây dựng.
    - - Địa vị kinh tế – xã hội khác nhau
      - Lợi ích khác nhau→ Quan điểm, tư tưởng, đánh giá hiện thực khác nhau
    - - Chính trị
      - Pháp quyền
      - Đạo đức
      - Tôn giáo
      - Nghệ thuật
      - Khoa học
      - Triết học
- - - - • Sinh vật xã hội phát triển cao nhất.
      - • Chủ thể sáng tạo lịch sử, văn minh, văn hóa.
      - • Về sinh học: thực thể tự nhiên, động vật xã hội.
    - - • Tự nhiên: cơ thể – sinh học – quy luật tự nhiên.
      - • Xã hội (quyết định): quan hệ xã hội, lao động, giao tiếp → hình thành ý thức, tư duy, ngôn ngữ.
  - - - • Quan hệ kinh tế, chính trị, pháp luật, tinh thần…
      - • Quan hệ quá khứ + hiện tại; trực tiếp + gián tiếp.
      - • Các quan hệ có vai trò khác nhau nhưng tạo nên bản chất duy nhất của con người.
    - - • Sản phẩm của lịch sử.
      - • Chủ thể sáng tạo ra lịch sử.
    - - • Sản phẩm, hoạt động của con người trở thành lực lượng xa lạ, chi phối lại con người.
    - - • Sản phẩm → thuộc về người khác.
      - • Lao động → ép buộc, không còn tự do sáng tạo.
      - • Quan hệ tha hóa:
      - • Con người ↔ sản phẩm.
      - • Con người ↔ hoạt động lao động.
    - - • Phát triển phiến diện.
      - • Mất khả năng tự do sáng tạo và tự khẳng định bản chất người.
  - - - • Xóa bỏ tư hữu tư bản chủ nghĩa.
      - • Xóa bóc lột, áp bức, tha hóa.
      - • Cải tạo quan hệ xã hội, nâng cao ý thức, phát triển lực lượng sản xuất.
      - • Mục tiêu cuối cùng:
      - • Con người phát triển tự do.
      - • “Sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người.”
    - - • Cá nhân: tính riêng biệt.
      - • Xã hội: điều kiện tồn tại, phát triển.
      - • Con người trở thành cá nhân xã hội thông qua lao động – giao tiếp.
    - - • Lợi ích cá nhân ↔ lợi ích chung.
      - • Trong xã hội có giai cấp: cá nhân mang tính giai cấp + tính nhân loại.
    - - • Hài hòa lợi ích cá nhân – xã hội.
      - • Chủ nghĩa cá nhân cực đoan.
      - • Tuyệt đối hóa xã hội, coi nhẹ cá nhân.
    - - Lực lượng sản xuất cơ bản.
      - Sáng tạo giá trị tinh thần.
      - Động lực cách mạng.
    - - • Cá nhân kiệt xuất từ phong trào quần chúng.
      - • Có tri thức, bản lĩnh, khả năng tổ chức.
  - - - 6.3 Quan hệ lãnh tụ – quần chúng
        
        • Thống nhất biện chứng:
        
        • Quần chúng quyết định cuối cùng.
        
        • Lãnh tụ tổ chức, định hướng.
      - ⸻
      - Vai trò Con người trong Cách mạng Việt Nam
      - 7.1 Theo Mác – Lênin – Hồ Chí Minh
        
        • Con người là trung tâm, là mục tiêu và động lực của cách mạng.
      - 7.2 Giải phóng con người
        
        • Giải phóng dân tộc, giai cấp, con người.
        
        • Độc lập – tự do → điều kiện phát triển con người.
      - 7.3 Phát triển con người toàn diện
        
        • Đức – tài (đức là gốc).
        
        • Giáo dục giữ vai trò quyết định.
      - 7.4 Quan điểm của Đảng hiện nay
        
        • Xây dựng con người văn hóa, nhân nghĩa, yêu nước, trí tuệ, trách nhiệm.
        
        • Con người Việt Nam thời kỳ mới: có tri thức, đạo đức, lối sống lành mạnh, năng lực làm việc.