Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Wstrząs [stan patologiczny charakteryzujący się niewystarczającą perfuzją…
Wstrząs [stan patologiczny charakteryzujący się niewystarczającą perfuzją tkanek (hipoperfuzja) i niedotlenieniem na poziomie komórkowym (hipoksji), prowadzącym do zaburzeń metabolicznych tkanek oraz niewydolności narządowej]. Stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej interwencji.
oligowolemiczny - wynikający z utraty objętości krwi lub płynów (np. krwotok, odwodnienie).
przyczyny
krwotok, np. podczas operacji, krwawienia urazowego
utrata płynu pozakomórkowego, np. w oparzeniu, zespole zmiażdżenia
utrata wody i elektrolitów, np. wymioty, biegunka
mechanizmy kompensacyjne
-
-
Wzmożony transport płynu pozakomórkowego, pozanaczyniowego do krwi
zmiany narządowe
-
-
jelita - ↓ procesów detoksykacyjnych i nasilona translokacja bakterii mogą powodować zakażenie ogólnoustrojowe
serce - zaburzenia rytmu, spadek siły skurczu, ↓objętość minutowa, ↑niedokrwienia obwodowego
objawy
-
-
-
Blada, chłodna, wilgotna skóra
Niepokój, zawroty głowy, pobudzenie psychomotoryczne
-
Płytki, przyspieszony oddech
-
Dystrybucyjny (wazodylatacyjny) - związany z rozszerzeniem naczyń i zmniejszeniem oporu naczyniowego. To efekt zaburzenia regulacji napięcia naczyń obwodowych, co prowadzi do istotnego rozszerzenia łożyska naczyniowego.
-
anafilaktyczny (szybko rozprzestrzeniająca się i zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości (alergii) na jakiś czynnik - zwykle pokarm, lek, jad owadów. Inną przyczyną może być gwałtowna ekspozycja na niską temperaturę, np. skok do bardzo zimnej wody.
mechanizm
uczulenie na jakiś alergen, co prowadzi do wydzielania mediatorów reakcji alergicznej – głównie histaminy , które powodują rozszerzenie naczyń i w efekcie znaczne obniżenie ciśnienia krwi.
Charakterystyczne dla WA jest bardzo szybkie występowanie objawów – w ciągu kilku minut a nawet sekund od ekspozycji na alergen.
objawy
-
Skurczowe bóle brzucha, nudności, wymioty lub biegunka
Zmiany skórne na całym ciele- pokrzywka, świąd
-
-
Utrudnione oddychanie, kaszel- spowodowane przez skurcz oskrzeli i/lub górnych dróg oddechowych
W przypadku wystąpienia WA należy jak najszybciej podać choremu domięśniowo epinefrynę w przednio-boczną część uda.
neurogenny
Następuje wskutek uszkodzenia OUN (np. przerwanie rdzenia kręgowego w wyniku urazu) i objawia się zaburzeniami hemodynamicznymi. prowadzi do rozszerzenia łożyska naczyniowego, bradykardii i najczęściej krótkotrwałej utraty przytomności.
-
leczenie
stabilizacja pacjenta, unieruchomienie kręgosłupa w przypadku urazu
-
Kardiogenny - spowodowany dysfunkcją serca (np. zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatia). Wynika z nagłego zmniejszenia objętości minutowej, co może być efektem patologicznej zmiany każdego z czynników determinujących objętość minutową. We wstrząsie kardiogennym objętość krwi krążącej może być prawidłowa.
przyczyny
-
patologiczne obciążenie wstępne, np. niedomykalność zastawek
patologiczne obciążenie następcze, np. zator w tętnicy płucnej
-
zaburzenia rytmu serca, np. tachyarytmia
Obstrukcyjny- spowodowany zablokowaniem przepływu krwi mechanicznymi przeszkodami w układzie krążenia, które utrudniają prawidłowy przepływ krwi, prowadząc do niedotlenienia tkanek i niewydolności krążenia.
-
-
-
-
patofizjologia wstrząsu
Niedotlenienie komórkowe - zmniejszenie dostarczania tlenu prowadzi do metabolizmu beztlenowego i wzrostu poziomu mleczanów
Aktywacja układu współczulnego - wyrzut katecholamin powoduje tachykardię i skurcz naczyń obwodowych
Dysfunkcja śródbłonka - prowadzi do zwiększenia przepuszczalności naczyń, co sprzyja obrzękom; utraty aktywności przeciwkrzepliwej - co powoduje powstawanie mikrozakrzepów; utraty napięcia naczyniowego – co powoduje wazodylatację
Kaskada zapalna - szczególnie w wstrząsie septycznym, dochodzi do nadprodukcji cytokin prozapalnych.
SIRS - zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej -termin używany w medycynie, opisujący stan organizmu, w którym dochodzi do niekontrolowanej, uogólnionej reakcji zapalnej.
-
przyczyny
Infekcje (bakteryjne, wirusowe, grzybicze) - wówczas mówi się o sepsie, gdy SIRS jest wynikiem zakażenia.
Urazy (w tym oparzenia, urazy wielonarządowe).
-
-
-
MODS [Niewydolność wielonarządowa definiowana jest jako potencjalnie odwracalna niewydolność dwóch lub więcej narządów bądź układów w wyniku np. ciężkiego urazu czy zakażenia]/
Pierwotna niewydolność wielonarządowa rozwija się bezpośrednio po zadziałaniu czynnika uszkadzającego
wtórna niewydolność wielonarządowa jest wynikiem progresji niekontrolowanej uogólnionej reakcji zapalnej (SIRS)
Najczęstszą przyczyną niewydolności wielonarządowej jest sepsa – stanowi ona nawet do 90 procent przypadków MODS
zespół zmiażdżenia [jest konsekwencją mechanicznego uszkodzenia mięśni poprzecznie prążkowanych np. w przebiegu urazu].