Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Ресей империясының қазақ хандығын қосып ала бастауы - Coggle Diagram
Ресей империясының қазақ хандығын қосып ала бастауы
Тевкелев бастаған елшіліктің Кіші жузде болу
Оқиға
1731 жылы Тевкелев елшілігі Кіші жүзге келіп, Әбілхайыр ханмен келіссөз жүргізді. Нәтижесінде Әбілхайыр Ресейге ант беріп, Кіші жүздің бір бөлігі Ресей қоластына өтті
Негізгі себеп (1):
Әбілхайыр хан жоңғар қаупінен қорғану үшін Ресейден әскери көмек алуды қалады.
2-себеп:
Ел ішінде тыныштық орнатып, рулар арасындағы қақтығыстарды азайту.
Қорытынды
Тевкелев елшілігі Кіші жүздің Ресейге қосылуына жол ашқан маңызды тарихи оқиға болды.
3-себеп:
Сыртқы саясатта мықты державаның қолдауына сүйеніп, Кіші жүздің қауіпсіздігін күшейту.
Кіші жүздің Ресей ге отарлануының алғышарттары мен себептері
Сыртқы саяси жағдай
Жоңғар шапқыншылығы қаупі
Қалмақ, башқұрт шабуылдары
Еділ-Жайық өңіріндегі тұрақсыздық
Қауіпсіз одақтастар іздеу
Ішкі саяси жағдай
Саяси беделдің төмендеуі
Әбілқайыр ханның билігін нығайту талпынысы
Хандықтың орталықтанбаған басқаруы
Рулар арасындағы билік таласы
Орталық тақырып: Ресей империясының Қазақ даласындағы ықпалын нығайту және отарлық саясаты (30-50-жж. XVIII ғ.
Шектеулер мен бақылау саясаты
Көші-қонды тыйым салу (1734 ж. бастап):
· Жайық өзенінің оң жағалауына қазақтардың көшуіне қатаң тыйым салынды.
Билеушілерді бақылау:
· Әбілқайыр хан және басқа да беделді қазақтарға бекіністің жанында үй салу жоспарланды, олардың "Жайықтың арғы бетіне өтіп кетпеуін" қадағалау үшін.
· Бұл ереже 1742 жылғы 19 қазандағы Жарлықта бекітілді.
Әскери бекініс және шептер құрылысы
Ұзындығы: 770 шақырым
Үй шебі (XVIII ғ. 30-40 жж.)
Мақсаты: Қазақ жеріндегі жағдайды нығайту және бекіту.
Орта жүз қазақтарының солтүстігінде салынды.
Жаңа Есіл шебі (1752–1755 жж.):
Жоғарғы Жайық бекінісінен Звериноголовская бекінісіне дейін.
Ашы сулы көлдері көп болғандықтан, халық оны «Қасірет белдеуі» (Горькая линия) деп атады.
Ұзындығы: шамамен 540 шақырым.
Үй және Ертіс шептерін жалғастырды
Зерттеу және әкімшілік үйымдастыру
Экспедиция (1734 ж.):
Кіші жүзді жан-жақты зерттеу үшін Қырғыз-қайсақ (Орынбор) экспедициясы құрылды.
Орынбор қаласының негізі (1735 ж.):
Болашақта шығысқа қарай жылжу үшін әскери плацдарм ретінде қала қаланды.
Сыртқы саяси жағдайды пайдалану
Қазақ-жоңғар соғыстары:
Ресей империясы бұл қақтығыстарды пайдаланып, қазақ жерін одан әрі жаулап алу әрекеттерін жалғастырды.
Әбілқайыр ханға қарсы оппозицияның қалыптасуы