Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
H8 - 8.1 Hoe wordt de (federale) regering in haar taken ondersteund?
…
H8 - 8.1 Hoe wordt de (federale) regering in haar taken ondersteund?
- Persoonlijke medewerkers van premier en ministers
- Overheidspersoneel dat bij de administratie werkt
8.2 Enkele aanvullende 'beledisinstrumenten'
instellingen/procedures die regering helpen bij maken v. beleid
8.1 Ministeriële kabinetten: functies/kritiek
Staat buiten de administratie (soms echter ook gedetacheerde leden vd administratie). Ze staan geheel ten dienste vd. minister en zijn partij.
- Expertise
- Opvangen externe druk (vb: belangenorganisaties)
- Communicatie minister
- Voorbereiden v. antwoorden
Een beleidscel = kabinet; bestaat uit stafmedewerkers vd minister die politiek gerekruteerd mogen worden, met ah hoofd een kabinetschef. Bevat zowel inhoudelijk als uitvoerend personeel (kok, chauffeur, ..).
++ Secretariaat.
- Staat tussen minister en administratie.
- Op basis van competentie en meestal overtuiging; = groot vertrouwen!
- Tijdelijke functie; zijn verbonden aan de minister (lot advd minister verbonden).
Fungeert als "kreukelzone" tss politiek en bestuur, tss regering/ministers en de staat/overheid.
Administraties ondervinden spanning van hun dubbele dienstbaarheid: staan ten dienste van zowel de staat (langetermijn) als vd regering (kortetermijn) en kunnen beide belangen niet steeds combineren. => Daarom (oplossing) deel van ondersteunend personeel op andere manier rekruteren = kabinetten.
Maar ook andere mogelijkheden:
1. Politisering: administratie samengesteld obv affiliatie of loyaliteit.
vb: het spoils system of patronage system in de VS. De overwinning vd verkiezingen, benoemt administratie (= mensen eigen achterban/supporters).
-> Zorgt voor grote loyaliteit tav bestuur
--> Zorgt voor onkunde: door sommige benoemingen en door gebrek aan stabiliteit.
=> Daarom ook in VS overwegend Merit System.
2. Merit System:Administratie op basis van competentie.
Hogere ambtenaren blijven blijven op post, ook bij regeringswisseling. vb: Frankrijk
-> Vertoont meer homogeniteit en continuïteit!
-> Trouw aan de staat
--> Zorgt voor machtsstrijd tss ambtenaren en politici.
--> Bevorderd kastenvorming (ENA)
3. Depolitisering: Tussenoplossing (België: met eigen medewerkers en ook vast FOD-personeel).
Zowel:
- Kabinet (loyaal aan regering); focus op kortetermijn visie.
- Administratie (Loyaal aan de staat); focus op langetermijn visie.
Ontstaansreden:
- Grote rol van de minister ih besluitvormingsproces
- Verzelfstandiging vd ministers tav de Koning (cf. Vroeger!)
- Groeiend aantal taken vd minister
- Politisering vd ambtnarij
- Vanuit politiek wantrouwen; zich bewapenen door sterk kabinet uit te bouwen.
Discussie/kritiek:
- Marginalisering vd ambtenaren
- Hoge kostprijs
- Kabinet als 'springplank' naar betere functie in administratie
Positieve kanten:
- Dysfunctioneren administratie compenseren
- Ondersteunen van ministers tegen overheersing administratie.
1. De begroting
De uitdrukking vh beleid dat de regering wenst te voeren
De raming van van verwachte staatuitgaven- en inkomsten.
-> Kent telkens een syclus van 3j
- Uitvoering
begrotingsjaar N
- Uitvoering begroting
- Aanpassingen in loop vh jaar (gewijzigde ramingen, betere info als jaar vordert)
- controle van de uitvoering
- Afsluiting
Begrotingsjaar N+1
-
- Voorbereiding
begrotingsjaar N-1
- Omzendbrief door minister van begroting: bevat hoe de begroting opgemaakt moet worden (berekeningen, verantwoordingen
-> Voorafbeelding van begroting per departement adv omzetbrief + advies inspecteur financiën)
*-> Begrotingscommitié: Topambtenaren stellen cijfers en rapporten op (vb: berekening begrotingstekort) als basis voor begrotingsdiscussies
- Bilaterale discussies tss departementen en minister v. begroting (+ postbilaterale bespreking)
- Beslissing ministerraad
- Opmaak documenten begroting
- Indienen wetsontwerp -> state of the union (beleidsverklaring)
(-> bespreking in kamercomissies, vervolgens plenaire)
- Goedkeuring kamer
cf. Inmenging EU tijdens de voorbereiding! Voor 15 oktober moet een ontwerpbegroting ingediend worden bij commissie die controleert.
Indien steeds geen goede maatregelen begrotingstekort te beperken -> 'strafbank' = procedure buitensprogie tekorten. Als beleid achter blijft = zware geldboete.
- EU kijkt naar gehele begroting (dus alle begrotingen samen!)
- Belang van structurele begroting: begroting waar éénmalige tegenvallers (vb inflatie) worden uitgehaald.
Begroting zelf kent 3 onderdelen:
- Ontvangsten
- Uitgaven
- Algemene toelichting (synthese vd begroting + stand vd BE economie en + meerjarenraming)
3. De Raad van State
Zowel raadgevend als rechtsprekend orgaan
- Kent 2 afdelingen: Wetgeving (adviesorgaan) en Bestuursrechtspraak (een rechtscollege)
Afdeling Wetgeving: niet bindend advies
- Juridisch, beredeneerd advies aan parlementen en regeringen. Bij wetsontwerp automatisch!, bij wetsvoorstel in begin niet verplicht
-> Maar! advies moet nt gevolgd worden!
- Adviesvrager kan termijn kiezen
- Gaat na: 'is voorstel juridisch in orde?'
Afdeling Bestuursrechtspraak: bevoegd om administratieve rechtshandelingen te vernietigen of te schorsen.
-> vb: KB's, MB's, Bouwvergunningen, uitvoeren van provinciebelasting, ...
- Kent 44 leden; 1 eerste voorzitter, 1 voorzitter, 14 kamervoorzitters en 28 staatsraden.
-
2. Het Rekenhof
Toezicht op inkomsten en uitgaven
Grondwettelijke controle onstelling op uitgaven van FED, GEM/GEW, PROV en openbare instellingen
Controletaak: 3 deelopdrachten
- Begrotingsanalyse: becommentariëren van de ontwerpbegroting die regering bij parlement indient.
- De controle van wettigheid: vb. is de wetgeving op overheidsopdracht nageleefd
- Controle op goede besteding van overheidsgeld: vb. is men zuinig geweest, wat was effectiviteit van ingezette middelen om een bep. doel te bereiken?
-
Samenstelling
- Verkozen door KvV voor 6j.
- Kent twee kamers: Frans- en Nederlandstalig.
- Elk een voorzitter, 4 raadsheren en een griffier.
- Kent een AV (twee kamers samen; bevoegd voor BHG, DG en federale niveau. De kamers appart voor hun eigen gewest/gemeenschap
4. Het Grondwettelijk Hof en bevoegdheidsconflicten
Bevoegd om wetten, decreten en ordonnanties te vernietigen en te schrosen
-> Andere aard van normen die vernitigd kunnen worden
- Vernietigen of schorsen van: Wetten, Decreten en ordonnanties!
- Toezicht op naleving grondrechten
-> Met deze toetsing van grondrechten kan GwH beleid sturen.
- Beantwoord Prejudiciële vragen: vragen van een rechtscollege mbt de grontwettelijkheid van een wet,decreet of ordonnantie die ze in een concreeg geschil moeten toepassen.
Samenstelling:
Kent zeer specifieke samenstelling, cf. kan beslissingen van parlementen vernietigen.
- 12 rechters v. minstens 40; 6 benoemd omwille van min. 5 jaar ervaring als parlementslid en 6 benoemd omwille van ervaring als magistraat of hoogleraar
- Taalpariteit
- Streven naar genderbalans
5. Het overlegcomité en belangenconflicten
Instelling waar verschillende regeringen elkaar kunnen ontmoeten
Door staatshervormingen; 6 overheden, met elk autonoom eigen bevoegdheden.
- Komt op laatste woensdag/maand samen, en extra als nodig (cf. COVID.
- Kent 12 leden, is dubbel paritair opgesteld (tss taalgroepen en tss vertegenwoordigers.
-> 6 leden fed regering (1e minister + 5 m), 2 vl, 1gem+1 gew wl, 1 bhg en lid andere taalgroep bhg + indien nodig 1 dg
- Belangenconflicten uitspreken
Om samenwerking tss verschillende overheden te vergroten: Interministeriële conferenties. = informeel gesprek!
- Maken van beleidsafspraken (nt dwingend) -> doel is overleg!
-> Eerder comateus bestaan; maar! cf. covid!