Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Kinh tế chính trị Mác - Lê nin, Cam kết: Mindmap có sự hỗ trợ của AI trong…

- - - - Giá trị sử dụng -> công dụng, thỏa mãn nhu cầu
      - Giá trị -> lao động xã hội cần thiết kết tinh trong hàng hóa
    - - Tính 2 mặt
        
        Lao động cụ thể -> tạo giá tri sử dụng
        
        Lao động trừu tượng -> tạo giá trị
    - - Sản phẩm đê trao đổi, không phải tự tiêu dùng
    - - Quy luật giá trị
      - Quy luật cạnh tranh
      - Quy luật cung cầu
  - - - Quản lý, điều tiết vĩ mô
      - Khắc phục thất bại thị trường
      - Định hướng, hoàn thiện thể chế
      - Bảo vệ cạnh tranh lành mạnh
    - - Tối đa hóa lợi nhuận
      - Tạo việc làm, đổi mới công nghệ
      - Sản xuất – kinh doanh
    - - Tạo cầu thị trường
      - Quyết định xu hướng tiêu dùng, giá cả
  - - - Nơi mua - bán, trao đổi hàng hóa, thực hiện các quan hệ kinh tế giữa các chủ thể
    - - Thực hiện giá trị
      - Điều tiết sản xuất - lưu thông
      - Thừa nhận giá trị và giá trị sử dụng
      - Thông tin về cung - cầu - giá cả
      - Kích thích cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất
      - Phân bổ các nguồn lực
- - - - Kéo dài ngày lao động.
      - Không thay đổi thời gian lao động tất yếu.
    - - Rút ngắn thời gian lao động tất yếu nhờ:
        
        Tăng năng suất lao động
        
        Áp dụng công nghệ, cải tiến kỹ thuật
    - - Năng suất lao động cao hơn mức trung bình, tạo giá trị vượt trội tạm thời.
  - - - Số lượng công nhân
      - Thời gian lao động
      - Năng suất lao động
- - - - Độc quyền
        
        Dự báo (C.Mác & Ph.Ăngghen): Tự do cạnh tranh ➔ Tích tụ & tập trung sản xuất ➔ Độc quyền.
        
        Nguyên nhân hình thành:
        
        Sự phát triển của lực lượng sản xuất (KHKT mới, đòi hỏi vốn lớn).
        
        Do cạnh tranh (Doanh nghiệp nhỏ phá sản, doanh nghiệp lớn liên kết).
        
        Do khủng hoảng (VD: Khủng hoảng 1873) & Sự phát triển của hệ thống tín dụng.
        
        Định nghĩa: Liên minh doanh nghiệp lớn, thâu tóm sản xuất/tiêu thụ, định giá độc quyền, thu lợi nhuận độc quyền cao.
      - Độc quyền Nhà nước
        
        Nguyên nhân hình thành (trong CNTB):
        
        Tích tụ sản xuất cao ➔ Đòi hỏi sự điều tiết từ trung tâm.
        
        Phát triển phân công lao động xã hội (Nhà nước đầu tư vào các ngành kết cấu hạ tầng).
        
        Sự thống trị của ĐQ tư nhân (gây phân hóa giàu nghèo ➔ Nhà nước phải điều tiết xã hội).
        
        Xu hướng quốc tế hóa (Nhà nước điều tiết quan hệ kinh tế quốc tế).
        
        Định nghĩa: Nhà nước nắm giữ vị thế độc quyền ở những lĩnh vực then chốt.
    - - Tiêu cực
        
        Gây cạnh tranh không hoàn hảo (thiệt hại cho người tiêu dùng, xã hội).
        
        Kìm hãm tiến bộ kỹ thuật (vì lợi ích độc quyền).
        
        Làm tăng phân hóa giàu nghèo.
      - Tích cực
        
        Tăng năng suất lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh.
        
        Thúc đẩy kinh tế theo hướng sản xuất lớn, hiện đại.
        
        Thúc đẩy tiến bộ kỹ thuật (khả năng R&D).
    - - Các loại cạnh tranh:
        
        Giữa các tổ chức ĐQ với nhau (cùng ngành, khác ngành).
        
        Trong nội bộ các tổ chức ĐQ.
        
        Giữa ĐQ và doanh nghiệp ngoài ĐQ.
      - Độc quyền không thủ tiêu cạnh tranh, mà làm nó đa dạng, gay gắt hơn.
  - - - Tư bản tài chính (TBTC) & Tài phiệt ("Chế độ tham dự").
      - Xuất khẩu tư bản (Trực tiếp, Gián tiếp).
      - Tập trung sản xuất (Cartel, Syndicate, Trust...).
      - Phân chia thị trường thế giới.
      - Phân chia lãnh thổ (Thuộc địa).
    - - Kết hợp nhân sự (ĐQ & Nhà nước).
      - Sở hữu nhà nước.
      - Nhà nước điều tiết kinh tế.
  - - - TBTC mới: "Chế độ ủy nhiệm".
      - Xuất khẩu TB mới: Giữa các nước phát triển, FDI, BOT/BT.
      - Hình thức mới: TNCs, Concern, Conglomerate.
      - Phân chia thị trường mới: Toàn cầu hóa & Khu vực hóa (EU, NAFTA).
      - Phân chia lãnh thổ mới: "Biên giới mềm".
    - - Nhân sự: Thể chế đa nguyên, thỏa hiệp.
      - Sở hữu: Ngân sách "cứu" tập đoàn lớn (VD: Khủng hoảng 2008).
      - Điều tiết: Dùng viện trợ nước ngoài.
  - - - Sản xuất lớn, hiện đại.
      - Xã hội hóa sản xuất.
      - Phát triển LLSX (CMCN 4.0).
    - - Gây chiến tranh, xung đột.
      - Phân hóa giàu nghèo.
      - Mục đích vì thiểu số.
      - Mâu thuẫn cơ bản: LLSX (xã hội hóa) ↔ QHSX (tư nhân).
- - - - Tính ưu việt (thúc đẩy Lực lượng sản xuất - LLSX).
      - Phù hợp nguyện vọng nhân dân.
      - Phù hợp xu thế khách quan (Kinh tế hàng hóa ➔ KTTT).
    - - Sở hữu & TPKT: Nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần; KTNN chủ đạo; KT tư nhân là động lực quan trọng.
      - Quản lý: Nhà nước pháp quyền XHCN quản lý + Đảng lãnh đạo.
      - Mục tiêu: Phát triển LLSX, xây dựng CNXH, "dân giàu, nước mạnh...".
      - Phân phối: Theo lao động, hiệu quả KT, vốn... + An sinh, phúc lợi xã hội.
      - Tăng trưởng & Công bằng: Gắn tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội (ngay trong từng chính sách).
    - - Đặc điểm: Vận hành theo quy luật thị trường + Hướng tới "dân giàu, nước mạnh..." + Có sự điều tiết của Nhà nước (do Đảng lãnh đạo).
  - - - Hệ thống thể chế chưa đầy đủ.
      - Hiệu lực, hiệu quả còn kém.
      - Do thể chế còn chưa đồng bộ.
    - - Về các loại thị trường: Phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường (giá, cạnh tranh...) và các loại thị trường (vốn, lao động, công nghệ...).
      - Về Xã hội & Hội nhập: Gắn tăng trưởng KT với công bằng xã hội; Rà soát pháp luật để hội nhập.
      - Về sở hữu & TPKT: Thể chế hóa quyền tài sản; Phát triển KT tư nhân; Thu hút FDI chọn lọc.
      - Về Hệ thống chính trị: Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, vai trò Nhà nước & Nhân dân.
  - - - Quan hệ LIKT: Tương tác giữa các chủ thể để xác lập LIKT.
      - Thống nhất & Mâu thuẫn:
        
        Thống nhất: Lợi ích chủ thể này thúc đẩy lợi ích chủ thể khác.
        
        Mâu thuẫn: Hành động đối lập (VD: giảm lương để tăng lợi nhuận).
      - Lợi ích kinh tế (LIKT): Lợi ích vật chất ; là động lực trực tiếp.
      - Các QHLIKT cơ bản:
        
        NLĐ (lương) ↔ Người sử dụng LĐ (lợi nhuận).
        
        Giữa những người sử dụng LĐ (hợp tác & cạnh tranh).
        
        Giữa những NLĐ (cạnh tranh & đoàn kết).
        
        Cá nhân ↔ Lợi ích nhóm ↔ Xã hội.
      - Vai trò Nhà nước (Đảm bảo hài hòa LIKT)
        
        Tạo môi trường thuận lợi: Ổn định chính trị , pháp luật thông thoáng , kết cấu hạ tầng.
        
        Điều hòa lợi ích: Chính sách phân phối thu nhập (tránh chênh lệch quá đáng).
        
        Kiểm soát, ngăn ngừa: Chống thu nhập bất hợp pháp (tham nhũng, hàng giả...); Xây dựng bộ máy liêm chính.
        
        Giải quyết mâu thuẫn: Hòa giải khi có xung đột (VD: đình công).
- - - - Lịch sử các cuộc CMCN:
        
        2.0 (TK19-20): Năng lượng điện, Sản xuất dây chuyền.
        
        3.0 (TK20): CNTT, Tự động hóa.
        
        1.0 (TK18-19): Cơ khí hóa, Máy hơi nước.
        
        4.0 (Hiện nay): Liên kết Thực-Ảo (IoT, AI, Big Data).
      - Vai trò CMCN:
        
        Thúc đẩy Lực lượng sản xuất (LLSX).
        
        Hoàn thiện Quan hệ sản xuất (QHSX).
        
        Đổi mới phương thức quản trị.
      - Công nghiệp hóa (CNH)
        
        Khái niệm: Chuyển từ lao động thủ công sang máy móc.
        
        Các mô hình CNH:
        
        Cổ điển (Anh): Bắt đầu từ công nghiệp nhẹ.
        
        Liên Xô (cũ): Ưu tiên công nghiệp nặng.
        
        Nhật Bản & NICs: Rút ngắn, đẩy mạnh xuất khẩu.
    - - Tính tất yếu:
        
        Quy luật phổ biến (phát triển LLSX).
        
        Xây dựng Cơ sở vật chất - kỹ thuật cho CNXH.
      - Nội dung CNH, HĐH:
        
        Ứng dụng KHCN mới.
        
        Gắn với Kinh tế tri thức.
        
        Chuyển dịch cơ cấu kinh tế (hiện đại, hiệu quả).
        
        Hoàn thiện QHSX.
        
        Thích ứng với CMCN 4.0.
  - - - Tính tất yếu:
        
        Do xu thế Toàn cầu hóa kinh tế.
        
        Là phương thức phát triển (đặc biệt các nước đi sau).
      - Nội dung: Chuẩn bị điều kiện & Thực hiện đa dạng hình thức (FTA, CƯ...).
      - Khái niệm: Gắn kết kinh tế quốc gia với kinh tế thế giới.
    - - Tích cực:
        
        Mở rộng thị trường, tiếp thu vốn, KHCN.
        
        Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
        
        Thúc đẩy hội nhập văn hóa, chính trị.
      - Tiêu cực (Thách thức):
        
        Cạnh tranh gay gắt (doanh nghiệp phá sản).
        
        Gia tăng phụ thuộc thị trường ngoài.
        
        Phân hóa giàu nghèo, bất bình đẳng.
        
        Nguy cơ "bãi thải công nghệ", cạn kiệt tài nguyên.
      - Phương hướng nâng cao hiệu quả HNKTQT
        
        Nhận thức sâu sắc thời cơ & thách thức.
        
        Xây dựng chiến lược, lộ trình phù hợp.
        
        Tích cực, chủ động tham gia & thực hiện cam kết.
        
        Hoàn thiện thể chế & luật pháp.
    - - Biện chứng: ĐLTC là nền tảng của HN; HN hiệu quả để củng cố ĐLTC.
      - Lưu ý: Không tuyệt đối hóa ĐLTC (sẽ cản trở HN).