Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
OPERATSION TIZIMLAR - Coggle Diagram
OPERATSION TIZIMLAR
Asosiy vazifalari
Fayllarni boshqarish
Xotirani boshqarish
Jarayonlarni boshqarish
Qurilmalar bilan ishlash (printer, disk va h.k.)
Foydalanuvchi interfeysini ta’minlash
Tarmoq aloqasini boshqarish
Mashhur operatsion tizimlar
WINDOWS
Microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan
Eng ko‘p ishlatiladigan OT
Versiyalar: Windows XP, 7, 10, 11
🍎 macOS
Apple kompaniyasiga tegishli
Faqat Mac qurilmalarda ishlaydi
Barqarorlik va xavfsizlik yuqori
🐧 Linux
Ochiq kodli, bepul
Turli distributsiyalar: Ubuntu, Debian, Fedora
Serverlarda keng qo‘llaniladi
🤖 Android
Mobil qurilmalar uchun
Linux yadrosi asosida
Google tomonidan ishlab chiqilgan
📱 iOS
Apple mobil qurilmalari uchun
Xavfsizlik darajasi yuqori
iPhone, iPad uchun maxsus
Operatsion tizim tushunchasi
Kompyuter resurslarini boshqaruvchi dasturiy ta’minot
Foydalanuvchi va kompyuter o‘rtasidagi vositachiz
Asosiy vazifasi: apparat va dasturlarni boshqarish
🖥️ 1. Apparat vositalarini boshqarish
protsessor (CPU)
saqlash qurilmalari (HDD/SSD)
tezkor xotira (RAM)
klaviatura, sichqoncha, printer va boshqa periferiyalar
📦 2. Dasturlarni boshqarish
Dasturlarni ishga tushiradi va to‘xtatadi
Bir nechta dastur bir vaqtda ishlashini (multitasking) ta’minlaydi
Dasturlar o‘rtasida resurslar to‘qnashuvini oldini olad
Papkalar bilan ishlash
Turlari (klassifikatsiyasi)
a) Foydalanuvchilar soniga ko‘ra:
Bir foydalanuvchili (MS-DOS)
Ko‘p foydalanuvchili (Windows Server, Linux)
b) Bir va ko‘p vazifali:
Bir vazifali (MS-DOS)
Ko‘p vazifali (Windows, macOS, Linux)
c) Interfeys turi bo‘yicha:
Buyruq satri asosida (Command Line Interface – CLI)
Grafikli interfeys asosida (Graphical User Interface – GUI)
d) Qurilma turi bo‘yicha:
🌐 4. Foydalanuvchi interfeysini ta’minlash
📁 3. Fayl tizimini boshqarish
Fayllarni yaratish, o‘chirish, saqlash
Grafik interfeys (Windows, macOS)
Papkalar bilan ishlash
Buyruqlar satri interfeysi (Linux Terminal, CMD)
Maʼlumotlarning xavfsizligini ta’minlash