Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Pháp Luật Đại Cương - Coggle Diagram

- - - - Chức năng của nhà nước
        
        Chức năng đối nội của nhà nước là các hoạt động chủ yếu của nhà nước trong phạm vi lãnh thổ quốc gia để quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội, chính trị, bảo vệ an ninh và trật tự xã hội, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân
        
        Chức năng đối ngoại của nhà nước là những hoạt động chủ yếu của nhà nước trong quan hệ với các quốc gia, dân tộc khác, bao gồm việc thiết lập quan hệ ngoại giao, hợp tác quốc tế, bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia trên trường quốc tế, và tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ từ cộng đồng quốc tế để phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.
        
        Phương pháp thực hiện chức năng: thuyết phục, cưỡng chế
      - Kiểu nhà nước
        
        NN Chủ nô
        
        Là kiểu NN đầu tiên trong lịch sử
        Phương thức sản xuất chiếm hữu nô lệ:
        NN chủ nô là công cụ của giai cấp chủ nô dùng để áp bức, bóc lột nô lệ
        Đấu tranh của nô lệ mang tính tự phát, chưa phải là đấu tranh giai cấp
        
        NN Phong kiến
        
        Giai cấp địa chủ phong kiến >< Giai cấp nông dân
        Là công cụ bóc lột của giai cấp địa chủ
        Nông dân phải nộp tô cho địa chủ
        
        NN Tư bản
        
        Giai cấp tư sản >< Giai cấp vô sản
        Là công cụ bóc lột của giai cấp tư sản
        Dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất
        
        NN Xã hội chủ nghĩa
        
        Là kiểu NN tiến bộ và cuối cùng trong lịch sử
        Là NN của giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động
        Nhằm xoá bỏ giai cấp, áp bức, bóc lột và thực hiện công bằng xã hội
        Dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất
      - Bộ máy nhà nước
        
        Là hệ thống các cơ quan
        Được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc chung, thống nhất
        Nhằm thực hiện những chức năng của NN
        
        Đặc điểm của cơ quan NN
        Là bộ phận hợp thành bộ máy NN
        Việc thành lập, hoạt động hay giải thể đều phải tuân theo quy định của pháp luật
        Hoạt động mang tính quyền lực:
        Ban hành văn bản pháp luật có tính bắt buộc thi hành; Có quyền kiểm tra, giám sát việc thực hiện những văn bản đó
        
        Các loại cơ quan trong bộ máy NN
        Cơ quan lập pháp
        Cơ quan hành pháp
        Cơ quan tư pháp
        Cơ quan quyền lực
        Cơ quan hành chính
        
        Bộ máy NN chủ nô
        Chủ nô vừa là người lãnh đạo quân đội, cảnh sát, vừa là người quản lý hành chính, vừa là quan toà
        Chưa có sự phân biệt thành hệ thống các cơ quan
        
        Bộ máy NN phong kiến
        Đã được tổ chức thành các cơ quan tương đối hoàn chỉnh từ Trung ương đến địa phương.Tuy nhiên, đây là một bộ máy độc tài, quan liêu, phân hàng theo đẳng cấp
        Ở trung ương: Vua, các quan triều đình
        Ở địa phương: các quan lại địa phương do Vua bổ nhiệm
        Đã có quân đội, cảnh sát, nhà tù, toà án và các cơ quan khác
        
        Bộ máy NN tư sản
        Đã đạt tới mức hoàn thiện khá cao
        Phân thành 3 loại cơ quan : lập pháp, hành pháp, tư pháp theo nguyên tắc tam quyền phân lập
        
        Bộ máy NN XHCN
        Nguyên tắc tập quyền: quyền lực tập trung vào tay nhân dân
        Nhân dân sử dụng quyền lực của mình thông qua các cơ quan đại diện
        Có sự phân công, kiểm soát quyền lực rõ ràng giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp
        
        Theo chủ nghĩa Mác – Lê nin
        
        Nhà nước là một hiện tượng xã hội và tồn tại vĩnh hằng
        Thời kỳ cộng sản nguyên thuỷ, loài người đã trãi qua ba quá trình phân công lđxh
        Quyền lực chính trị không xuất hiện trong thời kỳ cộng sản nguyên thuỷ
    - - NN thiết lập quyền lực công đặc biệt (áp đặt): quyền lực chính trị
        NN phân chia dân cư thành các đơn vị hành chính lãnh thổ
        NN có chủ quyến quốc gia: diện tích đất liền, vùng biển, vùng trời; quốc kỳ, quốc huy…pháp luật
        NN thu thuế và phát hành tiền
    - - Tính giai cấp lớn hay nhỏ phụ thuộc vào kiểu nhà nước
      - tính xã hội
      - tính giai cấp
    - - Là một bộ máy quyền lực đặc biệt,
        Là tổ chức do giai cấp thống trị lập ra
        Thực hiện chức năng quản lý xã hội theo ý chí của giai cấp thống trị
    - - học thuyết Mác-Lênin
        
        Những điều kiện trong thời kỳ cộng sản Nguyên thuỷ
        Phân công lao động xã hội và sự tan rã của tổ chức Thị tộc, Bộ lạc
        Tư hữu và giai cấp xuất hiện
        Nhà nước ra đời
      - thuyết thần học
        
        Theo thuyết thần học (thuyết thần quyền), nhà nước có nguồn gốc từ thần linh
      - thuyết khế ước
        
        Theo thuyết khế ước, nhà nước ra đời từ một thỏa thuận tự nguyện của các cá nhân để từ bỏ một phần quyền tự do tự nhiên của mình nhằm đổi lấy sự bảo vệ và an ninh từ một nhà nước được thành lập
      - thuyết gia trưởng
        
        Theo thuyết gia trưởng, nhà nước xuất hiện từ sự phát triển của gia đình và quyền gia trưởng; nhà nước là sự mở rộng của gia tộc, còn quyền lực nhà nước là quyền gia trưởng được nâng lên.
    - - Hình thức chính thể
        
        Khái niệm: là cách thức tổ chức và trình tự thành lập các cơ quan quyền lực cao nhất của NN cùng với mối quan hệ giữa các cơ quan ấy
        Có 2 dạng cơ bản: chính thể quân chủ và chính thể cộng hoà.
        
        Chính thể quân chủ
        Quyền lực NN tập trung toàn bộ hay một phần trong tay người đứng đầu NN và được chuyển giao theo nguyên tắc cha truyền con nối.
        Có 2 loại:
        Quân chủ tuyệt đối
        Quân chủ hạn chế (quân chủ đại nghị hay quân chủ lập hiến)
        
        Chính thể cộng hoà
        Quyền lực tối cao của NN thuộc về một cơ quan cấp cao do dân bầu ra theo nhiệm kỳ
        Có 2 dạng chính:
        Cộng hoà quý tộc
        Cộng hoà dân chủ: Cộng hoà tổng thống và cộng hoà đại nghị.
      - Hình thức cấu trúc
        
        Là sự cấu tạo của NN thành các đơn vị hành chính lãnh thổ và xác lập mối quan hệ giữa các cơ quan hành chính NN ở trung ương với địa phương
        Có 2 dạng cơ bản:
        NN đơn nhất: Việt Nam
        NN liên bang
      - Chế độ chính trị
        
        Là tổng thể các phương pháp, thủ đoạn mà NN sử dụng để thực hiện quyền lực
        NNCó 2 dạng cơ bản:
        Chế độ dân chủ
        Chế độ phản (phi) dân chủ
  - - - Nguồn gốc khách quan: vì sao phải có Nguồn gốc ra đời của nhà nước cũng là nguồn gốc ra đời của pháp luật
      - Nguồn gốc chủ quan:
    - - Pháp luật và NN là 2 hiện tượng cùng xuất hiện, tồn tại, phát triển và tiêu vong gắn liền với nhau
      - Pháp luật và NN là những hiện tượng XH mang tính lịch sử , đều là sp của XH có giai cấp và đấu tranh giai cấp
      - Nguyên nhân hình thành NN cũng là nguyên nhân hình thành pháp luật: sự tư hữu, giai cấp và đấu tranh giai cấp
    - - Là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung
      - Do NN đặt ra hoặc thừa nhận
      - Thể hiện ý chí của NN
      - Được NN bảo đảm thực hiện
      - Nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội
      - Tính giai cấp
        Tính xã hội
    - - Tính quy phạm phổ biến
      - Tính đảm bảo thi hành
      - Tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức
    - - Điều chỉnh các QHXH
      - Bảo vệ các QHXH:
      - Giáo dục
    - - Là tổng thể các dấu hiệu và đặc trưng cơ bản cuả PL
      - Thể hiện bản chất giai cấp vàa những điều kiện tồn tại, phát triển của PL
      - Trong một hình thái KT-XH nhất định
      - Kiểu pháp luật chủ nô
        
        Kiểu pháp luật phong kiến
        
        Kiểu pháp luật tư bản
        
        Kiểu pháp luật xã hội chủ nghĩa
    - - Có 3 hình thức PL: Tập quán pháp, tiền lệ pháp, văn bản qppl
      - Ưu điểm- nhược điểm tập quán pháp
        
        Dễ hiểu, dễ chấp nhận, dễ áp dụng
        
        Tính khả thi cao
        
        Tính cục bộ địa phương
        
        Không bảo đảm tính thống nhất
      - Ưu điểm và nhược điểm tiền lệ pháp
        
        Kịp thời trong đk chưa có qđpl, cực kỳ linh hoạt
        
        Nhưng lại khó kiểm soát
        
        Tính tuỳ tiện và lạm quyền
  - - - Là quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung
      - Do cơ quan NN có thẩm quyền ban hành
      - Được NN đảm bảo thực hiện
      - Điều chỉnh QHXH theo định hướng và mục đích nhất định
    - - Là quy tắc xử sự
      - Do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và bảo đảm thực hiện
      - Là quy tắc xử sự chung
      - Chỉ ra các quyền và nghĩa vụ pháp lý của các bên tham gia quan hệ mà nó điều chỉnh
      - Có tính hệ thống
    - - 1.Giả định và quy định(quyền/ nghĩa vụ/cấm)
      - Giả định: chủ thể (cá nhân /tổ chức); điều kiện hoàn cảnh nào?
      - Quy định: quyền …/ nghĩa vụ …/cấm : cấm
      - 2.Giả định và Chế tài
      - giả định và chế tài
    - - 1 QPPL có thể trình bày trong 1 điều luật
      - Trong 1 điều luật có thể có nhiều QPPL
      - Trật tự các bộ phận của QPPL có thể bị đảo lộn
      - Không nhất thiết phải có đủ 3 bộ phận trong 1 QPPL
    - - Khái niệmLà những quan hệ phát sinh trong đời sống xã hội
        Trong đó các chủ thể tham gia có những quyền và nghĩa vụ được pháp luật quy định và đảm bảo thực hiện
      - Đặc điểm của QHPL
        
        QHPL là loại quan hệ có ý chí
        
        QHPL luôn gắn liền với sự kiện pháp lý:
        
        Hành vi pháp lý
        
        Sự biến pháp lÝ
        
        QHPL xuất hiện dựa trên cơ sở QPPL
      - Cấu thành của một QHPL
        
        Chủ thể: cá nhân , tổ chức
        
        Khách thể
        
        Nội dung
        
        Sự kiện pháp lý
- - - - QUỐC HỘI
        
        là cơ quan quyền lực nhất
        
        giám sát tối cao
        
        lập hiến lập pháp
        
        quyết định các vấn đề quan trọng của đát nước
      - CHÍNH PHỦ
        
        là cơ quan chấp hành của quốc hội cơ quan hành chínHhnhà nước CHXHCN VIỆT NAM
        
        chức năng quản lí nhà nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội trong phạm vi cả nước
      - CHỦ TỊCH NƯỚC
        
        đối nội
        
        đối ngoại
        
        là người đứng đầu nhà nước thay mặt nước CHXHCN VỆT NAM về mặt đối nội và đối ngoại
      - VIỆN KIỂM SOÁT NHÂN DÂN
        
        là cơ quan tư pháp có vi trị tương đối độc lập trong bộ máy nhà nước
        
        chức năng
        
        thực hiện quyền công tố
        
        kiểm soát các hoạt động công tố
      - HỘI ĐỘNG NHÂN DÂN
        
        là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương đại diện cho ý chí nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân do nhân dân địa phương bầu ra chiuuj trách nhiệm trước nhân dân
        
        tính đại diện cho nhân dân địa phương
        
        tính quyền lực nhà nước ở địa phương
      - tòa án nhân dân
        
        là cơ quan xét xử trong bộ máy nhà nước VIỆT NAM
        
        xét xử các vụ án trong các lĩnh vực dân sự lao động hôn nhân và gia đình kinh tế hành chính và hình sự giải quyết các vấn đề theo quy định của pháp luật
      - ỦY BAN NHÂN DÂN
        
        là cơ quan chấp hành của hdnd cơ quan hành chính ở địa phương
        
        tính chấp hành hdnd cùng cấp
        
        tính chất cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương
    - - cơ quan tố tụng : toàn án nhân dân và viện kiểm soát nhân dân
      - người tiến hành tố tụng : chánh án toàn án thẩm phán hội đồng nhân dân thư kí toàn án viện trưởng viên kiểm sát và kiểm sát viên
      - người tham gia tố tụng
        
        đương sự
        
        nguyên đơn
        
        người yêu cầu giải quyết việc dân sự
        
        bị đơn
        
        người tham gia tố tụng khác
        
        người đại diện của đương sự
        
        người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự
        
        người giám định
        
        người làm chứng
        
        người phiên dịch
      - các gia đoạn tố tụng dân sự
        
        hòa giải và chuẩn bị xét xử
        
        xét xử sơ thẩm vụ án dân sự
        
        xét xử phúc thẩm vụ án dân sự
        
        thủ tục giám đốc thẩm
        
        khởi kiện và thụ lý đơn
        
        thủ tục tái thẩm
      - phương pháp điều chỉnh
        
        phương pháp định đoạt
        
        phương pháp mệnh lệnh
    - - luật lao động
        
        một số chế định luật lao động
        
        một số chế định cơ bản của bộ luật lao động gồm việc làm và học nghề . hợp đồng lao động .tiền lương .thời gian làm việc nghỉ ngơi .kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất .an toàn , vệ sinh lao động . bảo hiểm xã hội bảo hiểm thất nghiệp giải quyết tranh chấp lao động
        
        đối tượng và pp điều chỉnh luật lao động
        
        Đối tượng điều chỉnh của Luật Lao động là các quan hệ xã
        hội phát sinh trong quá trình lao động có thuê mướn, tứctượng điều chỉnh của Luật Lao động là các quan hệ xã
        hội phát sinh trong quá trình lao động có thuê mướn, tức
        
        Phương pháp điều chỉnh: Thỏa thuận – bình đẳng giữa cácbên. Mệnh lệnh – quyền uy của Nhà nước (quy định tiêu
        chuẩn bắt buộc để bảo vệ người lao động).
      - LUẬT DÂN SỰ
        
        Bộ luật Dân sự là văn bản pháp luật tổng hợp, do Quốc hội ban hành, quy định các nguyên tắc, quy phạm pháp luật
        chung về quyền, nghĩa vụ dân sự, quan hệ tài sản và nhân thân . mục đích điều chỉnh quan hệ dân sự trong xã hội bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân tổ chức tạo cơ sở pháp lý cho các quan hệ kinh tế - xã hội.
        
        Quan hệ pháp luật dân sự là mối quan hệ xã hội giữa các
        chủ thể dân sự được Bộ luật Dân sự điều chỉnh, trong đó các bên có quyền và nghĩa vụ dân sự được pháp luật bảo vệ. Chủ thể của quan hệ pháp luật gồm cá nhân, pháp
        nhân và nhà nước. Đối tượng (vật) điều chỉnh là Tài sản và quyền nhân thân. Nội dung quan hệ pháp luật dân sự bao gồm Quyền dân sự Quyền sở hữu, sử dụng, định đoạt tài
        sản. Quyền nhân thân (danh dự, uy tín, bí mật cá nhân…). Nghĩa vụ và thực hiện nghĩa vụ pháp lý khác. Cơ
        sở pháp lý Quan hệ pháp luật dân sự phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt dựa trên các sự kiện pháp lý, gồm: Hành vi pháp lý, Sự kiện pháp lý và hành vi trái pháp luật.
        
        Một số chế định Bộ luật Dân sự: Quyền và nghĩa vụ dân sự
        (nhân thân, tài sản), Hợp đồng (thỏa thuận giữa các bên),Sở hữu (chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản), Thừa kế
        (chuyển quyền tài sản người chết), Trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại, thực hiện nghĩa vụ
      - luật hôn nhân gia đình
        
        nguyên tắc hôn nhân
        
        Tự nguyện, tiến bộ, bình đẳng, hợp pháp Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các thành viên Tôn trọng quyền con người
        Bảo vệ chế độ hôn nhân một vợ, một chồng
        
        Luật Hôn nhân và Gia đình là văn bản pháp luật quy định
        về chế độ hôn nhân, quyền – nghĩa vụ của các thànhviên trong gia đình, và các quan hệ phát sinh từ hôn nhân– huyết thống – nuôi dưỡng. Mục đích: Xây dựng gia
        đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, bình đẳng và bền vững.
        
        nội dung cơ bản của luật hôn nhân và gia đình
        
        Những nội dung cơ bản của Luật Hôn nhân và Gia đình
        gồm: Chế độ hôn nhân (điều kiện, nguyên tắc, đăng ký kếthôn). Quan hệ vợ – chồng (nhân thân và tài sản). Quan hệcha mẹ – con. Quan hệ giữa các thành viên khác trong giađình. Nuôi con nuôi. Ly hôn và hậu quả pháp lý. Cấp dưỡnggiữa các thành viên gia đình.
    - - các biện pháp phòng chống tham nhũng
        
        phát hiện tham nhũng
        
        Trách nhiệm phát hiện: Quy định trách nhiệm của cơ
        quan, tổ chức, đơn vị, người có chức vụ, quyền hạn và cảcông dân trong việc phát hiện hành vi tham nhũng.
        
        Hành vi tham nhũng: Quy định rõ các hành vi tham nhũngtrong khu vực nhà nước (như tham ô
        , nhận hối lộ, lạmdụng chức vụ quyền hạn,...) và một số hành vi tham nhũngtrong khu vực ngoài nhà nước.
        
        các biện pháp phòng chống tham nhũng
        
        Công khai, minh bạch: Bắt buộc công khai, minh bạch về
        tổ chức và hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị.Quy tắc ứng xử và đạo đức nghề nghiệp: Thực hiện quy tắcứng xử của người có chức vụ, quyền hạnKiểm soát tài sản, thu nhập: Quy định về kê khai, công
        khai và xác minh tài sản, thu nhập của người có chức vụ,quyền hạn.Chuyển đổi vị trí công tác: Định kỳ chuyển đổi vị trí côngtác đối với người có chức vụ, quyền hạn ở một số vị trí
        nhất địnhCải cách hành chính: Đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng
        dụng khoa học công nghệ, và thanh toán không dùng tiền mặt Xây dựng định mức, tiêu chuẩn, chế độ...