Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
2 GAIA HIGIDURA ETA INDARRAK - Coggle Diagram
2 GAIA HIGIDURA ETA INDARRAK
HIGIDURAK
ZINEMATIKA
higidurak aztertzen dituen fisikaren atala
ABIADURA
higikari baten bataz besteko abiadura, Vbb, ibilbidean egindako espazioa (e) eta denboraren (t) arteko zatidura
uneko abiadura
higikari batek une bakoitzan duen abiadura
higidura motak
higidura uniformea
abiadura beti berdina
uniformeki azeleratua
abiadura
moteldu
handitu
AZELERAZIOA
denbora unitateko gertatzen den abiadura aldaketa
formula
abb= (Vb - V0) / t -> V= Vo + a x t
formularen autopsia
Vb
bukaerako abiadura
V0
hasierako abiadura
t
denbora
abb
batez besteko azelerazioa
ikurrak
Vb>V0
azeleratu
Vb=V0
higidura uniformea
Vb <V0
desazeleratu
ERORKETA ASKEA
Grabitatearen erakarpen indarra
gorputz bat askatu beste indarri gabe, zuzen eta bertikalki erori
grabitatearen azelerazioa
gorputz guztiak 10m/s^2 azelerazioa
formula
V=V0 +g x t
azeleratzen
V= V0 -g x t
desazeleratzen
INDARRAK
Newtonen legeak
inertziaren printzipioa
gorputzek haien higidura mantentzeko joera
galdi badago, geldi jarraitu
mugitzen dagoenean, abiadura berdinean mugitu
akzio erreakzio printzipioa
Gorputz bati indarra egitean, indar berdina kontrako norantza egingo du
F erreakzio
sortzen den bigarren indarra
F akzio
egiten den indarra
Indarraren legea
indarra gorputzak azeleratu
indarra eta azelerazioa proportzioanlak
Ftot=m x a
Magnitudeen sailkapena
eskalarrak
zenbakia+unitatea
bektoreen bidez adierazi
jatorria
modulua (luzera)
norabidea
norantza
bektorialak
norabidea eta norantzaren araberakoak
Pisua
Newton (N) etan neurtu
formula
P = m x g
Marruskadura
Bi gorputzen mugimenduen kontrako norabidean jartuten du
motak
estatikoa
gorputza mugitu aurretik eragiten den indarra
zinetikoa
gorputza mugimenduan egotean eragiten den indarra
Indar elastikoa (hook-en legea)
gorputz bat deformatzean bere formara bueltatzeko egiten duen indarra
indarra, deformazioaren kontrako norantza doa
lege matematikoa
indar elastikoa doa luzapen edo konpresioaren luzerarekin
zenbat eta gehiago luzatu edo konprimitu, orduan eta indar handiagoa sortzen du indar elastikoa
formula
F=K x (L-L0)
F
indar elastikoa (N)
K
malgukiaren konstante elastikoa (N/m)
L
luzera
L0
hasierako luzera
Indarren ondorioak
gorputz baten abiadura aldaketa indarra desagertzerakoan
gorputza deformatzea indarra desagertzerakoan
elastikoak
forma berreskuratu
plastikoak
forma ez berreskuratu
Kontakturik gabeko indarrak
indar grabitatorioa
lurreko gorputzek pisua dute
planetek orbitak egiten dituzte
formula
Fg= G x ((m x m )/ d^2)
indar elektroestatikoa
karga elektrikoak geldi egotean jasotzen duten karga
motak
erakarpena
alderapena
Coulomb-en legea=indar elektroestatikoaren legea
formula
F = K x ((q x q) / d^2)
Indar elektrikoa konstantean(K) grabitatea baino handiagoa da
K-ren balioa kargen arteko materiaren arabera aldatu
indar elektrikoa(q)
materia atomoz eratuta
elektroi
neutroi
protoi
unitatea
Coulomb (C)
kargen arteko indarrak
minus eta minus
aldendu
plus eta minus
elkartu
plus eta plus
aldendu
Indar magnetikoa
magnetismoa
burdina erakartu
poloak oso indartsuak
Hego Poloa
Ipar Poloa
bi polo berdinen alderapena
bi polo desberdinen erakarpena
iparrorratza
lurra planeta iman erraldoia da
ipar polo magnetikoa, hego polo geografikoan dago
hego polo magnetikoa, ipar polo geografikoan dago
imanen sailkapena
naturalak
magnetitak
artifizialak
betierekoak
aldi batekoak
elektro imana