Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
5.-AZIDO NUKLEIKOAK (aann) - Coggle Diagram
5.-AZIDO NUKLEIKOAK
(aann)
NUKLEOTIDOAK (monomeroa)
P talde, BN-z eta Pentosa
batez osatuak. Haien konbinaketak ondorengoak izan daitezke:1
NUKLEOSIDOAK (hauek elkartuta)
Pentosa (5C') (monosak.)
Desoxirribosa
Erribosa
*lotura N-glukosidikoa BN-rekin (-O-)
Base Nitrogenatua (BN) *
Pirimidinikoak
Citosina (C)
Urazilo (U)
Timina (T)
Purikoak
Guanina (G)
Adenina (A)
P Taldea:
Fosfodiester lotura pentosaren C-arekin.
Adibideak
ATP
(adenosin trifosfato), GTP (guanosin trifosfato) f. energetikoa
AMP ziklikoa: mezulari kimikoa zeluletan
NAD, FMN, FAD nukleotidoen deribatuak, koentzima funtzioa oxi-erredukzioetan.
DNA
Info genetiko duen polimeroa.
Lau desoxirribonukleotidoak:
Adenina (A)
Timina (T)
Zitosina (C)
Guanina (G)
Egiturak
Primario
Fosfodiester (3', 5')
Def:
Kateko nukleotido sekuentzia modu kobalentean du.
Chargaff legea
puriko kop. = pirimidiko kop
Sekundarioa
Def:
espazioko 3D forma duen DNA katea.
Helize Bikoitza (B forma)
(Watson/Crick)
Kate antiparaleloak. (3', 5')-->(5',3')
Kate osagarriak dira biak. BN aurrez aurre geratu Hzubiz lotuta. A=T // G=C
Pentosak eta Ptalde kanpoan egon, eskeleto funtzio. BN barnean.
DNA bi nukleotido kate linealak ditu. Helize bikoitz forma. Ildo handi eta ildo txikiak eratu.
Watson / Crick-en ereduen ondorioak
DNA-ren kopiak egitean, berdinak izango dira egitura molekularragatik. --> Ondorengoei transmititu informazio genetikoa
B Formaren aldaerak
Bestelako formak
A forma
BN inklinatuta, ez plano. Destrogiro bikoitza baita.
Z forma
Helize lebogiro, sigi-saga eskeleto forma, ildoak tamaina berdina.
Bestelako sekundarioak
Zeukariotoek DNA mitokondriala edo DNA plastidiala dute. Kate bikoitzeko eta zirkularra.
Prokariotoetan bikoitzeko katea eta zirkularra
Prokariotoek plasmidoak dituzte: miniDNA zirkular
Birus batzuk DNA dute. Kate bikoitza eta bakarrekoa izan dezakete, lineal edo zirkular.
Tertziarioa
B egitura tolestean sortu.
Prokariotoetan
Proteina basikoekin elkartu. Superkiribilduta
Eukariotoetan
Superkiribilduta kromatinan. Gehiago trinkotu kromosometan
DNA Desnaturalizazioa
DNA-k egitura sekundarioa galdu (bi kateak bereizi)
Itzulgarria: bi kateak berriz lotu.
T eta ph baldintzen ondorioz gertatu.
A, T, G, C
TRANSKRIPZIOA
(eukariotetan)
Vocabulario
Introia: kanporazko info genetiko gabeko RNA zatiak
Extroia: barnerakoko info genetikodun RNA zatiak
RNApolimerasa: entzima, nukleotidoak batuz RNAm egiten duelako. Kremailera bezala ireki DNA, transkribatzeko
DNA irekitzeko eta geneak haien osagarriak diren RNA kateak eratzeko prozesua
(A=U // C=G)
FASEAK
ELONGAZIOA (luzatzea)
ARNpolimerasak 5'-3' norantzan idatzi RNA nukleotidoak, 3'-5' irakurriz DNA
AMAITZEA
Bukaera sekuentzia palindromikoa
ARNm eratu eta ARNpoli joan
Amaitzeko seinalea: TTATTT edo AAUAAA
HASIERA
-32 Nukleotido lehenago
TTGACA eta TATAAT
gune sustatzaileak daude
Gune sustatzaileak seinaleak dira ARNpolimerasak transkripzio zona baino lehenago DNA katea irekitzeko
Transkripziorako proteina laguntzaileari lotu ARNpoli
HELTZEA
CAP jartzen zaio ARNm-ri 5' muturran
Babesteko nukleasetik
poli-A buztana jarri
Degradazioa ekiditu, egonkortu
SPLICING
Exoiak hartu
Introiak kanporatu
KODE GENETIKOA
Unibertsala
Endekatua (kodoi ezberdinek aa berdina kodetu)
Anbiguoa (kodoi bat beti aa bakarra kodetu)
Hasiera-kodoia dago (Met = AUG)
Jarraitua eta ez gainjarria
ERREPLIKAZIOA
(edo bikoizketa)
Teoriak
Erdikontserbakorra (EGIA)
1ADN-tik 2ADN (bakoitzaren helize bat lehenaren berdina)
Kontserbatzaile (Gezurra)
1ADN-tik 2ADN atera (bat lehenaren berdina)
Dispertsibo (Gezurra)
1ADN-tik 2ADN mezklatu atera
Eragingo duten Entzimak (faseen ordena)
SSB proteina
Banatuta mantendu DNA kateak
Primasa
Kate berria hasi, lehen nukleotidoa jarriz
Helikasa
DNA bi kateetan banatu Hzubiak banatuz
Topoisomerasa
DNA deskiribilkatu
DNApolimerasa
Nukleotido osagarriak jarri kate moldeari
Exonukleasa
Exonukleasa: primasak jarritako nukleotidoak kendu eta ADNko nukleotidoak jarri
*
Nukleosoma-ren eraketa
Histona proteinak juntatu eta enroilatu ADN bere inguruan. Asko egotean hau eratu.
ITZULPENA
ERRIBOSOMA
P lekua
polipeptidoa hasi
E lekua
aa gabe, ARNt askatu, aaren bila
A lekua
aa berriak jartzeko lekua
FASEAK
Elongazioa
Beste ARNt-ak aminoazidoak hartu katera eramateko (A gunera)
ARNm-ko kodoiak irakurri
Aa-ren arteko lot.peptidikoa eta ARNt askatu. Eratutako dipeptidoa A gunera joan, bere ARNt-rekin batera. (
KARMELEREN BIDEOA
)
Amaiera
Bukatzeko kodoietan ez dago ARNt
Erribosoma desmontatu eta kate polipeptidikoa askatu (
proteina
)
Azken RNAt askatu, erribosomatik ateraz eta A/P azpiunitateak hortik ateraz.
Hasiera
ARNt Met-arekin AUG-ra joan hasteko
Erribosoma ARN-ko 5' tokira joan
Azpiunitate handia akoplatu erribosoma eratzeko. P (Met) eta A guneak ditu.
RNA
A, G, C, U
FUNTZIOAK
Transkripziotik kopiatu DNA informazioa, itzulpenarekin proteinak sintetizatzeko
Retrobirusetan RNA-k informazioa gorde, transmititzeko
DNAren kopia partziala, nukleotik kanporatzean aann hizkuntzara itzuliz
EGITURA
Belkro itxura
Urkila eta Begista itxurak izan egituran.
MOTAK
ARNm (mezulari)
Nukleoko informazioa zitoplasmara ekarri
Kate bakarra, irregularra, ADN kate bateko konplementarioa
ADN zati txikia transkribatu (zati bat kopiatu BN-ekin)
ARNt (transferente)
Aa lotzeko lekua (konstante), hirusta-hosto itxura
Proteinen sintesian aa garraiatu
Antikodoia: 64 posibilitatetik 20 aa atera.
Zitoplasman aa hartu eta erribosomara garraiatu
ARNr (erribosomikoa)
Erribosomak eratu, proteinak sintetizatzeko zitoplasman nukleotido sekuentziak elkartuz
EGITURAK
PRIMARIO / SEKUNDARIO
Nukleotido sekuentzia (primario)
Espazioko antolamendua (sekundarioa)
Kate bikoitzeko urkilak eratu, RNA-z osatuta (tolestuta).
BN-ren arteko Hzubiei esker begiztak (nukleotidoak /= parekatutako espazioak) eratu
*DNA-RNA hibrido eratu DNA-ra lotzen denean
TERTZIARIO
Tolestean, 3D forma -- RNAt
RNAr -- proteinatara lotu
Ezberdintasunak ADN-rekin
Txikiagoa
Jarduera katalitikoa -- ARNr
Kate 1
D-erribosa (pentosa)
GENEAK
ADIERAZPENA
TRANSKRIPZIOAREN ERREGULAZIOA
DNA deskiribilkatu
OPERONaren elementuak
Operadorea
E1, E2,..
(Egiturazko Geneak)
Promotorea
TTGACA eta TATAAT
RNApolimerasa
Erregulatzailea
Proteina inhibitzailea hortik dago
Laktosa dagoenean,
proteinak sintetizatzen
utziko ditu Proteina Inibitzaileak --> ARNpolimerasa irakurtzen utzi
Laktosa
ez
dagoenean, Pinhibitzailea operadorean jarriko da ARNpolimerasak
ez irakurtzeko
ezer
Erregulazio ereduak
Cis
elementuak (Sekuentzia erregulatzaileak daude)
Trans
elementuak
Proteina erregulatzaileak lotu
Erregulazio motak
Positiboa
Geneen transkripzioa aktibatu
Negatiboa
Geneen transkripzioa inhibitu (ekiditu)
ADN transkribitu <-->(retrotranskriptasa) ARNm itzuli --> Proteina
proteina bat sintetizatzeko informazioa duen DNA zatia
