Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Ôn tập. Chủ đề 2: Công nghệ giống vật nuôi - Coggle Diagram

- - - - Chọn vật nuôi làm giống (chọn giống vật nuôi) là xác định và chọn những con vật nuôi (đực và cái) có tiềm năng di truyền vượt trội về một hay nhiều tính trạng mong muốn để làm giống (sinh sản).)
    - - Mục đích của chọn giống vật nuôi là /chọn ra những con vật ưu tú (mang các gene quy định đặc điểm tốt
    - - ngoại hình
        
        Là đặc điểm bên ngoài của con vật
        Tiêu chí: hình dáng thân, dáng vẻ, màu sắc bộ lông, màu sắc da thân, ...
        
        Một số phương pháp đánh giá
        
        Quan sát kết hợp với chụp ảnh, quay phim và dùng tay để sờ nắng
        
        Dùng thước để đo một số chiều đo nhất định
      - thể chất
        
        Là chất lượng bên trong cơ thể vật nuôi
        Tiêu chí đánh giá: kích thước cơ thể, tốc độ lớn, sức khoẻ
      - khả năng sinh trường và phát dục
        
        Sinh trưởng là sự tăng thêm bề khối lượng, kích thước, thể tích của từng bộ phận hay của toàn cơ thể con vật
        Chỉ tiêu đánh giá: khối lượng cơ thể qua các giai đoạn tuổi, tốc độ tăng khối lượng, ...
        
        Phát dục là quá trình biến đổi chất lượng các cơ quan bộ phận cơ thể
      - năng suất và chất lượng sản phẩm
        
        Năng suất là mức độ sản xuất sản phẩm của vật nuôi như năng suất sinh sản; khả năng cho thịt, trứng, sữa,...
        
        Chất lượng sản phẩm đánh giá qua màu sắc, mùi, vị, hàm lượng dinh dưỡng,...
    - - chọn lọc hàng loạt
        
        Chọn lọc hàng loạt là phương pháp định kì theo dõi, ghi chép các chỉ tiêu như ngoại hình, năng suất, chất lượng sản phẩm mà vật nuôi đạt được ngay trong điều kiêu của giần xuất.
        
        Cách tiến hành
        
        1: đặt ra những tiêu chuẩn cho các chỉ tiêu chọn lọc
        2: căn cứ vào số liệu ghi chép về màu lông,da, hình dáng, khối lượng cơ thể, năng suất
        3: những cá thể đạt tiêu chuẩn sẽ được giữ lại làm giống
        
        Ưu điểm: đơn giản dễ thực hiện, ít tốn kém và áp dụng khi chọn nhiều vật nuôi cùng một lúc trong thời gian ngắn.
        
        Nhược điểm: độ chính xác không cao
      - chọn lọc cá thể
        
        Chọn lọc cá thể là phương pháp chọn lọc được tiến hành tại các trung tâm giống để chọn lọc được vật nuôi đạt yêu cầu cao về chất lượng giống.
        
        Cách tiến hành
        
        1: chọn lọc tổ tiên
        2: chọn lọc bản thân
        3: kiểm tra đời con
        
        Ưu điểm: hiệu quả cao
        
        Nhược điểm: cần nhiều thời gian, trình độ khoa học kĩ thuật và điều kiện cơ sở vật chất
    - - chọn lọc dựa vào chỉ thị phân tử
        
        là phương pháp chọn lọc các cá thể dựa trên gene ( hay đoạn DNA ) quy định hoặc có liên quan đến một tính trạng mong muốn nào đó
        
        . Ưu điểm:chọn lọc vật nuôi ngay ở giai đoạn còn non ,rút ngắn được thời gian chọn lọc
        . Nhược điểm:yêu cầu kĩ thuật cao ,trang thiết bị hiện đại và tốn kém
      - chọn lọc bằng bộ gene
        
        là chọn lọc dựa trên ảnh hưởng của tất cả các gene có liên quan đến một tính trạng nào đó
        
        .Ưu điểm:độ chính xác cao , rút ngắn thời gian
        . Nhược điểm : chi phí cao
    - - Lai giống
        
        khái niệm
        
        là cho giao phối con đực với con cái khác giống nhằm tạo ra con lai mang những đặc điểm di truyền mới tốt hơn bố mẹ
        
        mục đính của lai giống
        
        là tạo được ưu thế lai từ đó làm tăng sức sống , khả năng sản xuất ở đời con , nhằm tăng hiệu quả chăn nuôi
        
        Phương pháp lai giống
        
        lai kinh tế
        
        Lai kinh tế đơn giản là hình thức lai giữa hai giống với nhau
        
        Lai kinh tế phức tạp là hình thức lai giữa ba giống trở lên
        
        lai cải tiến
        
        Được sử dụng khi một giống vật nuôi cơ bản đã đáp ứng đủ yêu cầu, tuy nhiên vẫn còn vài đặc điểm chưa tốt cần cải tiến
        
        Đặc điểm
        
        Giống đi lai cải tiến chỉ dùng một lần để tạo con lai F1
        
        Con lai lai trở lại với giống cần cải tiến một hoặc nhiều lần
        
        Giống cải tiến (con lai) cơ bản giữ được đặc điểm của giống và được bổ sung thêm đặc điểm cần có của giống đi cải tiến.
        
        lai cải tạo
        
        Sử dụng khi một giống chỉ có một số đặc điểm tốt, tuy nhiên vẫn còn nhiều đặc điểm chưa tốt cần cải tạo
        
        Đặc điểm
        
        Giống cần cải tạo chỉ dùng một lần để tạo con lai F1
        
        Con lai lai trở lại với giống đi cải tạo nhiều lần
        
        Giống cải tạo (con lai) mang rất ít đặc điểm của giống cần cải tạo và được bổ sung rất nhiều đặc điểm của giống đi cải tạo
        
        lai xa
        
        Là lai giữa các cá thể của hai loài khác nhau với mục đích tạo ra ưu thế lai với những đặc điểm tốt hơn của ba mẹ
      - khái niệm
        
        Nhân giống là cho giao phối con đực và con cái với nhau nhằm tạo ra đời sau có năng suất và chất lượng tốt
      - Nhân giống thuần chủng
        
        Mục đích
        
        Tăng số lượng cá thể của giống
        Bảo tồn nguồn gen vật nuôi có nguy cơ tuyệt chủng
        Duy trì và cải tiến năng suất và chất lượng của giống
        
        Khái niệm
        
        Là phương pháp dùng những cá thể đực và cá thể cái của cùng một giống cho giao phối với nhau để tạo ra thế hệ con chỉ mang những đặc điểm của một giống ban đầu duy nhất
      - Ứng dụng công nghệ sinh học
        Trong nhân giống
        
        Thụ tinh nhân tạo
        
        Khái niệm
        
        Là công nghệ hỗ trợ sinh sản bằng cách lấy tinh
        dịch từ con đực pha loãng và bơm vào đường sinh
        dục của con cái
        
        Ưu điểm
        
        Giúp nâng cao năng suất, chất lượng đàn vật nuôi và hiệu quả chăn nuôi
        
        Thụ tinh trong ống nghiệm
        
        Khái niệm
        
        Là quá trình trứng và tinh trùng được kết hợp với nhau trong môi trường ống nghiệm sau đó, phôi sẽ được cấy vào tử cung, làm tổ và phát triển thành bào thai
        
        Ưu điểm
        
        Tạo ra nhiều phôi, từ đó phổ biến nhanh đặt điểm di truyền tốt của vật nuôi
        
        Cấy truyền phôi
        
        Khái niệm
        
        Là quá trình đưa phôi từ cá thể cái này ( con cái cho phôi ) vào cá thể cái khác (con cái nhận phôi );phôi vẫn sống và phát triển bình thường trong cơ thể cái nhận phôi
        
        Ưu điểm
        
        Phổ biến những đặc tính tốt của vật nuôi cái , tăng nhanh số lượng đàn vật nuôi, vì vậy có ý nghĩa trong công tác bảo tồn vật nuôi quý hiếm y
        
        Nhân bản vô tính
        
        Khái niệm
        
        Là việc sử dụng kĩ thuật nhân bản từ tế bào sinh dưỡng để tạo ra vật nuôi
        
        Ưu điểm
        
        Bảo tồn và phát triển các giống vật nuôi bản địa đang có nguy cơ bị tuyệt chủng