Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Proteinak, Bitaminak, Entzimak, Sailkapena, image, image, image, image,…
Proteinak
Egitura
Sekundarioa
Honen egitura mantentzeko aa baten karboxiloaren oxigenotik beste aminoazido baten amino taldearen hidrogenora doazne H zubiak
Hiru egitura nabarmen
Alfa helizea:
Aa katea kiribildua1a eta 4a harteko H zubiekin. Lehenaren NH eta laugarrenaren -C=O artean .Albo kateak (R) eta H kanporantz.
Beta horria:
Aa kateak paraleloan zig zag moduan, H zubiak kate paralelo artean. R eta H goi eta behe partean
Kolagenozko helizea:
Hiru helize lebogiroz osatuak eta H zubiak elkartuz. Azala eta tendoien atala.
Egitura primarioak espazioan artutako egitura, erradikalen arabera.
Egitura tertzarioa
Alfa helizeak eta beta horriak nahastuak egitura honetan
Egitura mantendu H zubi eta sulfuro lotura esker
Egitura sekundarioak espazioan tolestuz eta birtoleztuz hartzen duen itxura.
Bi egitura
Globularra
Disolbagarria ( Disoluzio koloidala eratuz)
Errehulasio funtzioa
Egitura sekundario tolestua, globo itxura
Zuntzezkoa
Ez disolbagarri
Egitura funtzioa
Egitura sekundarioa ez da tolesten
Primarioa
Sekuentziak gure ADNak mugatzen du
Mutur batean amino bestean karboxilo
Sigi saga itxura gora eta bera erradikalak kokatzen
Aminoazido zegida lineala elkarren artean lotura peptidikoz lotua
Egitura kuaternarioa
Egitura mantendu H zubi eta sulfuro lotura esker
Katea polieptiko bat baino gehiago dutenak, ez denak
Proteinen propietateak
Disolbagarritasuna
Faktoreak
Tamaina
Aa erradikal antolamendua
Forma
Inguruneko ph
Desnaturalizazioa
H zubiak eta disolfuro loturak apurtu
Egitura tridimentsionala galdu
Tenperatura eta ph aldaketak eragina
Funtsionaltasuna galdu eta propietateak aldatu
Bi kasu
Itzulgarria/ Birnaturalizatu
Itzulezina
Espezifikotasuna
Espezie berean proteina desberdinak daude, horregatik daude transplateetan errefusak
Espezie desberdinetan funtzio antzekoa duten proteiak (Homologoak) eboluzioaren emaitza dira.
Espezie bakoitzak proteinak ditu eta hauetako bakoitzak bere funtzioa
Ananfoteroak
Beraien aa bezala
Tanpoi funtzia, azido edo base bezala jokatu ph aldaketa kontrolatuz.
Ezaugarri eta funtzioak
Ezaugarri
Autotrofoek aa sintetisatu daitezke, heterotrofoek ez eta horregatik hartu behar ditugu dietan.
Aminoazidoen (aa) polimeroak
C,HO,N osatutako biomolekula organikoak, batzuk S,P,E,,FE,MG daramate
Lotura peptidikoa
Lotura kobalente sendoa
Oso lotura zurruna, biratzeko aukerarik gabea
Sekuentzia emateko beti N muturetik C muturrea
Aa lotzeko
Bakarrik 20aa daude baina hauek konbinatuz miloika proteina eratu daiteke. Zelula batean 300mila proteina agertu daiteke
Funtzioak
Uzkurdura: Forma aldatzeko gaitasuna
Erreserba: Nutriente biltegi
Babesa: Antigorputzak
Erregulatzaile: Prozesuak kordinatu
Garraiatzaile
Egiturazkoa
Biolokalizatzaile: Erreakzio metabolikoetako prozesuak arindu
Bitaminak
Oso kopuru txikiak behar ditugu
Ez diote organismoari energia ematen bez egitura funtzioa betetzen
Gizakiak ezin ditu sintetisatu horregatik behar ditugun mantenugaika dira osasuntsu egoteko
Organismo bizidunen zenbait erreakziotarako beharrezkoak diren substantzia organikoak
Eskasiak abitaminosi gaixotasuna dakar eta gehiegikeriak hiperbitaminosi
Entzimak
Propietateak
Erreakzio metabolikoak azkartzen dituzte eta amaitzean aldaketa gabe berreskuratzen dira
Beraien aktibitatea erregulatzeko mekanismoa dugu
Bizidunen erreakzioak behar duen aktibazio energia murrizten dute
Izaki bizidunen ph eta tenperaturarekin erreakzionatu, kanpo desnaturalizatu
Espesifikoak dira, substratu gutxirekin lotu eta gune aktiboan
Ezaugarriak
Bizidunetan parte hartzen duten katalizatzaile biologikoak dira
Erreakzio kimikoak azkartzern dituzte
Erreakzioa amaitzekoan hasierako egoera berean askatzen dira berriro funtzionatzeko
Tenperatura eta ph arekin erraz desnaturalizatzen dira
Piso molekular handiko proteina globularralk
Egitura
Konjugatu/ Holoentzima
Kofaktoreak ioi edo molekula organiko koplexu izan ditzake
Zati proteiko (Apoentzima) + ez proteiko (kofaktore)
Sinpleak soilik aa
Jarduera entzimatikoa
Erregulazioa
Bide metabolilkoa
Entzimak modu sekuentzialean egin erreakzio metabolikoak
Entzima alosterikoa
Feed-back erregulazioa
Ondorioz substratuaren afinitatea aldatuko da
Bere konformazioa aldatzen da efektore batekin elkartzean gune aktibo ez den gune alosterikoan
Produktu gehiegik lehen entzimaren aktibitatea inhibitu ditzake
Eragiten duten faktoreak
Inhibitzaileak:
Entzima baten aktibitatea murrizten edo etetn dute
Bi mota
Itzulezinak
Lotura ez kobalente
Ez lehiakorra: Ez gune aktiboan
Itzulgarri
Gune aktiboan kobalenteki lotzen dira eta entzimaren konformazioa aldatzen dute. Gas nerbioso, insektizida...
Lehiakorrak: Gune aktiboan lotu
Erabilerak
Erreakzio metabolikoak kontrolatu, sendagai, arma biologiko
Kontzentrazioa: Zelulek jarduera entzimatikoa handitu behar badu, entzimaren sintesia eragingo dio
Tenperatura eta ph: Bakoitzak hauen balore optimoak ditu eta hauen kanpo desnaturalizatzen dira
Substrato kontzentrazioa: Entzima konstante mantenduz subsatratoa eta erreakzioa handitu maximo batera non substratu guztiak daude entzimara lotuak
Sailkapena
Aminoazido(aa)
= Monomero
Formula orokorra
karbono bat amino talde (-NH2) eta karboxilo talde (-COOH) lotuta kobalentekoki.
Sailkapena
Apolar edo hidrofobo
Polar edo hidrofilo
Propietateak
Fisikoak
Uretan disolbagarriak
Isomeria
Optikoa
Destrogiro +
Lebogiro -
Espaziala / esteroisomeria
C asimetrikoa dute glizerinak izan ezik. Amino taldeari begiratzen zaio D edo L isomeria den jakiteko
Zapore gozoa dute
Solido kristalino eta koloregabeak
Kimikoak
Ananfoteroak, tanpoi funtzioa
Uretan daudenean base edo azido modura jokatu disoluzioaren ph aren arabera
Ingurune neutroan ionizatua agertu
Ingurune basikoan azido modura jokatu protoiak askatuz
Ingurune azidoa bada base modura jokatzen du protoiak hartuz
Puntu isoelektrikoa: Aa neutroagoa izango den PH balioa
Proteinak
100aa baino gehiago
Homoproteina
soilik aa
Zuntzezko
Harizpi forma
Disolbaezinak
Egitura sekundario tolestu gabea
Egitura funtzioa
Kolageno elastina keratina
Globularral
Esferiko
Disolbagarri
Egitura tertzario kuaternario
Funtzio metaboliko
Albumina globumina
Heteroproteina
Aa(aproteina)+ talde prostatikoa.
Glukoproteina:
Talde prostetiko oligosakarido
Liporoteina:
Talde prostetiko lipido
Kosmoproteina:
Talde prostetiko pigmentua, hemoglobina
Nukloporteina:
Talde prostetiko azido nukleiko,kromatina
Peptido
2-100aa . Lotura peptidikoz osatuak
Oligopeptido
2-10aa Adibidez oxitesina
Polipetido
10-100aa Adibidez insulina
