Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

เนื้อหาสอบ สิทธิมนุษยชน, CEDAW อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสต…

- - - - ก ภาคยานุวัติ
        
        ก ให้ความยินยอมเพื่อผูกพันตามสนธิสัญญาซึ่งจะใช้ในกรณีที่รัฐนั้นมิได้เข้าร่วมในการเจรจาทำสนธิสัญญาและไม่ได้ลงนามในสนธิสัญญานั้นมาก่อน
        โดยสามารถให้ความยินยอมเข้าผูกพันตามสนธิสัญญาในภายหลังได้ด้วยการแสดงเจตนาโดยประกาศฝ่ายเดียวและแจ้งต่อเลขา UN ซึ่งการภาคยานุวัติเกิดขึ้นก่อน
        หรือหลังมีผลบังคับใช้ของสนธิสัญญาก็ได้
      - ก ตั้งข้อสงวน
        
        คำแถลงฝ่ายเดียวของรัฐว่าประสงค์จะระงับหรือเปลี่ยนแปลงผลทางกฎหมายของบทบัญญัติข้อใดข้อหนึ่งในสนธิสัญญานั้น โดยอาจใช้ชื่อว่า "ข้อสงวน" "ประกาศ" "ความเข้าใจ" หรือ "ข้อชี้แจง"
      - ก ให้สัตยาบัน
        
        เป็น กบก ตรวจสอบสนธิสัญญาอีกครั้ง หลังจากการเจรจาหรือลงนามแล้ว เพื่อพิจารณาว่าควรผูกพันตามพันธกรณีหรือไม่ ทำได้โดยส่งมอบสัตยาบันสารต่อเลขา UN
- - - - กลไกสิทธิมนุษยชนที่อยู่ในระบบกลไกหลักของ UN
        
        คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (United Nations Security Council - UNSC)
        อิทธิพลรองลงมาจากสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ เป็นองค์กรที่มีอำนาจในการเรียกระดมพลจากรัฐสมาชิกในสหประชาชาติเพื่อจัดตั้งเป็นกองกำลังรักษาสันติภาพเข้าไปปฏิบัติหน้าที่รักษาสันติภาพในประเทศและสงครามต่าง ๆ และยังมีอำนาจในการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่อประเทศต่าง ๆ
        
        หน้าที่ของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ
        การระงับกรณีพิพาท
        
        1) การระงับกรณีพิพาท
        
        3) ตามข้อบทที่ 25 ของกฎบัตรสหประชาชาติ รัฐสมาชิกสหประชาชาติมีพันธกรณีที่จะต้องปฏิบัติตามมาตรการและผลการตัดสินใจของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ดังนั้น ข้อมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติจึงมีผลผูกพันทางกฎหมายที่ประเทศสมาชิกต้องปฏิบัติตาม ทั้งนี้ การละเมิดสิทธิมนุษยชน อย่างร้ายแรง เป็นระบบ หรือกว้างขวาง อาจตกอยู่ในอาณัติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้
        
        2) การดำเนินการเกี่ยวกับการคุกคามต่อสันติภาพ การละเมิดสันติภาพ และการกระทำการรุกราน
        
        พิจารณาให้คำแนะนำหรือวินิจฉัยว่าจะใช้มาตรการใดเพื่อฟื้นฟูสันติภาพ และความมั่นคงระหว่างประเทศ
        
        ใช้ หรือ ไม่ใช้กำลัง
        
        การคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ การห้ามเดินทาง การตัดความสัมพันธ์ทางการทูต
        
        ขอให้รัฐสมาชิกดำเนินการโดยใช้กำลังทางบก ทางทะเล หรืออากาศ
        
        ส่งข้อขัดแย้งทางกฎหมายระหว่างรัฐคู่กรณีให้ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (International Court of Justice - ICJ) พิจารณา
        
        มาตรการลงโทษของสหประชาชาติ (UN Sanctions)
        คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติเป็นผู้กำหนดว่ามีภัยคุกคามต่อสันติภาพ (threat to the peace) การละเมิดสันติภาพ (breach of the peace) หรือการกระทำรุกราน (act of aggression) หรือไม่และจะให้ข้อเสนอแนะหรือติดสินว่าจะใช้มาตรการใดเพื่อธำรงไว้หรือสถาปนากลับคืนมา ซึ่งสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ โดยอาจใช้มาตรการลงโทษหรือการใช้กำลัง อาจเป็นมาตรการลงโทษด้านการค้า/การเงิน การห้ามนำเข้าและ/หรือส่งออกสินค้าบางประเภท การห้ามเดินทาง การอายัดทรัพย์สิน หรือมาตรการอื่น ๆ ที่ไม่ใช่การใช้กำลังทางอาวุธ
        มาตรการลงโทษส่วนใหญ่ เน้นเรื่องการห้ามซื้อ-ขาย นำเข้า-ส่งออก อาวุธยุทโธปกรณ์หรืออุปกรณ์/สินค้าอื่น ๆ ที่สามารถนำไปใช้ในการสร้างความรุนแรงในพื้นที่
        
        โครงสร้าง
        มีสมาชิก 15 ประเทศ ประกอบไปด้วยสมาชิก 2 ประเภท คือ สมาชิกถาวร (Permanent members) 5 ประเทศ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส จีน และรัสเซีย และสมาชิกไม่ถาวร (Non-permanent members) 10 ประเทศ ซึ่งมาจากการเลือกตั้ง โดยมีวาระการดำรงตำแหน่ง 2 ปี และไม่สามารถลงสมัครรับเลือกตั้งซ้ำได้ในทันทีเมื่อหมดวาระ
        ทั้งนี้ การเลือกตั้งสมาชิกไม่ถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติแบ่งตามกลุ่มภูมิภาค 5 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มเอเชียและแปซิฟิก กลุ่มแอฟริกา กลุ่มลาตินอเมริกาและแคริบเบียน (GRULAC) กลุ่มยุโรปตะวันออก (EES) และกลุ่มยุโรปตะวันตกและประเทศอื่น (WEOG) (โดยกลุ่มเอเชียและแปซิฟิก ได้รับ การจัดสรรที่นั่ง 2 ที่ กลุ่มแอฟริกา 3 ที่ กลุ่ม GRULAC 2 ที่ กลุ่มยุโรปตะวันออก 1 ที่ และกลุ่ม WEOG 2 ที่)
        การเลือกตั้งจะต้องได้รับเสียงสนับสนุนอย่างน้อย 2 ใน 3 ของสมาชิกที่เข้าร่วม เป็นการลงคะแนนลับ
        
        การลงคะแนนเสียง
        ต้องกระทำด้วยคะแนนเสียงเห็นชอบของสมาชิกอย่างน้อย 9 ประเทศ โดยต้องรวมคะแนนเสียงของประเทศสมาชิกถาวรทั้ง 5 ประเทศด้วย อันหมายถึงสมาชิกถาวรทั้งหมดต้องลงมติไปในทางเดียวกัน (หากมีสมาชิกถาวรประเทศใดลงคะแนนไม่เห็นด้วย จะเป็นที่มาของคำว่า “สิทธิยับยั้ง” (veto) อย่างไรก็ดี ไม่มีคำว่า veto ปรากฏในกฎบัตรสหประชาชาติ)
        ยกเว้นในกรณีคำวินิจฉัยเรื่องวิธีการดำเนินการ (procedural matters) ต้องการเสียงเห็นชอบจากสมาชิกประเภทใดก็ได้จำนวนอย่างน้อย 9 ประเทศ (ไม่เกี่ยวว่าเป็นสมาชิกถาวรหรือไม่)
        
        คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Economic and Social Council - ECOSOC)
        เป็นเวทีสำหรับการอภิปรายในเรื่องการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนและแสวงหาข้อตกลงร่วมกัน ประกอบด้วยผู้แทนสมาชิกจำนวน 54 ประเทศ มาจากการเลือกตั้งของสมัชชาสหประชาชาติ มีวาระการดำรงตำแหน่ง 3 ปี
        
        หน้าที่
        
        1) ปรับปรุงฐานะทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม การศึกษา และสาธารณสุข และให้คำแนะนำ เรื่องดังกล่าวต่อสมัชชาสหประชาชาติ รัฐสมาชิกและทบวงการชำนาญพิเศษที่เกี่ยวข้อง
        
        2) ให้ข้อเสนอแนะเพื่อส่งเสริมการเคารพและปฏิบัติตามสิทธิมนุษยชน
        
        3) จัดเตรียมร่างอนุสัญญาและเรียกประชุมระหว่างประเทศในเรื่องทั้งหลายที่อยู่ในขอบอำนาจของคณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ
        
        4) ทำความตกลงและประสานกิจกรรมกับทบวงการชำนัญพิเศษ
        
        เพิ่มเติม
        คณะมนตรีมีหน้าที่ให้ข้อเสนอแนะเพื่อให้เกิดการเคารพสิทธิมนุษยชน เสนอร่างอนุสัญญาด้านสิทธิมนุษยชนเพื่อให้สมัชชาสหประชาชาติพิจารณา รวมทั้งเป็นกลไกรับผิดชอบในการรับทราบรายงานและประสานกิจกรรมของทบวงชำนัญพิเศษของสหประชาชาติที่เกี่ยวข้องกับด้านสิทธิมนุษยชน อาทิ องค์การแรงงานระหว่างประเทศ องค์การอนามัยโลก ตลอดจนรับผิดชอบในการหารือกับองค์การเอกชนในเรื่องที่เป็นอำนาจหน้าที่ของคณะมนตรี รวมทั้งเรื่องสิทธิมนุษยชน
        นอกจากนี้ ในอดีตคณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ(Commission on Human Rights - CHR) ยังเป็นกลไกหนึ่งภายใต้คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (ECOSOC)
        สหประชาชาติต้องการยกระดับให้ประเด็น “สิทธิมนุษยชน” เป็นประเด็นหลักในการดำเนินงานร่วมกับประเด็นความมั่นคงและการพัฒนา จึงนำมาสู่การปฏิรูปสหประชาชาติ และยกระดับคณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติเป็น “คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (United Nations Human Rights Council: UNHRC)”
        
        สมัชชาสหประชาชาติ (United Nations General Assembly - UNGA
        ประกอบด้วยรัฐสมาชิก 193 ประเทศในแต่ละปี รัฐสมาชิกจะเลือกตั้งประธานสมัชชาสหประชาชาติ สลับสับเปลี่ยนตามภูมิภาคและรองประธานจำนวน 21 คน ประธาน ปจบ คือ นายอับดุลเลาะฮ์ ชะฮีด (Abdulla Shahid)
        ชาวมัลดีฟส์
        
        คณะกรรมการ (Main Committees)
        การดำเนินงานของสมัชชาสหประชาชาติ นอกจากการประชุมใหญ่ประจำปีแล้วยังประกอบด้วยคณะกรรมการย่อยชุดต่างๆ แต่ละคณะกรรมการจะมี Bureau (สำนัก/อำนวยการ) ประกอบด้วยประธาน 1 คน รองประธาน 3 คน และผู้จัดทำรายงาน (Rapporteur) อีก 1 คน โดย Bureau มีหน้าที่เตรียมกำหนดการ ของการประชุม อำนวยความสะดวกในการหารือและการพิจารณาประเด็นสำคัญรวมถึงการหาข้อสรุป ในประเด็นที่โต้เถียงกัน (หากมี) ระหว่างรัฐสมาชิก เพื่อนำไปสู่การพิจารณารับรองร่างข้อมติต่าง ๆ ที่ได้รับ การเสนอในคณะกรรมการและเวียนตามกลุ่มภูมิภาค จากนั้นจึงนำเข้าสู่ที่ประชุมเต็มคณะ (Plenary) ของ สมัชชาสหประชาชาติเพื่อรับรองก่อนออกเป็นข้อมติ ซึ่งเป็นเอกสารผลลัพธ์ของสมัชชาสหประชาชาติต่อไป ทั้งนี้ แต่ละคณะกรรมการจะมีวิธีดำเนินงานที่แตกต่างกันเล็กน้อยตามธรรมเนียมปฏิบัติที่ผ่านมา นอกจากนี้ ยังมีหลายประเด็นที่ไม่อยู่ในระเบียบวาระของคณะกรรมการหลัก ซึ่งร่างข้อมติภายใต้ระเบียบวาระเหล่านี้ จะได้รับการเสนอในที่ประชุมเต็มคณะโดยตรง (โดยไม่ผ่านคณะกรรมการหลัก)
        
        1) คณะกรรมการ 1 (การลดอาวุธ และความมั่นคง)
        
        2) คณะกรรมการ 2 (เศรษฐกิจ การคลัง และสิ่งแวดล้อม)
        
        3) คณะกรรมการ 3 (สังคม มนุษยธรรม และวัฒนธรรม)
        
        4) คณะกรรมการ 4 (การเมืองพิเศษ และการปลดปล่อยอาณานิคม)
        
        5) คณะกรรมการ 5 (การบริหารและงบประมาณ)
        
        6) คณะกรรมการ 6 (กฎหมาย)
        
        ข้อมติสมัชชาสหประชาชาติ (Resolution)
        ข้อมติสมัชชาสหประชาชาติ (Resolution) เป็นเอกสารผลลัพธ์หลัก (main outcome) ของสมัชชาสหประชาชาติ ซึ่งไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย แต่ยอมรับกันทั่วไปว่าสามารถสร้าง "ความสำนึกดีชั่วและค่านิยมทางการเมือง" (moral and political value) เพราะสะท้อนข้อผูกพันทางนโยบาย (policy commitments) ของรัฐสมาชิก
        ทั้งนี้ ข้อมติสมัชชาสหประชาชาติ (Resolution) จะประกอบด้วย 2 ส่วน
        
        วรรคอารัมภบท
        
        วรรคปฏิบัติการ
        
        สำหรับรูปแบบการลงมติในสมัชชาสหประชาชาติใช้การออกเสียงลงคะแนน 4 รูปแบบ
        
        ก. แบบชูมือ: นิยมใช้ในการประชุมของคณะกรรมการใหญ่ในเรื่องที่ไม่ยุ่งยากนัก หรือในห้องประชุมที่ไม่มีอุปกรณ์กดลงคะแนนเสียง การออกเสียงแบบนี้ไม่มีการบันทึกเป็นหลักฐาน
        
        ข. แบบ Record Vote: คณะผู้แทนกดปุ่มออกเสียง และ เจ้าหน้าที่บันทึกไว้เป็นหลักฐาน โดยมีปุ่ม 3 ปุ่ม ได้แก่ ปุ่มสีเขียว (เห็นด้วย) ปุ่มสีเหลือง (งดออกเสียง) และปุ่มสีแดง (ไม่เห็นด้วย)
        
        ค. แบบเรียกชื่อ (Roll call vote): จะมีการจับฉลากชื่อประเทศเพื่อเป็นประเทศแรกในการกล่าวออกเสียงเห็นด้วย ไม่เห็นด้วย หรืองดออกเสียง จากนั้นจะเป็นประเทศต่อไปตามลำดับตัวอักษร ผู้แทนประเทศที่กล่าวออกเสียงจะต้องกดปุ่มออกเสียงไปด้วย
        
        ง. แบบลับ (Secret Ballot): ปกติใช้ในการออกสียงลงคะแนนเลือกตั้งสำคัญต่าง ๆ ซึ่งใช้หลักการออกเสียง 2 ใน 3 (Two-thirds Majority)
        
        ทั้งนี้ ผลการลงคะแนนเสียง โดยปกติใช้หลักเสียงข้างมากธรรมดา (Simple Majority) ของสมาชิก ซึ่งเข้าประชุมออกเสียง เว้นแต่ปัญหาสำคัญตามที่ระบุไว้ในข้อบังคับสมัชชาสหประชาชาติ อย่างไรก็ดี สมาชิกอาจอธิบายท่าทีของตน หรือมีข้อสงวนใดๆ ก่อนลงมติหรือหลังลงมติได้
        
        หน้าที่ของสมัชชาสหประชาชาติ
        
        1) อภิปรายปัญหาเพื่อกำหนดทิศทางการดำเนินงาน
        
        2) ศึกษาและจัดทำคำแนะนำเพื่อส่งเสริมความร่วมมือในด้านการเมือง กฎหมายระหว่างประเทศ เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม การศึกษาและอนามัย
        
        3) พิจารณาให้ความเห็นชอบงบประมาณขององค์การและกำหนดส่วนเฉลี่ยค่าบำรุงของสมาชิก
        
        4) เลือกตั้งสมาชิกองค์กรหลักอื่นๆ องค์กรย่อย โครงการหรือกองทุนของสหประชาชาติ
      - กลไกสิทธิมนุษยชนอันเป็นผลจากการปฏิรูป UN คือ
        คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (United Nations Human Rights Council: UNHRC)
        
        ประเทศไทยกับ UNHRC
        21 มิถุนายน 2553 ที่ประชุมคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนได้รับรองให้นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว ดำรงตำแหน่งประธาน วาระหนึ่งปี
        ต่อมาปี 2567 ประเทศไทยได้รับเลือกตั้งให้เป็นสมาชิกคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ วาระปี พ.ศ. 2568-2570
        
        หน้าที่ของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชน
        มีหน้าที่และอำนาจในการสอดส่องดูแลการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นทั่วโลก เพื่อดำเนินการหยุดยั้งการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้น และสร้างบรรทัดฐานของการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน รวมทั้งให้ข้อเสนอแนะ
        ผลจากการพิจารณาเรื่องการป้องกันการละเมิดและการส่งเสริมสิทธิมนุษยชนของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนจะอยู่ในรูปของข้อมติ ซึ่งข้อมติของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนมีสถานะเป็น soft law (ข้อตกลง ข้อตัดสินใจ ท่าที และคำแนะนำแก่ประเทศสมาชิก ซึ่งจะไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย แต่หลายฝ่ายเห็นว่าข้อมติดังกล่าวมีพันธะทางจริยธรรมหรือการเมืองระหว่างประเทศ)
        
        องค์ประกอบ
        คณะมนตรีสิทธิมนุษยชน (HRC) มีสถานะเป็นองค์กรระหว่างรัฐบาลในระบบสหประชาชาติเป็นองค์กรย่อย (subsidiary organ) ของสมัชชาสหประชาชาติ (General Assembly - UNGA) ประกอบด้วยประเทศสมาชิกที่ได้รับการเลือกตั้งจากภูมิภาคต่างๆจำนวน 47 ประเทศ วาระในการดำรงตำแหน่ง คราวละ 3 ปี ประชุมปีละ 3 ครั้ง
        ปัจจุบัน (ธันวาคม 2568) ประธานคณะมนตรีสิทธิมนุษยชน (HRC) คือ นายเจอร์ก เลาเบอร์ ชาวสวิตเซอร์แลนด์ นับเป็นประธานคนที่ 19
        
        กลไกของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชน
        คณะมนตรีสิทธิมนุษยชน (HRC) มีกลไกสนับสนุนการทำงาน 6 กลไกย่อย ดังนี้
        
        3) กลไกสนับสนุนจากผู้เชี่ยวชาญ (Subsidiary Expert Mechanisms)
        กลไกในรูปแบบของคณะทำงานหรือเวทีการประชุมหารือเพื่อสนับสนุนคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนในด้านข้อมูลวิชาการและความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ และรายงานต่อ ที่ประชุมคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนทุกปี โดยปัจจุบันมีกลไกภายในสำคัญ ดังต่อไปนี้
        
        a. กลไกผู้เชี่ยวชาญด้านสิทธิของชนพื้นเมืองดั้งเดิม (Expert Mechanism on the Rights of Indigenous Peoples)
        
        b. เวทีด้านชนกลุ่มน้อย (Forum on Minority Issues)
        
        c. เวทีด้านประเด็นสังคม (Social Forum)
        
        d. เวทีด้านธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (Forum on Business and Human Rights)
        
        e. เวทีด้านสิทธิมนุษยชน ประชาธิปไตย และนิติธรรม (Forum on Human Rights, Democracy and the Rule of Law)
        
        4) คณะทำงานระหว่างรัฐบาล (Open - ended Intergovernmental Working Groups)
        เพื่อหารือเจรจา ตลอดจนสรุปสาระของร่างตราสารด้านกฎหมายระหว่างประเทศ หรือให้ข้อเสนอแนะในการปฏิบัติตามตราสาร สิทธิมนุษยชน โดยปัจจุบันมีทั้งหมด 8 คณะทำงานระหว่างรัฐบาลที่อยู่ระหว่างดำเนินการ ดังนี้
        
        a. คณะทำงานว่าด้วยสิทธิในการพัฒนา
        
        b. คณะทำงานระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการปฏิบัติตามปฏิญญาและแผนปฏิบัติการเดอร์บัน (ว่าด้วยการต่อต้านการเหยียดผิว การเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติ ความเกลียดชังคนต่างชาติ และการขาดขันติธรรมในรูปแบบต่าง ๆ)
        
        c. คณะทำงานระหว่างรัฐบาลว่าด้วยร่างปฏิญญาว่าด้วยสิทธิมนุษยชนศึกษาและการอบรม
        
        d. คณะทำงานเปิดระหว่างรัฐบาลว่าด้วยร่างปฏิญญาว่าด้วยสิทธิในสันติภาพ
        
        e. คณะทำงานระหว่างรัฐบาลเพื่อพิจารณาความเป็นไปได้ในการจัดทำกรอบการกำกับดูแลระหว่างประเทศว่าด้วยกฎระเบียบ การตรวจสอบ และการกำกับดูแลกิจกรรมของทหารเอกชนและบริษัทรักษาความปลอดภัย
        
        f. คณะทำงานระหว่างรัฐบาลว่าด้วยร่างปฏิญญาว่าด้วยสิทธิของชาวนาและผู้ทำงาน ในชนบท
        
        g. คณะทำงานระหว่างรัฐบาลว่าด้วยบรรษัทข้ามชาติและบริษัทธุรกิจเอกชนกับ การเคารพสิทธิมนุษยชน
        
        h. คณะกรรมการเฉพาะกิจว่าด้วยการให้รายละเอียดมาตรฐานของอนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ
        
        i. การเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ
        
        2) กลไกเรื่องร้องเรียน (Complaint Procedure)
        กลไกเรื่องร้องเรียนเป็นกลไกในการรับและพิจารณาข้อร้องเรียนแบบลับ โดยจะรับ ข้อร้องเรียนที่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่รุนแรง มีความต่อเนื่อง และเป็นระบบเท่านั้น
        ประกอบด้วย คณะทำงาน 2 คณะ
        
        คณะทำงานว่าด้วยข้อร้องเรียน (Working Group on Communications) ประกอบด้วย ผู้เชี่ยวชาญซึ่งเป็นตัวแทนของแต่ละภูมิภาคจำนวน 5 คน มีหน้าที่กลั่นกรองและตรวจสอบ ความน่าเชื่อถือของข้อร้องเรียนที่ได้รับ ซึ่งมีประเด็นสำคัญว่าข้อร้องเรียนดังกล่าวได้ผ่านกลไกการเยียวยาภายในประเทศจนถึงที่สุดแล้วหรือไม่ หากกลไกภายในประเทศไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ คณะทำงานฯ ก็จะรับข้อร้องเรียนและส่งข้อร้องเรียนไปยังรัฐบาลของประเทศที่เกี่ยวข้อง เพื่อขอรับข้อมูลหรือคำชี้แจงเพิ่มเติม จากนั้นจะจัดทำรายงานเสนอต่อคณะทำงานชุดที่ 2
        
        คณะทำงานชุดที่ 2 คือ คณะทำงานว่าด้วยสถานการณ์ (Working Group on Situations) ที่ประกอบด้วยผู้แทนจากประเทศสมาชิก จำนวน 5 ประเทศ ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากกลุ่มภูมิภาค ต่าง ๆ ซึ่งมีหน้าที่พิจารณาข้อร้องเรียน พร้อมคำชี้แจงของรัฐบาล ซึ่งหากข้อมูลทั้งหมดปรากฏให้เห็นถึงความต่อเนื่องของการละเมิดสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐานอย่างร้ายแรง ก็จะเสนอรายงานพร้อม มาตรการต่าง ๆ ให้คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนพิจารณาออกเป็นข้อมติ เพื่อกดดันให้รัฐบาลที่เกี่ยวข้องยุติการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่รุนแรงและเป็นระบบต่อไป
        
        6) กลไกและกระบวนการทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศ (Universal Periodic Review – UPR)
        UPR เป็นกลไกและกระบวนการทบทวน/ประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนภายในประเทศของประเทศสมาชิกสหประชาชาติ โดยทุกประเทศจะต้องจัดทำรายงานทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศเพื่อเสนอต่อคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนอย่างเท่าเทียมกัน โดยไม่มีข้อยกเว้นและจะต้องเข้ารับ การทบทวนทุก 4
        ปีครึ่ง
        การจัดทำรายงาน UPR จะตั้งอยู่บนพื้นฐานความเชื่อที่ว่าทุกประเทศไม่ได้มีความสมบูรณ์แบบในเรื่องสิทธิมนุษยชนและการแก้ปัญหาสิทธิมนุษยชนจะต้องดำเนินการโดยแต่ละประเทศเอง ดังนั้น รายงาน UPR จึงเป็นรายงานที่จะถูกพิจารณาทบทวนจากทุกประเทศภายใต้คณะมนตรีสิทธิมนุษยชน ในลักษณะ “เพื่อนแนะนำเพื่อน” (Peer review)
        ที่ประชุมจะให้ข้อเสนอแนะแก่ประเทศที่ถูกทบทวนในประเด็นที่ยังควรต้องปรับปรุง ซึ่งประเทศที่ถูกทบทวนมีสิทธิที่จะเลือกรับหรือไม่รับข้อเสนอแนะใดก็ได้ หลังจากนั้น ประเทศที่ถูกทบทวนจะต้องนำข้อเสนอแนะที่รับมาไปปฏิบัติให้เกิดผลเป็นรูปธรรม และรายงานผลการปฏิบัติตามข้อเสนอแนะ ในการทบทวนรอบถัดไป ทั้งนี้กลไก UPR เป็นกระบวนการพิเศษที่ไม่ทับซ้อนกับการจัดรายงานตามพันธกรณีระหว่างประเทศที่รัฐเข้าเป็นภาคี แต่เป็นกลไกเสริมให้กลไกเหล่านั้นสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น
        คณะทำงาน UPR ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกคณะมนตรีสิทธิมนุษยชน จำนวน 47 ประเทศ จัดการประชุมเพื่อทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศต่าง ๆ ปีละ 3 ครั้ง ๆ ละ 2 สัปดาห์ ในการประชุมแต่ละครั้ง จะพิจารณาสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศต่าง ๆ จำนวน 14 ประเทศ
        
        โดยเอกสารพื้นฐานสำหรับการทบทวนสถานการณ์ในแต่ประเทศประกอบด้วย 3 ฉบับ ได้แก่
        
        (1) รายงานประเทศซึ่งจัดทำขึ้นโดยรัฐบาลของประเทศที่ถูกทบทวน (State under Review)
        
        (2) รายงานจากกลไกประจำสนธิสัญญา (Treaty bodies) กลไกพิเศษ (Special Procedures) และหน่วยงานสหประชาชาติอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยสำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่ง สหประชาชาติ (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights - OHCHR) เป็นผู้รวบรวม
        
        (3) รายงานสรุปข้อมูลด้านสิทธิมนุษยชนจากภาคส่วนอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง (Stakeholders) ซึ่งรวมถึงรายงานของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ โดย OHCHR เป็นผู้รวบรวมและสรุป
        
        ขั้นตอนการนำเสนอรายงาน UPR
        ประเทศที่ถูกทบทวนจะต้องส่งรายงานต่อฝ่าย เลขานุการของคณะทำงาน UPR เป็นเวลา 12 สัปดาห์ล่วงหน้า เพื่อให้รายงานได้รับการแปลเป็นภาษาทางการ ของสหประชาชาติทั้ง 6 ภาษา
        จากนั้นรายงานจะถูกส่งให้ประเทศสมาชิกคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนซึ่งเป็นคณะทำงาน UPR ได้พิจารณาล่วงหน้า ทั้งนี้ ก่อนกำหนดการเสนอรายงานต่อคณะทำงาน UPR ฝ่ายเลขานุการจะส่งคำถามที่ได้รับล่วงหน้าจากประเทศต่าง ๆ ให้กับประเทศที่ถูกทบทวนผ่านกลไกที่เรียกว่า Troika (หมายถึง ประเทศสมาชิกคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนจากกลุ่มภูมิภาคต่าง ๆ จำนวน 3 คน ทำหน้าที่จัดทำรายงานของประเทศที่ถูกทบทวน คัดเลือกโดยการจับฉลาก) อย่างน้อยประมาณ 10 วันทำการก่อนการนำเสนอรายงานของประเทศนั้น ๆ
        
        การนำเสนอรายงาน UPR ของประเทศไทย
        โดยกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรรมและกรมองค์การระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ เป็นเจ้าภาพหลักในการจัดทำรายงาน UPR โดยประเทศไทยได้จัดทำรายงานดังกล่าวเสนอต่อคณะทำงานครั้งแรกในปี 2554 ครั้งที่สองในปี 2559 และครั้งที่สามในปี 2564
        
        ข้อเสนอแนะที่ประเทศไทยตอบรับ เช่น
        
        ให้สัตยาบันพิธีีสารเลือกรับของอนุสัญญาต่อต้านการทรมาน และการประติบัติิหรือการลงโทษอื่นที่่โหดร้าย ไร้้มนุษยธรรม หรือที่่ย่ำยีศักดิ์ศรีี
        
        เร่่งกระบวนการให้สัตยาบันอนุุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถููกบังคัับ และอนุุสัญญาระหว่างประเทศด้านสิิทธิิมนุษยชนหลักอื่น ๆ
        
        สำหรับคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเป็นองค์กรที่จัดทำรายงานคู่ขนาน UPR
        รายงานคู่ขนานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ สหประชาชาติได้กำหนดให้จัดส่งได้ไม่เกิน 5 - 6 หน้า (ไม่รวมเชิงอรรถ)
        
        1) คณะกรรมการที่ปรึกษาของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (Advisory Committee)
        เป็นกลไกย่อย ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญอิสระจำนวน 18 คน ทำหน้าที่ให้ความเห็นหรือคำปรึกษาแก่คณะมนตรีฯ ทั้งนี้ ผู้เชี่ยวชาญดังกล่าวจะได้รับเลือกโดยตรงจากคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนและดำรงตำแหน่งคราวละ 3 ปี
        
        5) กลไกตามกระบวนการพิเศษ (Special Procedures)
        เป็นกลไกติดตามสอดส่องและรายงานการละเมิดสิทธิมนุษยชน
        ปัจจุบันกระบวนการพิเศษนี้มีสถานการณ์สิทธิมนุษยชนรายประเด็นที่สำคัญ อาทิ ผู้เสนอรายงานพิเศษว่าด้วยการค้ามนุษย์ ผู้เสนอรายงานพิเศษว่าด้วยสิทธิด้านการศึกษา และผู้เสนอรายงานพิเศษว่าด้วยสิทธิด้านอาหาร สำหรับสถานการณ์สิทธิมนุษยชนรายประเทศ อาทิ ผู้เสนอรายงานพิเศษว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในเมียนมา ผู้เสนอรายงานพิเศษว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในเกาหลีเหนือ
        กระบวนการพิเศษเหล่านี้จะศึกษาติดตามปัญหาหรือพัฒนาการการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในอาณัติที่ตนได้รับ รวมทั้งทำรายงานพร้อมข้อเสนอแนะเสนอต่อคณะมนตรีฯ
        นอกจากนี้ ผู้ดำรงตำแหน่งหรือที่ได้รับมอบหมายยังสามารถจัดการประชุมปรึกษาหารือกับฝ่ายต่าง ๆ เพื่อสร้างความตระหนัก ตลอดจนเสนอพัฒนากฎหมายระหว่างประเทศ/มาตรฐานสากลด้านสิทธิมนุษยชนในเรื่องนั้น ๆ หากเห็นว่าจำเป็น ทั้งนี้ กลไกตามกระบวนการพิเศษส่วนใหญ่จะเสนอรายงานผลการดำเนินงานต่อคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนทุกปี และอาจรวมถึงเสนอรายงานต่อสมัชชาสหประชาชาติด้วย
        
        ความเป็นมา
        ได้ปฏิรูปมาจากคณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (Commission on Human Rights - CHR) ภายใต้คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (ECOSOC)
        สหประชาชาติจึงได้ปฏิรูปองค์กรและยกระดับให้“คณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (CHR)” เป็น “คณะมนตรีสิทธิมนุษยชน(HRC) ซึ่งมีสถานะเท่าเทียมกับคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) และคณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (ECOSOC)
    - - สำหรับรายชื่อคณะกรรมการประจำสนธิสัญญาในปัจจุบันมี ดังนี้
    - - 6.2 สำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (The United Nations High Commissioner for Refugees: UNHCR)
        คุ้มครอง ผู้ลี้ภัย ชุมชนที่ถูกบังคับย้ายถิ่น และบุคคลไร้รัฐ รวมถึงอนุเคราะห์ให้ได้รับการส่งกลับประเทศ เดิมด้วยความสมัครใจ การรวมเข้ากับท้องถิ่นอื่น หรือการตั้งรกรากใหม่ในประเทศที่สาม
      - 6.3 องค์การทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ (United Nations Children's Fund - UNICEF)
        องค์การทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูนิเซฟ เป็นหน่วยงานของสหประชาชาติเพื่อให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม, พัฒนาการ, สุขภาพ รวมถึงความเป็นอยู่ของเด็กและแม่ในประเทศกำลังพัฒนา
      - 6.1 สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rโดยตำแหน่งนี้มีระดับเทียบเท่า “รองเลขาธิการสหประชาชาติ” ทั้งนี้ ปัจจุบันมีนางมิเชล บาเชเล (Michelle Bachelet) ดำรงตำแหน่งเป็นข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติights: OHCHR)
        หน้าที่หลัก
        
        1) สร้างความร่วมมือระหว่างประเทศในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
        
        2) ป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชนและเข้าไปแก้ไขปัญหาเมื่อเกิดกรณีฉุกเฉิน และในกรณีที่มีการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนก็สามารถเสนอรายงานต่อคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติได้รับทราบ
        
        3) ส่งเสริมสิทธิมนุษยชน รวมถึงประชาธิปไตยและการพัฒนา ซึ่งนำไปสู่สันติภาพที่ถาวร
        
        4) ประสานกลไกและโครงการด้านสิทธิมนุษยชนต่าง ๆ ภายใต้ระบบสหประชาชาติ รวมถึงกลไกการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนอื่น ๆ ในระดับภูมิภาคและระดับชาติ
        
        หมายเหตุ สำนักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ มีบทบาทสำคัญในการทำหน้าที่เป็นฝ่ายเลขานุการของคณะอนุกรรมการประเมินสถานะ (Sub-Committee on Accreditation: SCA) ซึ่งทำหน้าที่ประเมินสถานะของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเพื่อให้ได้มาตรฐานสอดคล้องกับหลักการเกี่ยวกับสถานะของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (Principles relating to the status of national institutions) หรือที่เรียกกันในชื่อ “หลักการปารีส” (Paris Principles) ภายใต้ “กรอบเครือข่ายพันธมิตรระดับโลกว่าด้วยสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ” (Global Alliance of National Human Rights Institutions: GANHRI)
      - 6.4 โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (United Nations Development Programme: UNDP)
        ช่วยเหลือด้านการพัฒนาและเป็นหน่วยงานสำคัญในการประสานงานความช่วยเหลือในด้านการพัฒนาของสหประชาชาติ โดยเริ่มจากการขยายการให้ความช่วยเหลือด้านวิชาการแก่ประเทศกำลังพัฒนาในด้านการเกษตร อุตสาหกรรม การศึกษา และสิ่งแวดล้อม
  - - - 2.1 อำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบ
        1) จะต้องมีอำนาจหน้าที่ที่จะส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนได้
        2) จะต้องมีอาณัติ (อำนาจหน้าที่) ที่กว้างขวางที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้
        3) จะต้องมีหน้าที่ความรับผิดชอบในเรื่องต่าง ๆ รวมถึงเรื่องต่อไปนี้
        
        ให้ข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะโดยเกี่ยวข้องกับเรื่อง
        บทบัญญัติทางกฎหมายหรือทางปกครอง รวมถึงบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับองค์กรตุลาการ
        สถานการณ์ใด ๆ ที่เป็นการละเมิดสิทธิฯ
        การจัดทำรายงานเกี่ยวกับสถานการณ์ในประเทศที่เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน
        
        ส่งเสริมให้มีการให้สัตยาบันหรือภาคยานุวัติตราสารระหว่างประเทศต่าง ๆ ที่กล่าวถึงข้างต้น และประกันให้มีการปฏิบัติตามตราสารเหล่านั้น
        
        มีส่วนร่วมในการจัดทำรายงานที่ประเทศของตนจะต้องเสนอ
        
        ให้ความร่วมมือกับสหประชาชาติและองค์กรอื่นในระบบสหประชาชาติ
        
        ให้ความช่วยเหลือในการจัดทำแผนงานสำหรับการสอนและการวิจัยเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน
        
        เผยแพร่เรื่องสิทธิมนุษยชนและความพยายามที่จะขจัดการเลือกปฏิบัติในทุกรูปแบบ
      - 2.2 องค์ประกอบและหลักประกันในความเป็นอิสระและความหลากหลาย
        
        1) การกำหนดองค์ประกอบของสถาบันระดับชาติและการแต่งตั้งสมาชิกของสถาบัน ไม่ว่าจะด้วยวิธีการเลือกตั้งหรือด้วยวิธีการอื่นใด จะต้องเป็นกระบวนการที่มีหลักประกันที่จะทำให้มั่นใจได้ว่าสถาบันจะเป็นตัวแทน ที่หลากหลายของพลังทางสังคม (หรือภาคประชาสังคม)ที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชน หรือโดยผ่านการเข้าร่วมของตัวแทนของกลุ่มต่าง ๆ ดังนี้
        
        องค์กรเอกชนที่ทำงานเกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนและการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติ สหภาพ แรงงาน องค์กรด้านสังคมและวิชาชีพต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น สมาคมทนายความ แพทย์ สื่อมวลชน และ นักวิทยาศาสตร์ที่มีชื่อเสียง
        
        กระแสแนวคิดด้านปรัชญาหรือศาสนา
        
        มหาวิทยาลัยและผู้เชี่ยวชาญที่มีคุณสมบัติเหมาะสม
        
        รัฐสภา
        
        หน่วยงานต่าง ๆ ของรัฐ (ให้คำปรึกษา)
        
        2) สถาบันแห่งชาติจะต้องมีโครงสร้างที่เหมาะสมที่จะทำให้สามารถดำเนินกิจกรรมได้อย่างราบรื่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งต้องมีงบประมาณที่เพียงพอ
        
        3) เพื่อประกันว่าสมาชิกของสถาบันแห่งชาติจะมีอาณัติในการปฏิบัติงานที่มั่นคง ซึ่งหากปราศจากเรื่องนี้จะไม่สามารถมีความเป็นอิสระได้อย่างแท้จริง การแต่งตั้งสมาชิกจึงต้องเกิดจากการดำเนินการอย่างเป็นทางการ โดยมีการกำหนดระยะเวลาของการปฏิบัติงานตามอาณัติที่ชัดเจน บุคคลอาจได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติงานตามอาณัติซ้ำอีกได้ หากการกระทำเช่นนั้นไม่กระทบต่อความหลากหลายของสมาชิกภาพของสถาบัน
        
        4) สำหรับรูปแบบลักษณะของสถาบันสิทธิมนุษยชนระดับชาติที่มีการจัดตั้งขึ้นในประเทศต่าง ๆ มีทั้งในรูปแบบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน (Human Rights Commissions) ผู้ตรวจการแผ่นดินรัฐสภา (Ombudsman) สถาบันที่จัดตั้งขึ้นเป็นพิเศษ (Specialized Institutions) หรือรูปแบบผสมผสาน (Hybrid)
      - 2.3 วิธีการดำเนินงาน
        ภายใต้กรอบการดำเนินงาน สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจะดำเนินการต่อไปนี้
        
        1) พิจารณาปัญหาใด ๆ ที่อยู่ภายใต้อำนาจหน้าที่อย่างเป็นอิสระ
        
        2) รับฟังบุคคลและรับข้อมูลและเอกสารใด ๆ ที่จำเป็นเพื่อประเมินสถานการณ์ที่อยู่ภายใต้อำนาจหน้าที่
        
        3) ให้ความเห็นต่อสาธารณะ
        
        4) จัดประชุมอย่างสม่ำเสมอ
        
        5) จัดตั้งคณะทำงานจากสมาชิกของสถาบันแห่งชาติตามความจำเป็น และจัดตั้งส่วนงานในท้องถิ่นหรือภูมิภาคเพื่อช่วยเหลือในการปฏิบัติหน้าที่ของสถาบันแห่งชาติ
        
        6) ให้มีการปรึกษาหารือกับองค์กรต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นองค์กรทางศาลหรือองค์กรอื่น ๆ
        
        7) สถาบันควรพัฒนาความสัมพันธ์กับองค์กรพัฒนาเอกชนที่ทำงานด้านการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
      - 2.4 หลักการเพิ่มเติมเกี่ยวกับสถานะของคณะกรรมการที่มีอำนาจหน้าที่กึ่งศาล
        รับฟังและพิจารณาข้อร้องเรียนและเรื่องราวร้องทุกข์
    - - (1) ประธานศาลฎีกา
      - (2) ประธานสภาผู้แทนราษฎร และผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร
      - (3) ประธานศาลปกครองสูงสุด
      - (4) ผู้แทนองค์กรเอกชนด้านสิทธิมนุษยชน องค์กรละหนึ่งคน ซึ่งเลือกกันเองให้เหลือ 3 คน
      - (5) ผู้แทนสภาทนายความหนึ่งคน ผู้แทนสภาวิชาชีพทางการแพทย์และสาธารณสุขเลือกกันเองให้เหลือ 1 คน และผู้แทนสภาวิชาชีพสื่อมวลชนเลือกกันเองให้เหลือ 1 คน (6) อาจารย์ประจำหรือผู้เคยเป็นอาจารย์ประจำในสถาบันอุดมศึกษาซึ่งสอนหรือทำงานวิจัยหรือทำงานด้านสิทธิมนุษยชนมาแล้วเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 10 ปี ซึ่งกรรมการตาม (1) – (5) มีมติเลือกด้วยคะแนนเสียงสองในสาม 1 คน
    - - “หลักการปารีส” เป็นหลักเกณฑ์ขั้นต่ำเพื่อให้แต่ละประเทศนำไปเป็นแนวทางจัดตั้งสถาบัน สิทธิมนุษยชนภายในประเทศของตนได้อย่างเป็นเอกภาพ โดยกำหนดสาระสำคัญในเรื่องดังต่อไปนี้
        
        1) การจัดตั้งสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
        
        2) อำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
        
        3) องค์ประกอบและหลักประกันในความเป็นอิสระและความหลากหลายของสถาบัน สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
        
        4) วิธีการดำเนินงานของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
        
        5) หลักการเพิ่มเติมสำหรับสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่มีอำนาจกึ่งตุลาการ
    - - 4.2 กรอบความร่วมมือระหว่างสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (Asia Pacific Forum of National Human Rights Institutions - APF)
        วัตถุประสงค์ในการเสริมสร้างความร่วมมือและความเข้มแข็ง ระหว่างสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในภูมิภาคดังกล่าว
        ปัจจุบัน กสม. ไทย เป็นสมาชิกสามัญหรือ Full Members (มีสิทธิในการออกเสียง)
      - 4.3 กรอบความร่วมมือระหว่างสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (South East Asia National Human Rights Institutions Forum - SEANF)
        
        จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2547 โดยความเห็นชอบร่วมกันของสถาบันสิทธิมนุษยชนจาก 4 ประเทศ ประกอบด้วย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และไทย (ต่อมาเพิ่มติมอ เลสเต กับเมียนมาด้วย รวม 6 ปท) ในระหว่างการประชุมว่าด้วยกลไกสิทธิมนุษยชนอาเซียน ครั้งที่ 4 ณ กรุงจาการ์ตา สาธารณรัฐอินโดนีเซีย โดยใช้ชื่อของกรอบความร่วมมือในระยะเริ่มแรกว่า “ASEAN NHRIs Forum” หรือ “ANF”
        สำหรับสำนักงานเลขาธิการถาวรของ SEANF ตั้งอยู่ที่กรุงจาการ์ตา อินโดนีเซีย
        
        โดยมีประเด็นที่ให้ความสนใจร่วมกัน 5 ประเด็น ประกอบด้วย
        
        (1) การก่อการร้าย
        
        (2) การค้ามนุษย์ โดยเฉพาะผู้หญิงและเด็ก
        
        (3) สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม และสิทธิในการพัฒนา
        
        (4) สิทธิของแรงงานโยกย้ายถิ่นฐาน และ
        
        (5) สิทธิมนุษยชนศึกษา
      - 4.1 กรอบเครือข่ายพันธมิตรระดับโลกว่าด้วยสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (Global Alliance of National Human Rights Institutions: GANHRI
        เป็นองค์กรเครือข่ายสมาชิก (member-based network) ที่รวบรวมสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจากทั่วโลก มีรูปแบบเป็นองค์กรไม่แสวงหากำไรภายใต้กฎหมายสวิส มีธรรมนูญ GANHRI (GANHRI Statute) เป็นกฎหมายสูงสุดในการดำเนินงาน
        
        1) GANHRI มีวัตถุประสงค์เพื่อ
        
        เสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติให้เป็นไปตามหลักการปารีส
        
        สนับสนุนและอำนวยความสะดวก
        
        คณะอนุกรรมการประเมินสถานะ (Sub-Committee on Accreditation: SCA)ประเมินสถานะของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเพื่อให้ได้มาตรฐานสอดคล้องกับหลักการปารีส
        
        สำหรับผลการพิจารณาของ SCA นั้นแบ่งออกเป็น
        สถานะ ‘A’ หมายถึง มีความสอดคล้องกับหลักการปารีส โดยสมบูรณ์ สถานะ B สอดคล้องบางส่วน
        
        สำหรับเหตุผลในการลดสถานะมี 3 ข้อ คือ
        
        I. ความคุ้มกันการปฏิบัติหน้าที่ของ กสม. ตามบทบัญญัติของกฎหมายจัดตั้งยังมีจำกัดเฉพาะบางสถานการณ์ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความเป็นอิสระในการปฏิบัติงานของ กสม. ด้วย
        
        II. กระบวนการสรรหาและองค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหายังไม่สามารถประกันให้เห็นถึงความโปร่งใสและการมีส่วนร่วม
        
        III. ความล่าช้าในการเผยแพร่รายงานชุมนุมทางการเมืองที่มีความรุนแรงทางการเมือง
        
        2) ข้อมูลเกี่ยวกับสถานะของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (ไทย) ตอนปัจจุบัน 65 ถึงปจบ ที่สรุปนี้ เป็นระดับ A จึงเป็นสมาชิกที่มีสิทธิออกเสียงแต่เคยโดนลดระดับเป็น B ส่งผลให้ กสม. มีฐานะเป็นสมาชิกที่ไม่มีสิทธิออกเสียง (non-voting member) ในการประชุมต่าง ๆ ตามข้อ 24.2 ของธรรมนูญ GANHRI
        
        หมายเหตุ : สถานการณ์ที่เกี่ยวข้อง
        กรอบความร่วมมือเครือข่ายพันธมิตรระดับโลกว่าด้วยสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (Global Alliance of National Human Rights Institutions: GANHRI) ได้มีมติถอน (remove) สถานะและสมาชิกภาพของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติของเมียนมา (Myanmar National Human Rights Commission - MNHRC) เมื่อเดือนมีนาคม 2568 ซึ่งส่งผลให้สมาชิกภาพเครือข่ายสถาบันสิทธิมนุษยชนในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก (Asia Pacific Forum: APF) ของ MNHRC ต้องยุติลงด้วยตามธรรมนูญของ APF