Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
สิ่งที่ได้เรียนรู้จากการศึกษาดูงานการเปลี่ยนไตที่โรงพยาบาลพระรามเก้า,…
สิ่งที่ได้เรียนรู้จากการศึกษาดูงานการเปลี่ยนไตที่โรงพยาบาลพระรามเก้า
การปลูกถ่ายไต Kidney transplantation
Living related kidney transplant
ไตที่ได้มาต้องมาจากญาติสายตรง เช่น พ่อแม่ พี่น้อง ลูก หลาน โดยมีการตรวจสอบจาก DNA HLA typing
ไตที่ได้มาจากสามีภรรยาที่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่งงานกันอย่างน้อย 3 ปี หรือ มีบุตรร่วมกันโดยสายโลหิตไม่ต้องใช้ระยะเวลาสามปี หากพิสูจน์บุตรร่วมกันให้ใช้ DNA เป็นเครื่องพิสูจน์
Deceased donor kidney transplant
ไตที่ได้มาจากผู้ป่วยสมองตาย
ข้อดี-ข้อเสีย ของการปลูกถ่ายไต
ข้อดี
คุณภาพชีวิตเกือบเหมือนคนปกติ
ไม่ต้องควบคุมอาหารและน้ำเข้มงวดเหมือนวิธีอื่น
ถ้าไตทำงานได้ดี สามารถทดแทนไตเดิมได้เกือบ 100%
สมรรถภาพทางเพศดีขึ้น มีลูกได้
ไม่มีภาวะแทรกซ้อนจากการทำ HD CAPD
ข้อเสีย
ผลข้างเคียงของยากดภูมิ
ภาวะการปฎิเสธไต
การติดเชื้อ
ต้องมีผู้บริจาคและรอให้ร่างกายเหมาะสม
เสี่ยงต่อการผ่าตัดใหญ่
คุณสมบัติของผู้รับไต
ไม่เป็นมะเร็ง หรือ รักษาให้หายขาดอย่างน้อย 3-5ปี
ไม่มีภาวะเสี่ยงสูงต่อการผ่าตัด เช่น ISH CHF COPD
ไม่เป็นโรคตับเรื้อรัง
ไม่มีภาวะการติดเชื้อ
ต้องเป็นผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย
ไม่มี Persistent coagulation abnormality
ไม่มี Psychiatric disorder
ไม่เป็นผู้ติดยาเสพติด
คุณสมบัติของผู้บริจาคไตที่มีชีวิต
ไม่มีภาวะความดันโลหิตสูง
ไม่มีประวัติเป็นโรคไตเรื้อรัง
ไม่มีภาวะโรคอ้วน BMI > 35
ไม่เจ็บป่วยด้วยโรคร้ายแรงทางอายุรกรรม
Negative test for anti-HIV
ไม่มีโรคเบาหวาน
มีอายุเท่ากับหรือมากกว่า 18ปี และไม่ควรมีอายุเกิน 60ปี
ต้องเป็นญาติโดยสายเลือดหรือคู่สมรสตามกฎหมาย ต้องไม่เป็นการซื้อขายอวัยวะ หรือ ได้รับอามิสสินจ้างทั้งทางตรงและทางอ้อม
ท่านการประเมินทางจิตเวชโดยจิตแพทย์
คำแนะนำผู้ป่วยในการปฏิบัติตัวขณะ on waiting list
ส่ง Current serum ทุก 1 เดือน
ส่ง PRA ทุก 3 เดือน
ตรวจร่างกายตามแพทย์นัด ทุก 1-3 เดือน
เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงหมายเลขโทรศัพท์ ให้แจ้งโรงพยาบาลทราบเสมอ
เตรียมตัวให้พร้อมสำหรับการเดินทางเข้า รพ.ได้ทันที เมื่อถูกเรียกตัว
ดูแลเรื่องการทำ Dialysis ตามแผนการรักษา
กรณีจำเป็นต้องได้รับเลือดให้แจ้งแพทย์/พยาบาลที่ดูแล
เมื่อได้รับการเรียกตัว งดน้ำและอาหารรอไว้ก่อน อาบน้ำสระผมก่อนเข้ารพ.
ภาวะปฏิเสธไต
Hyperacute rejection คือ การปฏิเสธไตทันทีอย่างร้ายแรง เกิดในชั่วโมงแรกๆหลังเปลี่ยนไตและ 24-48 ชั่วโมง ต้องรีบเอาไตออกทันที
Acute humoral rejection และ Acute cellular rejection การปฏิเสธไตหลังจากปลูกไตแบบเฉียบพลัน เกิดขึ้น 1-2อาทิตย์แรก พบบ่อย 1-6เดือนแรก
Chronic allograft nephropathy การปฏิเสธไตอย่างช้าๆ ค่อยเป็นค่อยไปหรือการปลูกถ่ายไตเป็นเวลาหลายๆเดือน หลายๆปี
ข้อควรปฏิบัติหลังจากได้รับยากดภูมิคุ้มกัน
รับประทานยาสม่ำเสมอและตรงเวลา
ห้ามหยุดยาหรือปรับขนาดยาเอง
ต้องมาเจาะเลือดเพื่อตรวจวัดระดับยาตามเวลาที่กำหนด
หากได้รับการรักษาจากสถานพยาบาล ควรแจ้งให้แพทย์ทราบทุกครั้ง
กรณีลืมรับประทานยา
ให้ทานทันทีที่นึกได้ภายใน 6ชั่วโมง ถ้าเกิน 6ชั่วโมงไปแล้ว ให้ข้ามมื้อที่ลืมไป ห้ามเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เท่า
ให้ทานทันทีที่นึกได้ภายใน 12 ชั่วโมง ถ้าเกิน 12 ชั่วโมงไปแล้ว ให้ข้ามมื้อที่ลืมไป ห้ามเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เท่า
การเก็บรักษายา
ยากดภูมิคุ้มกันส่วนใหญ่สามารถเก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง ความร้อน ความชื้น
ยกเว้นยา Sirolimus ชนิดน้ำต้องเก็บอยู่ในตู้เย็น 2-8 องศาเซลเซียส
ยาที่บรรจุอยู่ในแผงยาไม่ควรแกะเม็ดยาออกมาจากแผง หากยังไม่ได้รับประทานเพราะแสงและความชื้นทำให้ยาเสื่อมคุณภาพได้
กรณีผู้ป่วยต้องเดินทางไกล
เตรียมยาติดตัวให้เพียงพอตลอดการเดินทาง
ไม่ควรเก็บยาไว้ในรถ หรือที่ร้อนจัดหรือถูกแสงแดดโดยตรง
เลือกรับประทานอาหารสุกที่ปรุงเสร็จใหม่ ๆ หรือผลไม้ที่ปอกเปลือกได้
ถ้าเดินทางไปต่างประเทศที่ต้องปรับเวลาใหม่ ควรรับประทานยาตามเวลาในประเทศไทย ยกเว้น กรณีที่ต้องไปพักอาศัยเป็นเวลานาน ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
อาการผิดปกติที่ต้องมาพบแพทย์
มีไข้สูง หนาวสั่น
ปัสสาวะแสบขัด ขุ่น มีเลือดปน ปัสสาวะออกน้อยลงจากเดิม
ปวด บวม แดง ร้อนบริเวณที่ใส่ไตใหม่
น้ำหนักตัวเพื่มขึ้นมาก ตัวบวมขึ้น
มีเลือดหรือน้ำเหลืองซึมออกจากแผลผ่าตัด ปวดแผลหรือบริเวณที่เปลี่ยนไต
ท้องเสีย เหนื่อยหอบ
คำแนะนำหลังปลูกถ่ายไต
อาหารที่มีผลกับยากดภูมิ
เกรฟฟรุต
ทับทิม
ส้มโอ
ขิง ขมิ้น โสม
วัคซีน
วัคซีนป้องกันโรคงูสวัด ฉีด IM x 2 dose ห่างกัน 1-2 เดือน
วัคซีนป้องกันไวรัสไข้หวัดใหญ่ ฉีด IM x 1 dose ทุกปี
วัคซีนป้องกันโรคปอดอักเสบ ฉีด IM x 1 dose ทุก 5 ปี
หลีกเลี่ยงการคลุกคลีกับสัตว์ สัตว์เลี้ยง เช่น แมว สุนัข นก และโดยเฉพาะอย่างยิ่งสัตว์จรจัด ห้ามนอนกับแมว สุนัข
ห้ามสูบบุหรี่
ห้ามดื่มแอลกอฮอล์
ควรหลีกเลี่ยงการเข้าที่ชุมชนในช่วง 3-6 เดือนแรกหลังการผ่าตัด
อยู่ให้ห่างจากผู้ป่วยหวัดหรือโรคติดเชื้ออื่นๆ ถ้ามีคนในบ้านเป็นหวัด ควรใส่หน้ากากครอบปากและจมูก
การมีเพศสัมพันธ์
ผู้ป่วยสามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ตามปกติ
สตรีที่วางแผนตั้งครรภ์ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด ควรทิ้งระยะเวลาตั้งครรภ์หลังปลูกถ่ายไตเป็นเวลา 2 ปี
การออกกำลังกาย
หลังปลูกถ่ายไตในสัปดาห์แรก ควรยืน เดินรอบๆเตียง
1-2 สัปดาห์ ควรเดินให้มากขึ้นและสามารถชวยเหลือตนเองได้เต็มที่
2-4 สัปดาห์ ควรเดินรอบๆบ้านวันละ 3-4คั้ง ครั้งละ 15 นาที
4-6 สัปดาห์ ควรเดินเร็ว จนเหงื่อออก ครั้งละ 15-30นาที วันละ 1-2 ครั้ง
6 สัปดาห์ เป็นต้นไป สามารถออกกำลังกายได้ตามปกติ หลีกเลี่ยงการปะทะหรือชนกัน
ขั้นตอนในการผ่าตัดปลูกถ่ายไต
ผู้บริจาคไตที่สมองตาย
4.ส่งตัวอย่างเลือด ประจำทุก 1 เดือน และส่งตรวจหาเปอร์เซ็นต์การต่อต้านทุก 3 เดือน
5.ตรวจร่างกายอย่างสม่ำเสมอตามแพทย์นัด
3.ลงทะเบียนรอรับไตบริจาค
6.ยินยอมการรักษาโดยแพทย์ในกรณีที่มีความผิดปกติทางร่างกายที่ต้องแก้ไข
2.ส่งตรวจ HLA typing และ PRA
7.ผู้รับบริจาคทุกคนต้องได้พบกับผู้ป่วยที่เคยได้รับการปลูกถ่ายไตจากสมองตายในอดีต
1.การตรวจร่างกายผู้รอรับการบริจาคไต
ผู้บริจาคไตที่มีชีวิต
1.การตรวจร่างกายและทดสอบสภาพจิตใจของผู้บริจาค
2.ได้รับการอธิบายอย่างละเอียดจากแพทย์และทีมงานปลูกถ่ายไตจนเข้าใจ
3.ผู้รับบริจาคทุกคนต้องได้พบกับผู้ป่วยที่เคยได้รับการปลูกถ่ายไตจากสมองตายในอดีต
4.การตรวจสอบเอกสารแสดงความสัมพันธ์ระหว่างผู้บริจาคและผู้รับบริจาค
5.การนัดเจาะเลือด
6.ประชุมกับคณะรรมการปลูกถ่ายอวัยวะ
7.การฉีดสีดูเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงไต
8.กำหนดการผ่าตัดปลูกถ่ายไต
Operation
ก่อนผ่าตัด
Retained foley's cath
Psycho social assessment
โกนขนบริเวณที่จะผ่าตัด
ดูแลให้งดน้ำงดอาหารและให้สารน้ำ
ตรวจเลือด for pre-operation
เซ็นใบยินยอมในการผ่าตัด
EKG CXR HLA typing Cross matching result
ทำความสะอาดร่างกายโดยน้ำสบู่ฆ่าเชื้อ
หลังผ่าตัด
Post op - 24 hrs
V/S, I/O
Fluid Management
Post op care
Pain management
Respiratory care
Hemodynamic monitoring
Wound care / bleeding
Urine observation
Complication assessment
Hyperacute rejection, Thrombosis
Lymphocele, Leakage
Post op day 1 - 7
V/S, I/O q 1 hr, Body weight OD
Complication assessment
Pain Assessment
Urine Observation
Immunosuppressive agent level
Allograft function monitoring
Infectious sign assessment
Lab X-ray Investigation follow up
Psycho-social assessment
Nutritional assessment
Post op day 8 - 14
V/S q 4 hrs, I/O q 4 hrs
BW OD
Pain management
Complication assessment
Infectious sign assessment
Psychosocial assessment
Nutritional assessment
Lab, X-ray, Investigation follow up
Health/Self care education
Post op day 15 - 21
OPD follow up
Rejection sign observation
drugs self administration
Immunosuppressive agent
Urgent sign education
Self care education
BW OD
V/S, I/O q 8 hrs
คุณสมบัติของผู้บริจาคสมองตาย
อายุไม่เกิน 65 ปี
เสียชีวิตจากภาวะสมองตาย
ปราศจากโรคติดเชื้อและโรคมะเร็ง
ไม่เป็นโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน หัวใจ โรคไต ความดันโลหิตสูง โรคตับ และไม่ติดสุรา
อวัยวะที่บริจาคต้องทำงานได้ดี
ปราศจากเชื้อที่ถ่ายทอดทางการปลูกถ่ายอวัยวะ เช่น ไวรัสตับเอกเสบบี ไวรัสเอดส์
ควรแจ้งเรื่องการบริจาคอวัยวะให้บุคคลในครอบครัวหรือญาติรับทราบด้วย
ปัจจุบันมี Network การจัดประชุมกิจกรรม ไตใหม่ ชีวิตใหม่ สำหรับประชาชนทั่วไปเพื่อเตรียมความพร้อมในการปลูกถ่ายไต เป็นความร่วมมือด้านวิชาการระหว่างโรงพยาบาลที่เกี่ยวข้องกับการปลูกถ่ายไต
รับประทานยาวันละ 2 ครั้ง
รับประทานยาวันละ 1 ครั้ง
6807624 นายชลธร บุญเฉลิม
