Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHỆP LẦN THỨ TƯ (4.0) - Coggle Diagram
CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHỆP LẦN THỨ TƯ (4.0)
Tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến phát triển kinh tế - xã hội trên toàn thế giới
Tác động đến kinh tế
Thúc đẩy nền kinh tế giới chuyển nhanh sang nền kinh tế tri thức
Nền kinh tế tri thức dựa trên trị thức, kĩ thuật, công nghệ
Thành tựu: Vật lí; kĩ thuật số; sinh học
Thay đổi mô hình tăng trưởng kinh tế chủ yêu dựa vào sức lao động và tài nguyên sang mô hình tăng trưởng kinh tế dựa vào công nghệ và đổi mới sáng tạo
Làm thay đổi phương thức và phân bố sản xuất
Mở ra kỉ nguyên mới của kết nối, tự động hoá linh hoạt, tăng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất
Sản xuất dựa trên kĩ thuật số sẽ chuyển dịch dần sang những nơi nhiều lao động có kĩ năng và chuyên môn cao
Hình thành và phát triển nhiều ngành sản xuất công nghệ cao
Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu và thay đổi sự phát triển ngành kinh tế
Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Giảm khoảng cách tính chất giữa công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp
Sử dụng máy móc và quy trình kĩ thuật xích lại gần nhau
Hướng phát triển công nghiệp cao
Làm thay đổi sự phát triển ngành kinh tế
Đối với công nghiệp
Tạo các nhà máy thông mình, làm việc thông quá internet giúp cải thiện năng suất, kiểm soát và quản lí công việc tốt hơn
Đối với nông nghiệp
Phát triển các trang trại kĩ thuật số; trí tuệ nhân tạo dùng trong điều chỉnh sản phẩm theo nhu cầu tiêu dùng, sản xuất, máy móc tự lái
Đối với dịch vụ
Xuất hiện của thương mại điện tử, ngân hàng trực tuyến đi động
Giao thông: quản lí các chuyến xe quá phần mềm hỗ trợ
Y tế: dễ dàng quản lí, lưu trữ hồ sơ bệnh án
Giáo dục: xuất hiện nhiều hình thức dạy học mới, tạo nhiều cơ hội phát triển giáo dục toàn cầu
Tác động đến xã hội
Chất lượng cuộc sống
Khoảng cách về không gian địa lí được thu hẹp tối đa, mối giao lưu, quan hệ giữa con người với con người ...
Sự phát triển của khoa học - công nghệ thuận tiện hơn khi làm việc, sinh hoạt
Tuy nhiên, con người cũng cần hạn chế sự lệ thuộc vài máy tính điện thoại thông mình, hệ thống mạng internet
Tác động đến văn hoá
Xích lại gần nhau, tác động và ảnh hưởng lẫn nhau từ đó thúc đẩy sự đa dạng văn hoá
Biến đổi nhiều đặc điểm văn hoá của con người ở nhiều quốc gia, dân tộc
An ninh xã hội
Thuận lợi
Phổ biến công nghệ kĩ thuật số với hệ thống dữ liệu kết nối ở hầu hết các hoạt động
Quốc gia cố điều kiện thuận lợi hơn để ứng phó và xử lí hiệu quả với những thách thức về an ninh, ăn toàn xã hội
Nguy cơ
Xâm nhập trái cơ sở dữ liệu để tránh cắp, làm thay đổi hoặc phá hoại các thông tin quan trọng
Thách thức
Đảm bảo an ninh mạng máy tính toàn cầu là thách thức lớn hiện nay
Quan niệm, đặc điểm, nội dung của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0)
Đặc điểm
Đặc điểm riêng
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất
Năm 1784 - năm 1840
Khởi đầu: nước Anh sau đó lan sang Hoa Kỳ, các nước châu Âu và Nhật Bản
Dặc điểm:
Sản xuất cơ khí máy móc dựa vào động cơ hơi nước
Chuyển đổi từ phương pháp sản xuất thủ công sang máy móc sử dụng hơi nước
Nội dung:
Sử dụng năng lượng nước và hơi nước để cơ giới hóa sản xuất
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai
Năm 1870 trước chiến tranh thế giới thứ nhất
Khởi đầu : Hoa Kỳ và tác động đến Hoa Kỳ, Anh, Cộng hòa Liẻn bang Đức,...
Đặc điểm:
Sản xuất hàng loạt máy móc sử dụng năng lượng điện
Ra đời các chuỗi dây chuyền sản xuất hiện đại
Nội dung:
Sử dụng năng lượng điện, động cơ điện để tạo ra các sản xuất đại trà
Cuộc cách mạng lần thứ ba
Năm 1970- cuối thế kỉ xx
Khởi đầu: Hoa Kỳ, sau đó phát triển ở các nước: Anh, Pháp, Nhật Bản,... và lan rộng ra toàn thế giới
Đặc điểm:
Sản xuất tự động hóa với máy tính, điện tử
Ra đời công nghệ thông tin, máy tính,...
Nội dung:
Sử dụng các thiết bị điện tử, công nghệ thông tin
Cuộc cách mạng lần thứ tư
Đầu thế kỉ XXI
Khởi đầu: Cộng Hòa Liên bang Đức, Hoa Kỳ và các nước công nghiệp phát triển
Đặc điểm:
Sản xuất thông minh đột phá công nghệ số
Kết hợp hệ thống ảo và thực thể
Nội dung:
Là nền tảng công nghệ số
Đặc điểm chung
Đột phá khoa học kĩ thuật và công nghệ
Giảm nhẹ sức lao động, tăng năng suất lao động, tạo ra nhiều sảm phẩm tiêu dùng
Tập trung phát triển lực lượng sản xuất, hiện đại và văn minh hơn
Làm thay đổi quan hệ sản xuất, cơ cấu sản xuất xã hội
Quan niệm
là nền tảng kết hợp kiến thức của vật lý, kĩ thuật số, sinh học.
Các công nghệ trọng tâm của cuộc cách mạng (4.0) gồm:
Trí tuệ nhân tạo( Artificial Intelligence - AI)
Do con người lập trình nên
Giúp máy tự động hóa cách hành vi như con người
Giúp thực hiện một loạt các hành vi thông minh như con người như: viết, nói, cảm nhận hình ảnh, giao tiếp,...
Internet vạn vật (Internet of Things - IoT
Là tập hợp các thiết bị kết nối với nhau, để thu thập và chia sẻ dữ liệu
Được định danh riêng và truyền tải, trao đổi dữ liệu, thông tin qua mạng internet
Ứng dụng nhiều vào thực tiễn như: ngành nghề chế tạo máy, chăm sóc sức khỏe, nhà thông minh,...
Dữ liệu lớn (Big Data)
Tài sản thông tin
Khối lượng lớn, tốc độ cao và đa dạng
Thay đổi nhanh và phức tạp
Xử lí một cách hiệu quả
Con người có thể thu nhập và lưu trữ
Đưa ra các quyết định hiệu quả
Khám phá được các yếu tố ẩn sâu
Tối ưu được quá trình xử lí
Một số xu hướng chính của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0)
Trí tuệ nhân tạo (Al)
Là một trong những xu hướng công nghệ tương lai, được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong các lĩnh vực Kinh tế, quân sự, giao thông, y học, giáo dục...
Thúc đẩy mạnh mẽ quá trình tự động hoá, số hoá nền kinh tế và nhiều lĩnh vực
Thâm nhập vào cuộc sống con người nhiều hơn, sẽ biến đổi thế giới và làm thay đổi cách sống của nhân loại
Công nghệ in 3D
Khái niệm
Là chế tạo cộng, hay còn gọi là công nghệ bồi đắp vật liệu
Là một quá trình sản xuất các chất liệu ( nhựa, kim loại, gốm, thủy tinh,..
Nguyên lí hoạt động
Tạo ra một đối tượng vật lí bằng cách in theo các lớp từ một bản vẽ hay một mô hình 3D có trước
Bắt đầu với vật liệu rời và sau đó tạo ra một sản phẩm ở dạng bà chiều từ mẫu kĩ thuật số
Ứng dụng
Thiết kế quần áo, phụ kiện, trang sức
Sản xuất linh kiện của máy móc
Sản xuất thực phẩm tiêu dùng hằng ngày và xây dựng
Các phương tiện tự lái
Là một chiếc xe hơi, xe tải, thiết bị bay không người lái, tàu thủy
Có thể cảm nhận được những gì đang diễn ra xung quanh và hoạt động không cần có sự điều khiển của con người
Khả năng của các phương tiện tự lái được cải thiện với tốc độ nhanh chóng
Làm giảm ô nhiễm, cải thiện đáng kể việc đi lại hằng ngày và nhiều tiện lợi khác
Công nghệ sinh học
Phát triển, tập trung sâu vào gen học (genomics).
Lĩnh vực sinh học liên ngành tập trung nghiên cứu về tất cả các gen và bộ gen.
Những tiến bộ của công nghệ sinh học tạo ra những bước nhảy vọt
Y dược
Nông nghiệp
Chế biến thực phẩm
Bảo vệ môi trường
Năng lượng tái tạo
Hóa học, vật liệu
Internet vạn vật (IoT)
Internet vạn vật (IoT) là mạng kết nối các thiết bị thông minh (điện thoại, đồng hồ, tủ lạnh,...) với Internet.
Số lượng thiết bị kết nối tăng rất nhanh, có thể đạt 200 tỉ thiết bị trong tương lai.
IoT giúp giám sát, tối ưu hóa hoạt động, tạo bước đột phá trong sản xuất và dịch vụ.
Là cơ sở để tạo ra sự bùng nổ dữ liệu và thay đổi nhanh chóng thế giới
Định hướng nghề nghiệp và liên hệ với việc học tập
Định hướng nghề nghiệp
Cách mạng công nghiệp 4.0 thúc đẩy xã hội phát triển, cần nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng ứng dụng công nghệ hiện đại.
Nhiều nhóm ngành nghề liên quan trực tiếp gồm:
Công nghệ 3D: sản xuất, thiết kế, đồ họa 3D
Phương tiện tự lái, robot, máy tính:
Cơ điện tử, lập trình, kỹ sư máy tính
Vật liệu mới: vật liệu điện tử và công nghệ nano
Tự động hóa: robot, điều khiển, điện - điện tử
Công nghệ thông tin: phần mềm, an ninh mạng, dữ liệu, internet
Dữ liệu lớn & điện toán đám mây:
Phân tích, xử lý, quản lý dữ liệu
Công nghệ sinh học: nghiên cứu, an toàn thực phẩm, y sinh, sinh hóa
Sinh học tổng hợp: kỹ thuật di truyền, trang trại thông minh
Marketing số (Digital Marketing).
Logistics: vận chuyển, kho bãi, đóng gói.
Ngành nghề mới khác: kỹ sư robot, nhân viên hệ thống thông minh, tư vấn online, chuyên viên AI, chăm sóc người cao tuổi bằng công nghệ.
Liên hệ với việc học tập
Xuất hiện nhiều công nghệ mới, nguồn nhân lực phải trang bị kiến thức, kĩ năng và phát triển năng lực
Một số định hướng
Chủ động tích lũy tri thức về công nghệ thông tin
Sử dụng internet một cách hiệu quả
Tăng cường hiểu biết và ứng dụng STEM trong đời sống hằng ngày