Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Molecular Genetics of Cancer - Coggle Diagram
Molecular Genetics of Cancer
โรคมะเร็ง (Overview of Cancer)
:<3:
นิยาม:
มะเร็งเป็นโรคทางพันธุกรรม (Cancer: A Genetic Disease) เกิดจากการกลายพันธุ์ (Mutations) ในยีนที่ควบคุมการเจริญเติบโตและการแบ่งตัวของเซลล์
:<3:
สาเหตุ:
สารก่อมะเร็ง (Carcinogens) จากสารเคมี/สิ่งแวดล้อม ทำให้เกิดการกลายพันธุ์ของ DNA
:<3:
การก่อตัว:
เซลล์ที่มีการแบ่งตัวอย่างไม่ถูกควบคุม (unregulated proliferation) ก่อตัวเป็น เนื้องอก (Tumor)
ประเภทของเนื้องอก (Types of Tumors)
เนื้องอกชนิดไม่ร้าย (Benign Tumor)
:star:
เติบโตในพื้นที่จำกัด
:star:
เซลล์ไม่ลุกลามเนื้อเยื่อข้างเคียง
เนื้องอกชนิดร้าย/มะเร็ง (Malignant Tumor/Cancer)
:star:
มีการเพิ่มจำนวนของเซลล์อย่างควบคุมไม่ได้
:star:
สามารถลุกลาม (invade) เนื้อเยื่อข้างเคียงและแพร่กระจายไปยังส่วนอื่นของร่างกาย (Metastasis) ได้
การจำแนกประเภทมะเร็งตามแหล่งกำเนิด (Cancer Classification)
Carcinomas
:fire:
เกิดจากเซลล์เยื่อบุผิว (Epithelial cells) (พบบ่อยที่สุดประมาณ 90%)
Sarcomas
:fire:
เกิดจากเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (Supporting tissue) เช่น กระดูก, กระดูกอ่อน, ไขมัน
Lymphoma & Leukemias
:fire:
เกิดจากเลือดและเนื้อเยื่อน้ำเหลือง
การแพร่กระจายของมะเร็ง (Metastasis)
:red_flag:
คำนิยาม:
การเติบโตของมะเร็งในตำแหน่งที่อยู่ไกลออกไป
:red_flag:
ขั้นตอนสำคัญ:
1️⃣ เซลล์มะเร็งบุกรุกเนื้อเยื่อและหลอดเลือดรอบข้าง
2️⃣ถูกขนส่งไปยังอวัยวะที่อยู่ไกลผ่านระบบไหลเวียนโลหิต
3️⃣ เซลล์มะเร็งบุกรุกและเติบโตในตำแหน่งใหม่
กลไกระดับโมเลกุลที่สำคัญ (Key Molecular Mechanisms)
ยีนและมะเร็ง (Cancer and Genes)
:pencil2:
อองโคยีน (Oncogenes): ยีนที่เมื่อกลายพันธุ์แล้วจะกระตุ้นการเพิ่มจำนวนของเซลล์อย่างแข็งขัน
:pencil2:
ยีนยับยั้งเนื้องอก (Tumor Suppressor Genes): ยีนที่เมื่อกลายพันธุ์แล้วจะล้มเหลวในการยับยั้งการแบ่งตัวของเซลล์
วงจรชีวิตเซลล์ (Cell Cycle)
:pencil2:
ควบคุมโดยจุดตรวจสอบ (Checkpoints)
:pencil2:
โปรตีนหลักที่เกี่ยวข้องคือ Cyclins และ Cyclin-Dependent Kinases (CDKs)
สาเหตุที่ทราบแน่ชัดของมะเร็งในมนุษย์ (Known Causes)
🚬 สารเคมี/ยาสูบ
☢️รังสี/Radiation
👨👩👧👦 พันธุกรรม/Heredity
🦠 การติดเชื้อไวรัส/Infection
ความแตกต่างระหว่างเซลล์ปกติและเซลล์มะเร็ง (Normal Cells vs. Cancer Cells)
เซลล์ปกติ (Normal Cell)
การเพิ่มจำนวน
: มีจำนวนจำกัด :forbidden:
การยึดเกาะ
:ต้องพึ่งพื้นผิวในการยึดเกาะ (Anchorage dependent)
การเติบโต
: มีการยับยั้งเมื่อความหนาแน่นสูง (Density-dependent inhibition)
การควบคุมวงจรเซลล์
: มีจุดตรวจสอบทำงาน (Checkpoints activated)
การตายของเซลล์
: Apoptosis (การตายแบบมีโปรแกรม) ทำงาน
เซลล์มะเร็ง (Cancer Cell)
การเพิ่มจำนวน
: เป็นอมตะ(Immortal) ♾️
การยึดเกาะ
:ไม่ต้องพึ่งพื้นผิวในการยึดเกาะ (Anchorage independent)
การเติบโต
:สามารถเติบโตทับกันได้ (Can grow on top of one another)
การควบคุมวงจรเซลล์
: สูญเสียจุดตรวจสอบ (Loss of checkpoint)
การตายของเซลล์
: Apoptosis ถูกยับยั้ง (Apoptosis inhibited)