Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
🏥 ایمنی و مراقبت بحرانی جراحی (Surgical Critical Care) 🩺✨ - Coggle…
🏥 ایمنی و مراقبت بحرانی جراحی (Surgical Critical Care) 🩺✨
۱. نارسایی تنفسی (Respiratory Failure - RF)
💨
تعریف:
علت: هیپوکسی (Hypoxia)
یا
هایپوونتیلاسیون
یا هر دو
در هایپوکسی: تنفس
خوب
🆗، اکسیژن رسانی
ضعیف
❌
بهترین پیشبینی کننده بیماری بحرانی:
تاکیپنه (Tachypnea)
🚨 (Rate
بالای ۲۵
- تنفس تند)
پیشگیری (Prevention):
شروع: مرحله
قبل از عمل
⏳
کنترل درد (Pain Control)
💊:
روشها: اپیدورال (برای جراحی قفسه سینه) 🩹، انسداد عصبی (Nerve Blockades)، مسکنهای غیر مخدر
استفاده از
مواد مخدر
(Narcotics)
پاکسازی: ترشحات (Secretions) باید
به اندازه کافی
پاک شوند 🧹
مانیتورینگ: اشباع اکسیژن با
پالس اکسیمتری مداوم
اقدام لازم: اگر O2 Sat
کمتر از ۹۰
باشد
ارزیابی: گازهای خون شریانی (ABG) 💉
مداخلات (Interventions):
🛠️
اکسیژن: تجویز
جریان بالا
(High-flow O2)
ماسکها: استفاده از
۱۰۰٪
O2
تهویه فشار مثبت (Positive Pressure Ventilation - PPV)
🌬️
کاربرد: وقتی بیمار به دلیل
درد
خوب نفس نمیکشد
CPAP
(فشار مثبت مداوم): فشار مثبت برای
دم
(تنظیم روی
۱۲ یا ۱۴
)
BIPAP
(فشار مثبت راه هوایی دوسطحی): فشار
منفی
هنگام
بازدم
(برای دفع CO2)
نکته: برای بیماران
آپنه خواب
😴 (در بیمارستان معمولاً
اینتوبه
میشوند)
تهویه تهاجمی (Invasive PPV):
معادل
لوله گذاری تراشه
(Tracheal Intubation)
۲. نارسایی قلبی عروقی (Cardiovascular Failure) و شوک
❤️
مانیتورینگ همودینامیک (Monitoring)
🧭
کاتتریزاسیون شریانی (Arterial Cath)
:
محل: شریان
رادیال یا فمورال
کاربرد: مانیتورینگ
مداوم فشار خون
، در
جراحی قلب
و بیماران
ناپایدار
عوارض 🤢: عفونت، خونریزی، آسیب عروقی، ایسکمی دیستال، ترومبوآمبولی، بدترین سود،
آنوریسم
💣
کاتتریزاسیون ورید مرکزی (CVC)
:
هدف: فهمیدن
مقدار مایع دهی
💧
CVP نرمال ۸-۱۲
(از ۸ باید مایع بدهیم)
عوارض 😱: پنوموتوراکس، نادرست بودن (Malpositioning)، عفونت، ترومبوز، آسیب عروقی، آمبولی هوا،
آریتمی
پشتیبانی دارویی (Hemodynamic Support)
💉
اینوتروپها و وازوپرسورها
(افزایش انقباض/تون عروقی)
اپی نفرین (Epinephrine):
افزایش
قدرت انقباضی
و
تون عروقی
نوراپی نفرین (Norepinephrine):
عامل انتخابی در سپسیس
(Agent of Choice)
عوارض: افزایش
مصرف اکسیژن میوکارد
⬆️، کاهش
جریان خون احشایی
⬇️
دوبوتامین (Dobutamine):
افزایش
انقباض میوکارد
و
ضربان قلب
اثر جانبی:
گشاد شدن عروق محیطی
(Peripheral Vasodilatation)
نکته: قبل از تجویز باید از
حجم داخل عروقی
اطمینان یابیم
منع مصرف: بیمار
هایپوتانسیو
(Hypotensive) 🚫
شوک کاردیوژنیک (Cardiogenic Shock)
💔
علت: کاهش عملکرد قلب ناشی از
MI
،
سپسیس
،
تروما
یا
داروها
تشخیص:
اکوکاردیوگرافی
مفید است
درمان خط اول:
بهینه سازی
وضعیت حجم
و
اینوتروپها
پشتیبانی مکانیکی:
پمپ بالون داخل آئورت
(IABP) (برای حفظ خونرسانی مغز وقتی EF بسیار پایین است) 🧠
تشخیص افتراقی شوک (Differential Shock Dx) - (سوال امتحانی 🌟)
فشار نبض باریک (Narrow PP)
🤏:
علل: هایپوولمی، شوک انسدادی (Obstructive)، شوک کاردیوژنیک
درمان: (بسته به JVD) مایعات/کنترل خونریزی (هایپوولمی)، اینوتروپ/وازوپرسور (کاردیوژنیک)
تنشن پنوموتوراکس (Tension Pneumo):
تشخیص:
JVD مثبت
درمان:
رفع انسداد
، سوزن رفع فشار (Needle Decompress)، پریکاردیوسنتز
فشار نبض پهن (Wide PP)
📏:
علل: سپسیس، شوک نوروژنیک، آنافیلاکسی
درمان: مایعات، نوراپی نفرین، آنتی بیوتیک (سپسیس)، اپی نفرین (آنافیلاکسی)
پیگیری پاسخ به درمان (Resuscitation Markers)
✅: لاکتات سرم، SVO2،
حجم ادرار
(Urinary Output)
نکته درمان حمایتی:
اینوتروپ و وازوپرسور زمانی که به
مایع درمانی پاسخ نداده
۳. ایست قلبی (Cardiac Arrest)
🛑
علل مهم قابل بررسی:
MI حاد، آمبولی ریوی (PE)، جبران حاد تنفسی، تنشن پنوموتوراکس،
خونریزی گسترده
درمان خط اول:
اگر ناشی از
خونریزی نیست
: شروع
احیای قلبی ریوی
(CPR)
همزمان با احیا:
تورنیکه بسته شود
(در خونریزی گسترده)
عوامل برگشتپذیر (5 H's & 5 T's)
💡 (علل آسیستول و PEA):
H's:
هایپوولمی
،
هیپوکسی
، یونهای هیدروژن (
اسیدوز
)،
هیپو/هایپرکالمی
،
هیپوگلیسمی
،
هیپوترمی
T's:
سموم
(Toxins)،
تامپوناد قلبی
،
تنشن پنوموتوراکس
،
ترومبوز
(کرونری یا ریوی)
۴. بیماریهای عفونی و سپسیس (Sepsis)
🦠
اختلال عملکرد اندام:
شایع در SICU نتیجه
هایپوپرفیوژن
یا
SIRS
Rapid SOFA Score (تشخیص سپسیس)
: SBP
کمتر از ۱۰۰
⬇️، تنفس
بیش از ۲۲
⬆️
اهداف درمان:
مایعات و وازوپرسورها (MAP
بیش از ۶۵
)،
کنترل منبع
، تجویز زودهنگام
آنتی بیوتیک مناسب
شاخص تعیین مدت آنتی بیوتیک:
پروکالسی تونین
۶. ترومبوز ورید عمقی (Deep Vein Thrombosis - DVT)
🦵
محل:
وریدهای بزرگ
اندام تحتانی و لگن 📍
شیوع:
۲۰٪ تا ۷۰٪
بیماران بستری 📈
مدیریت (Management):
حرکت
زودهنگام
(Early Ambulation) 🚶♀️
جورابهای فشاری
(Compression Stockings)
دستگاههای
فشرده سازی پنوماتیک
تجویز
هپارین با دوز پایین
(Low-dose Heparin) 💉
۵. آسیب حاد کلیه (Acute Kidney Injury - AKI)
💧
۱. آسیب حاد کلیه (AKI)
🚨
Primary Results of AKI
📉
حفظ:
زبالههای نیتروژندار
(Retention of Nitrogenous Waste) 🚽
ایجاد:
عدم تعادل
(Imbalance) در موارد زیر:
Fluid
⚖️ (منجر به
افت فشار
)
Electrolyte
Acid–Base
تغییر: اثرات
بسیاری از داروهای دفع شده
از طریق کلیهها 💊
افزایش:
عوارض
(Morbidity) و
میزان مرگ و میر
(Mortality Rate) 💀
درصد افزایش مرگ:
۱۵۰٪ تا ۳۰۰٪
(وحشتناک!) 💥
Common Causes of AKI
🤯
کاهش خونرسانی
(Hypoperfusion) ناشی از:
خونریزی
(Hemorrhage) 🩸
هایپوولمی
(Hypovolemia - کاهش حجم مایعات)
نارسایی پمپ قلبی
(Cardiac Pump Failure) 💔
استفاده از
داروهای منقبض کننده عروق
(Vasoconstrictive Medications) 💉
عوامل نفروتوکسیک مثل IV contrast, آنتی بیوتیک، آنتی فانگال
۳. Renal Replacement Therapy - RRT
🔄
اندیکاسیونهای مطلق (Absolute Indications)
🌟
Severe Metabolic Acidosis
(pH
کمتر از ۷.۲
)
Severe Hyperkalemia
Refractory Pulmonary Edema
🫁
اندیکاسیونهای نسبی (Relative Indications)
🔸
اورمی (Uremia) علامتدار
سطح BUN
بیش از ۱۰۰
(یا افزایش سریع)
سطح کراتینین
بالاتر از ۱۰
⬆️
عدم پاسخ به
دیورتیکها
زمان شروع:
بیشتر جدال برانگیز
(More Controversial) 🥊
انواع RRT (Modalities)
🎛️
دیالیز متناوب (Intermittent Dialysis)
(IHD)
زمان: معمولاً
۳ تا ۴ ساعت
طول میکشد
خطر: برای بیمار
ناپایدار
🤕
کاربرد: برای بیمارانی که
ثبات نسبی
دارند
CRRT (Continuous RRT)
- (مداوم) 🔋
مدت:
۲۴ ساعت در روز
خطر:
ایجاد هایپوتانسیون (Hypotension) کمتری
دارد ✅
کاربرد:
درمان انتخابی
(Preferred) در بیماران
هایپوتانسیو
یا
ناپایدار همودینامیک
۲. Renal Monitoring
🧐
هدف اصلی:
سنجش
حجم خون مؤثر
(Effective Blood Volume) 🩸
بهترین اندیکاتور:
برونده ادراری
(Urinary Output - UO) 💧
بزرگسال:
۰.۵ میلیلیتر بر کیلوگرم بر ساعت
و کودکان: 1 سی سی بر کیلوگرم بر ساعت (Minimum Rate)
Measurements
🧪
سدیم ادرار
(Urine Sodium)
کسر دفع سدیم
(Fractional Excretion of Sodium - FENa)
Bun / Cr Ratio
آب ادرار
(Urine Specific Gravity)
ازوتمی (Azotemia) - طبقهبندی AKI
💡
قبل کلیوی (Pre-Renal) - شایعترین
📉
علت: کاهش
پرفیوژن کلیه
(Renal Perfusion) هایپوولمی
شاخص Bun/Cr:
بیشتر از ۲۰
⬆️ (به دلیل افزایش جذب مجدد نیتروژن)
سدیم ادرار و FENa:
کمتر از ۲۰
(تلاش کلیه برای حفظ سدیم) ⬇️
ذاتی کلیوی (Intrinsic/ATN)
❌
علت: آسیب به
پاراشیم کلیه
(Renal Parenchyma Damage)
شاخص Bun/Cr:
کمتر از ۱۵
⬇️ (عدم توانایی جذب)
سدیم ادرار و FENa:
بیشتر از ۴۰
(عدم توانایی کلیه) ⬆️
پس کلیوی (Post-Renal)
🚧
علت:
انسداد
(Obstruction) جریان خروجی ادرار