Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC - Coggle Diagram

- - - - CNDV cổ đại: đồng nhất vật chất với những dạng tồn tại cụ thể, là thuyết nguyên tử của Lơ xíp và Đê mô cút
      - CNDV thế kỷ XVII-XVIII: coi đất nước không khí là đỉnh cao của nguyên tử, phần vật chất nhỉ nhất, tách rời chúng một cách siêu hình với vận động thời gian và không gian
      - CNDV thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX: nhiều phát minh lớn như tia X, phóng xạ
        => Cuộc khủng hoảng về thế giới quan
    - - Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta ghi lại, phản ánh và không tồn tại lệ thuộc vào cảm giác
      - Tồn tại vĩnh viễn, vô cùng tận. Các sự vật, hiện tượng chỉ là biểu hiện cụ thể của thế giới vật chất
      - Thuộc tính quan trọng nhất được khái quát trong định nghĩa về vật chất, tồn tại độc lập so với yếu tố chủ quan của con người
      - Tất cả các sự vật thuộc vật chất đều có khả năng tác động lên tất cả các giác quan của con người trực tiếp hay gián tiếp, giúp con người nhận thức về thế giới vật chất
    - - Khẳng định lập trường duy vật và khả năng nhận thức thế giới của con người, chống lại quan điểm duy tâm và thuyết bất khả tri
      - Giúp xác định yếu tố nào là vật chất trong xã hội, là cơ sở lý luận đề giải thích nguyên nhân cuối cùng của biến cố xã hội
      - Mở đường cho sự phát triển của khoa học
  - - - Vận động là phương thức tồn tại của vật chất
        
        Vận động cơ học: sự di chuyển của vật thể trong không gian
        
        Vận động vật lý: sự vận động của các nguyên tử, điện tử, ánh sáng,..
        
        Vận động hóa học: sự hóa hợp và phân giải các chất
        
        Vận động sinh học: sự trao đổi chất giữa cơ thể sống với môi trường
        
        Vận động xã hội: hình thức vận động cao nhất của vật chất, sự thay đổi thay thế các hình thái kinh tế xã hội trong lịch sử xã hội từ thấp đến cao
        
        Mối quan hệ giữa các hình thức vận động
      - Vận động và đứng im
        
        Chủ nghĩa duy vật biện chứng thừa nhận quá trình vận động không ngừng của thế giới vật chất
        
        Đứng im là tương đối hay là trạng thái cân bằng tạm thời của sự vật trong quá trình vận động của nó, còn vận động là tuyệt đối
        
        Ăng ghen: vận động riêng biệt có xu hướng chuyển thành cân bằng, vận động toàn bộ phá hoại sự cân bằng riêng biệt và mọi sự cân bằng chỉ là tương đối tạm thời
    - - Không gian và thời gian là hình thức tồn tại của vật chất
      - Hai thuộc tính không tách rời nhau
  - - - Chỉ có một thế giới duy nhất & thống nhất là thế giới vật chất. TG vật chất tồn tại khách quan, có trước và độc lập với ý thức con người
      - Mọi bộ phận của thế giới vật chất đều có mối liên hệ thống nhất, là những dạng cụ thể của vật chất, do vật chất sinh ra và cùng chịu sự chi phối của những quy luật khách quan phổ biến của thế giới vật chất
      - Thế giới vật chất tồn tại vĩnh viễn, vô hạn và vô tận, không tự nhiên sinh ra hay mất đi
    - - Thế giới vật chất là đối tượng nghiên cứu của triết học
      - Bác bỏ quan niệm sai lầm về tính thống nhất vật chất của TG, khẳng định vật chất tồn tại khách quan
      - Khi xem xét sự vật, hiện tượng phải đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với các sự vật hiện tương khác, chống quan điểm siêu hình
- - - - Ý thức là sản phẩm của bộ não người => không thể tách rời ý thức ra khỏi hoạt động bậc cao con người
      - Phản ánh là thuộc tính phổ biến của vật chất, biểu hiện trong sự qua lại giữa các đối tượng vật chất. Nếu chỉ có bộ óc mà không có tác động thế giới để phản ứng thì không thể có ý thức
      - Thế giới khách quan là vật chất tồn tại bên ngoài con người, là đối tượng phản ánh bộ óc con người
    - - Lao động là quá trình con người sử dụng công cụ lao động và thiên nhiên để cải biến cho phù hợp với nhu cầu
        
        Là điều kiện đầu tiên và chủ yếu để con người tồn tại, hoàn thiện về thể chất, tư duy và ý thức
        
        Con người buộc thế giới khách quan bộc lộ những thuộc tính, quy luật,... và được ý thức phản ánh
      - Ngôn ngữ
        
        Là hệ thống mang nội dung hình thức, không có ngôn ngữ thì ý thức không thể tồn tại và phát hiện ra được
      - Tóm lại: Ý thức là sản phẩm xã hội, hiện tượng xã hội. Bằng lao động, thông qua lao động và ngôn ngữ mà ý thức con người được hình thành và phát triển
  - - - Ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan và bộ óc con người một cách năng động và sáng tạo và hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan
      - Phản ánh tính năng động, sáng tạo, mang bản chất xã hội
    - - Ý thức là một hiện tượng tâm lý - xã hội có kết cấu phức tạp
- - - - Ý thức là thuộc tính phản ánh của một dạng vật chất, đặc biệt là bộ óc con người => Có con người là có ý thức. Con người là kết quả của quá trình phát triền lâu dài
      - Vật chất quyết định nội dung của ý thức vì ý thức phản ánh thế giới vật chất
      - Vật chất quyết định hình thức biểu hiện và biến đổi của ý thức, ngược lại
  - - - Ý thức trang bị cho con người về hiện thực khách quan
      - Ý thức giúp xác định mục tiêu, lực chọn phương pháp,.. nhằm cải thiện hiện thực khách quan thông qua hoạt động của con người
      - Sự tác động trở lại của ý thức đối vật chất có thể diễn ra tích cực hoặc tiêu cực