Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Hikaye Türünün Tarihsel Gelişimi, https://www.edebiyatveturkce…

- - - - Sait Faik Abasıyanık kimdir
        
        11 Mayıs 1954
        
        Şair, Roman Yazarı, Hikaye aanlatıcısı
        
        18 Kasım 1906
        
        DOĞUM YERİ SAKARYA
      - Eserleri
        
        Şahmerdan
        
        Sarnıç
        
        Semaver
    - - Ömer Seyfettin kimdir
        
        11 Mart 1884
        
        Yazar, Öğretmen, Subay, Roman yazarı
        
        6 Mart 1920
      - Eserleri
        
        Kaşağı
        
        Yalnız Efe
        
        Perili Köşk
    - - Eserleri
        
        Günün Adamı
        
        Fazilet Eczanesi
        
        Keşanlı Ali Destanı
      - Haldun Taner kimdir
        
        16 Mart 1915
        
        7 Mayıs 1986
        
        öykü, tiyatro ve kabare yazarı, öğretim üyesi, gazeteci
  - - - Edgar Allan Poe Kimdir
        
        19 Ocak 1809
        
        Amerikalı şair, yazar, editör ve edebiyat eleştirmeni
        
        7 Ekim 1849
      - Eserleri
        
        Gammaz Yürek
        
        Kuyu ve Sarkaç
        
        Marie Rogêt'nin Sırrı
    - - Anton Çehov Kimdir
        
        29 Ocak 1860
        
        oyun yazarı ve modern kısa hikaye yazarı
        
        15 Temmuz 1904
      - Eserleri
        
        Bahis
        
        Bukalemun
        
        Kaştanka
    - - Guy De Maupassant Kimdir
        
        5 Ağustos 1850
        
        kısa öykü ve roman yazarı
        
        6 Temmuz 1893
      - Eserleri
        
        Horla
        
        Bel Ami
        
        Toparlak
- - - - Tarihin ilk hikaye kitabı olarak kabul edilen Decameron, Giovanni Boccaccio tarafından yazılmıştır. 1348'de Avrupa'da büyük bir veba salgını olur. Salgın boyunca tanık olduğu olaylardan etkilenen Boccaccio, 1348'de başlayıp, 1351'de bitirdiği Decameron'da salgın günlerinin Floransa'sını ele alır. 10 gün boyunca anlatılan 100 öyküden oluşur.
        
        İşte bazı alıntılar.
        
        Kurnazca oyuna getirilen kişi, ne kadar cingöz biriyse, ona oynanan oyunun da bir o kadar haz verici olduğu bir gerçek.
        
        Hepiniz bilirsiniz ki, akılsızlık insanı en büyük saadetten, en derin sefalete düşürebilir. Buna mukabil akıl insanı en büyük tehlikeden kurtararak tam bir huzura eriştirebilir.
        
        Hiç de dedikleri gibi değildir papazlar, ruhlarının çirkinliği, herkes gibi çalışmalarını engellediğinden, tıpkı domuzlar gibi ne bulurlarsa onu ziftlenirler.
        
        “Kulaktan geçip kalbe ulaşan sözler, pek çoklarının hesap edemediği kadar büyük bir güce sahiptir ve sevdalıların nezdinde neredeyse her şeyi mümkün kılar.”
      - _
        
        .
        
        Antik Yunan'daki fabl ve kısa romanlar, Binbir Gece Masalları öyküsünün habercileridir. Rusya'da Gogol, Dostoyevski, Turgenyev ve Çehov'un öyküleri, öykü türünün edebi eserler arasında sağlam bir yere oturmasına büyük katkı sağlamıştır. Bilinen ilk öykü örneği ise İtalyan yazar Giovanni Boccaccio'nun Decameron adlı eseridir. Eser temel olarak 1348 yılında İtalya'da ortaya çıkan bir veba salgınını konu alır. 10 gün boyunca anlatılan 100 öyküden oluşur. Mutluluklar, kadın erkek ilişkileri, gönül yaraları, yerinde verilen yanıtlar, çıkar peşinde koşan din adamları öykülerin başlıca konularını oluşturur.
        
        Öykü zaman içerisinde ikiye ayrılmıştır; olay hikâyesi ve durum hikâyesi.
        
        Olay Hikâyesi: Bir olay merkezinde gelişen ve sonuçlanan hikâyelerdir. Bu tür metinlerde merak unsuru ön plandadır. Bu türün en önemli örneklerini Fransız yazar Maupassant vermiştir. Bu yüzden olay hikâyesi, Maupassant tarzı hikâye olarak da adlandırılmaktadır.
        
        Durum Hikâyesi: Olay anlatımına dayanmayan, kişilerin veya hayatın bir kesitinin ele alındığı hikâyelere denir. Bu tür hikâyelerde merak duygusu geri plana itilir ve bir durum veya kişi betimlenir. Durum hikâyesinin en önemli örnekleri, Rus yazar Anton Çehov tarafından verilmiştir. Bu nedenle durum hikâyelerine Çehov tarzı hikâye de denmektedir.
      - Ardından yazılan Binbir Gece Masalları, hikayeciliği ilerletmiş ve devam ettirmiştir.
        
        Binbir Gece Masalları, Orta Çağ'da kaleme alınmış olan Orta Doğu kökenli edebi eserdir. Prenses Şehrazad'ın hükümdar kocası Şehriyar'a anlattığı hikâyelerden oluşur. Arapçaya çevrildikten sonra yayılmıştır.
  - - - Durum Öykücülüğünün Öncüsü Çehov
      - Durum öykücülüğünde izlenim ve karakterlerin iç dünyası, olay ve sonuca göre ön plandadır. Belirli bir çatışma yoktur, gözleme dayalıdır. Betimlemeye ağırlık verilmez.
        
        Örnek: "Memurun Ölümü"
        
        Çerviakov sarardı, “Benimle konuşmak istemiyor, çok kızdığı belli. Ama yakasını bırakmayacağım,
        durumumu anlatmalıyım.” diye düşündü.General son dilek sahibiyle konuşmasını bitirip odasına yöneldiği sırada arkasından yürüdü.– Beyefendi hazretleri! Siziı rahatsız etmek cüretinde bulunuyorsam, bu, yalnızca içimdeki pişmanlık
        duygusundan ileri geliyor. Siz de biliyorsunuz ki, efendim, isteyerek yapmadım.Generalin suratı ağlamaklı bir duruma girdi, elini salladı.– Siz benimle alay mı ediyorsunuz?
    - - Olay Öykücülüğünün Öncüsü Maupassant
      - Olay öykücülüğünde olay ön plandadır. Giriş, gelişme, sonuç belirgindir. Çatışma vardır, okuyucuda merak duygusu uyandırır. Beklenmedik bir sona bağlanır.
        
        Örnek: "Sicim"
        
        Alaycılar artık ona, ateşe girmiş bir ere savaşı anlattırır gibi,“Sicim”i söyletiyorlardı. Adamın temelinden sarsılan beyni, gittikçe sulanıyordu. Zavallı, aralık ayının sonlarında yatağa düştü. Ocak ayının ilk günlerinde de öldü. Can çekişirken sayıklıyor, suçsuzluğunu tekrar tekrar belirtiyordu: —Küçük bir sicim… İşte bakın, Bay Başkan… Küçük bir sicim.
    - - Mekan
      - Olay Örgüsü
      - Zaman
      - Dil ve Anlatım
      - Kişiler
- - - - Cumhuriyet Dönemi
        
        Cumhuriyet Döneminde yazarlar, sade bir Türkçe kullanarak halkın anlamasını kolaylaştırmıştır. Öykülerde toplumsal ve bireysel sorunlar dile getirilmiştir. Sait Faik Abasıyanık, Memduh Şevket Esendal, Sabahattin Ali gibi yazarlar dönemin öne çıkan isimleridir.
    - - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
      - Fecr-i Ati Dönemi'nin hikâye özellikleri, edebi eserlerin dili ve anlatım tarzıyla öne çıkar.
        sade ama sanatsal bir dille yazılmış; insan psikolojisi, duygular ve toplumsal sorunların gerçekçi bir şekilde anlatıldığı dönemdir.
    - - Tanzimat Dönemi
        
        Hikayecilik neredeyse her dönemde varmış gibi olmasına rağmen Türk edebiyatına Batılı anlamda ilk kez Tanzimat Döneminde girmiştir. Tanzimat Dönemi hikayeciliğinde zorla evliliklerin acı sonuçlarını, Batı ve Osmanlı uygarlıkları arasındaki farkları ve kadın-erkek ilişkilerinde evlilik ile aşk temalarını çokça işlenmiştir.
      - Destan Dönemi
        
        Destanlar tam bir hikaye türü olmasa da Türk halkının o dönemki duygularını anlatan; Türklerin kahramanlıklarını, savaşlarını, aşklarını anlatan ve günümüze yazılı veya sözlü olarak gelen ve hikaye türünü geliştiren edebi türlerdir.
    - - Günümüzde öykücülük, çeşitli üsluplarla yazılan ve hem basılı hem dijital ortamda yayılan bir edebiyat türüdür. Konuları günlük yaşam, toplumsal sorunlar ve bireysel deneyimlerdir; deneysel anlatım sıkça kullanılır.