Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
H2; IDEOLOGIËN; 1 inleiding + 2 Een oud en fel bediscussieerd begrip + 3…
H2; IDEOLOGIËN; 1 inleiding + 2 Een oud en fel bediscussieerd begrip + 3 Wat is ideologie? + 4 Morfologie van Ideologieën + 5 Links en recht?
Ideologie gevormd op het uiterste van een breuklijn.
-> Vertrekken vaak vanuit een onderliggend mensbeeld.
Maar, opnieuw moeilijk te definiëren begrip!
Ideologie = centrale plaats in het politieke.
Politiek gaat over verzoenen van conflicterende visies over wat moet gebeuren, over realiseren van idealen.
-> Conflict ontstaat oa door belangentegenstellingen; omdat waarden, normen, opvattingen over het juiste en goede verschillen.
Ideologie als verwijzing naar intellectuele inhoud van politieke stromingen
Ideologie = de denkwereld achter politieke stromingen.
Een ideologie is een geheel van ideeën en waarden waarmee mensen de samenleving willen vormgeven. Ze dient niet alleen als denkkader, maar ook als middel om politieke macht te verkrijgen of te rechtvaardigen.
Ideologie en macht gaan dus sterk samen, een machtsinstrument.
In de politicologie verwijst ideologie naar de ideeën, waarden en overtuigingen waarop politieke stromingen zijn gebaseerd — zoals socialisme, liberalisme, nationalisme, personalisme, ecologisme en conservatisme.
De meeste ideologieën (in de geest van de Verlichting) willen de samenleving vormgeven volgens bepaalde idealen en waarden.
- Sommige geloven dat de mens en de maatschappij maakbaar zijn — dat je de samenleving dus kunt veranderen en verbeteren.
- Andere ideologieën vinden dat de samenleving niet of nauwelijks maakbaar is en dat men zich beter houdt aan tradities en vaste waarden.
Klassieke vs. Nieuwe ideologieën.
Moderne ideologieën ontstaan op nieuwe breuklijnen? -> want moeilijk uit klassieke ideologieën te verklaren!
WAAR KOMT IDEOLOGIE VANDAAN?
Ideologie als kind vd verlichting
https://www.youtube.com/watch?v=W0LtKhuwFRE
Destutt de Tracy
Idee-ologie, wetenschap van ideeën!
= een neutrale “wetenschap van ideeën” om valse van ware te onderscheiden en wet. inzicht krijgen in de verhouding tussen ideeën en werkelijke behoeften.
Maar mislukt want Ideologie <-> Wetenschap
Napoleon, een negatieve connotatie
Na machtuitbreiding negatief over ideologen; Een ideoloog was blind voor de werkelijkheid en leidde zich door abstracte idealen.
Ideologie = Radicaal, sinister, doctrinair en abstract
Marx Ideologie als verdraaiing van de werkelijkheid. (negatieve bijklank!!).
= voor Marx is ideologie een instrumen van verdrukking dat verdraait en bedriegt. Het zijn de ideeën van de heersende klasse die dominant zijn, het dient hun machtspositie te legitimeren.
-> in klassenloze samenleving dus geen misleidende ideologie meer
Met later Lenin en 'weteschappelijk socialisme'
A. Gramsi Culturele hegemonie
= Het wereldbeeld van een bepaalde klasse is dominant omdat het door andere klassen stilzwijgend wordt geaccepteerd (common sense).
verklaring waarom kapital. klassensysteem blijft, niet enkel via pol en eco macht, maar ook door hegemonie van de bourgeoisideeën. -> sluit dus revolutie uit.
-
Conservatisme: Sceptische houding tav ideologie
De Wereld is heel complex en die veranderen en die veranderen ligt buiten de capaciteit vd menselijke geest.
-> Ideologie wordt gezien als simplistisch, zinloos.
= Binnen conservatisme opteert men eerder voor ene traditie gebaseerde aanpak, met veel betekenis voor ervaring en geschiedenis.
NK Dysfunctioneel vs. Functioneel
- Dysfunctioneel: roept negatieve emoties op, word als waarheidvervalsent gebruikt (Ideologie vs. Wetenschap), met kwalijke gevolgen.
- Functioneel: schept een geheel van ideeën, het is een bindmiddel in een politieke deelgemeenschap.
Fundamentalisten vs. Pragmatici
Elk gedrag moet ingegeven zijn door ideologie en overtuiging (= als grond) vs. ideologie als flexibel gegeven, praktijkgericht, als middel.
WAT IS IDEOLOGIE Heywood
Set van ideeën i.v.m politieke systemen
Een blauwdruk voor de politiek/samenleving
-> uittekenen en realiseren van ideale maatschappij
≠ wetesnchappelijke theorie!
= Soort feitenanalyse, zonder methodologie.
Is zowel prescriptief (beschrijvend) als normatief (normerend).
4. MORFOLOGIE VD IDEOLOGIËN
Elke ideologie bestaat uit 3 bestandsdelen
=> Om een ideologie te begrijpen is het nuttig om de verhouding van de 1e en 2e en vervolgens tss de 2e en 3e component van v.e. ideologie na te gaan.
2.Prescriptief element ('ideale samenleving')
Beschrijving van de ideale samenleving, hoe deze moet zijn.
Bevat:
- Waarden
- Normen
- Een doel!
-> Vanuit deze blik vh ideale wordt de huidige geanalyseerd.
3. Operationeel element (Hoe van 1 naar 2)?
Over hoe we 1 en 2 met elkaar kunnen verbinden.
-> Hoe kunnen we van het bestaande nr het ideale overgaan? Welke maatregelen en methoden zijn nodig?
1. Descriptief element (analysekader)
Kijk/analyse op de huidige wereld zoals deze is.
- Hoe zit de wereld in elkaar?
- Welke problemen?
-> Ideologie als venster op de wereld, om ze te ordenen, analyseren en om mens en probleem erin een plaats te geven.
5. LINKS EN RECHTS ALS GPS ID POLITIEK?
= instinctief locatiemechanisme!, een subjectief locatiesysteem om het politieke landschap te ordenen van L naar R.-> Kent doorheen de geschiedenis andere betekenissen (L eerst vrije markt, nadien omgekeerd; nationalisme was doorgaans links; natuurbehoud was eerder rechts)
- Oorsprong: Franse Staten-Generaal 7 mei 1789
keuze tss een motie v. conservatieve, koningsgeinde vertegenwoordig vs een motie van hervormingsgezinde vertegenwoordiger. Wie L stond stemde voor de hervormingsgezinde vertegenwoordiger.
-> Dus niet meer stemmen volgens stand (clerus, 3e stand, ...) wel volgens gedachtengoed.
Relevantie L en R opdeling
L en R aanduiding ordent veel ideeën, partijen, ideologiën, ... op eenvoudige manier en hebben een min of meer een omlijnde politieke inhoud.
-
-
-
Vandaag nog steeds behoefte aan ideologieën om algemene, achterliggend ideeën over mens en maatschappij te ordenen.
(zie tabel voor ordening enkele -ismen)
Veel verandering ts val van bastille en val vd muur. Ideologiën evulueren dus mee met hun ijd, kennen intern debat, verscheidenheid en evolutie
-