Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CHỦ ĐỀ 2 TRỒNG VÀ CHĂM SÓC RỪNG - Coggle Diagram
CHỦ ĐỀ 2 TRỒNG VÀ CHĂM SÓC RỪNG
HOẠT ĐỘNG TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY RỪNG
Vai trò của chăm sóc rừng
Chăm sóc gần nhất giảm sự phát triển của cỏ dại sâu bệnh hại; tăng khả năng thấm và giữ nước của đất,làm đất tơi xốp,từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho gừng non sinh trưởng và phát triển tốt
Cây non được chăm sóc có tỉ lệ sống cao hơn góp phần nâng cao giá trị kinh tế của rừng trồng
Nhiệm vụ của chăm sóc rừng
Áp dụng các biện pháp kĩ thuật lâm sinh như làm cỏ, xới đất, bón phân: tăng tỉ lệ sống sau khi trồng, tạo điều kiện thuận lợi cho rừng sinh trưởng nhanh và phát triển tốt
Tỉa cành: tăng hiệu quả quá trình trao đổi chất của cây, làm tăng chiều cao dưới cành, giảm khuyết tật sản phẩm gỗ, nâng cao chất lượng gỗ
Trồng dặm, tỉa thưa: đảm bảo mật độ trồng rừng theo hướng dẫn kĩ thuật của từng loại rừng, giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt, nâng cao chất lượng và đảm bảo các chức năng của rừng.
Chăm sóc rừng
Làm cỏ, xới đất và vun gốc
Diễn ra khoảng 3 năm liền sau khi trồng
Số lần làm cỏ xới đất của từng năm tùy thuộc vào tình hình cụ thể
Thời điểm tốt nhất để tiến hành làm cỏ xới đất vun gốc là ngay trước khi bón thúc hoặc trước thời kỳ cỏ dại sinh trưởng mạnh nhất
Phát cây bụi, dây leo,cỏ dại xâm lấn
Nhằm giúp cho cây trồng chính có đủ không gian sống sinh trưởng và phát triển
Xới đất vun gốc
Nhằm giúp cho bộ rễ của cây phát triển khỏe mạnh hấp thu dinh dưỡng trong đất tốt hơn tránh bị rửa trôi phân bón
Bón thúc
Nhằm bổ sung kịp thời dinh dưỡng cho cây trong giai đoạn còn non để cây sinh trưởng tốt nhất
Tùy theo đặc điểm sinh trưởng và phát triển của rừng để quyết định thời điểm, số lần bón thúc, loại phân bón và khối lượng phân bón
Tưới nước
Góp phần nâng cao tỉ lệ sống cho cây rừng, khả năng sinh trưởng và phát triển của cây rừng
Lượng nước tưới ,số lần và thời điểm tưới nước cho cây rừng tùy thuộc vào đặc điểm của phân bố nông, sâu của hệ rễ cây ,quy luật sinh trưởng của mỗi loài cây trong năm từng giai đoạn tuổi và điều kiện lập địa
Tỉa thưa, tỉa cành
1.Tỉa cành tươi
Cách hết các thân phụ và cành quá lớn nằm ở phía dưới tán cây cách sát với phương tây để cây liền sẹo nhanh hơn
Thời điểm tỉa trước mùa sinh trưởng của cây( mùa khô) để nâng cao chất lượng gỗ
2.Tỉa cành khô
Cắt cành đã chết nhưng chưa rơi rụng
3.Tỉa thưa
Nếu hố có nhiều cây thì chỉ để lại một cây khỏe mạnh thân thẳng nhất
Trồng giặm
Nhằm bổ sung cây trồng để đạt mật độ theo quy định tránh để đất trồng ở những vị trí cây bị chết gây lãng phí đất
Đối với cây sinh trưởng nhanh
Trồng giặm trong năm đầu sau khi trồng nếu tỉ lệ cây sống dưới 85% so với mật độ trồng ban đầu
Đối với loài cây sinh trưởng chậm và rừng ven biển
Trong 3 năm đầu sau khi trồng nếu tỉ lệ cây sống dưới mật độ hình rừng theo tiêu chuẩn Việt Nam thì phải trồng giặm
Số lượng cây trồng giặm tùy theo mật độ hiện có để trồng bổ sung đảm bảo tiêu chí thành rừng theo quy định
Vai trò của trồng rừng
Phủ xanh những vùng đất trồng,
đồi núi trọc; khôi phục diện tích
rừng bị tàn phá do cháy, thiên tai...
Cung cấp lâm sản, đặc sản phục vụ nhu cầu
tiêu dùng xã hội, đóng góp đáng kể vào sự
phát triển kinh tế-xã hội của đất nước
Phòng hộ bảo vệ môi trường sống
như duy trì cân bằng O2 và CO2,...;
góp phần bảo tồn đa dạng sinh học
Góp phần tăng thu nhập và cải
hiện đời sống cho những người dân
tham gia hoạt động trồng rừng
Nhiệm vụ của trồng rừng
Đảm bảo toàn bộ diện tích đất được sử dụng cho mục đích lâm nghiệp luôn được phủ xanh.
Rừng sản xuất: cung cấp lâm sản phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu
Rừng phòng hộ: bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn,…; chắn gió, chắn cát bay; chắn sóng, lấn biển
Rừng đặc dụng: phủ xanh diện tích rừng đặc dụng đã mất, bảo tồn đa dạng sinh học, tăng giá trị văn hoá, cảnh quan cho những khu rừng văn hoá – lịch sử.....
Thời vụ trồng rừng
Thời vụ trồng rừng có ý nghĩa quyết định đến tỉ lệ sống của cây con và ảnh hưởng đến sự sinh trưởng ban đầu của rừng non
Trồng rừng đúng mùa vụ sẽ hạn chế được những tác động bất lợi của thời tiết thiên tai và sâu bệnh hại đối với cây trồng tăng tỉ lệ thành rừng
Để đảm bảo điều kiện nhiệt độ độ ẩm và ánh sáng thuận lợi cho cây con sinh trưởng trong rừng nên được tiến hành vào những ngày râm mát, có mưa nhẹ hoặc nắng nhỏ
Tránh trồng vào những ngày nắng nóng rét đậm hạn hán kéo dài mưa lũ lớn hoặc gió bão
Dựa trên đặc điểm khí hậu ở nước ta, được chia làm 3 vùng miền
Miền Bắc
Thời vụ trồng: từ mùa xuân hoặc mùa hè (từ tháng 2 đến tháng 7)
Lý do: thời tiết mát mẻ độ ẩm nhiệt độ thuận lợi cho cây con sinh trưởng
Miền Trung
Thời vụ trồng là mùa mưa (từ tháng 9 đến tháng 12)
Lý do:độ ẩm nhiệt độ thuận lợi cho cây con sinh trưởng
Miền Nam
Thời vụ trồng: mùa mưa ( từ tháng 5 đến tháng 11)
Lý do: độ ẩm nhiệt độ thuận lợi cho cây con sinh trưởng
Trồng rừng bằng cây con
Trồng rừng bằng cây con được áp dụng phổ biến có loại cây con: cây có bầu , cây con rễ trần
Cây con đem trồng cần đảm bảo đủ tiêu chuẩn về số lá, đường kính cổ rễ, chiều cao cây, tuổi cây, cây cứng cáp, không bị cụt ngọn và không bị sâu bệnh
a)Trong rừng bằng cây con có bầu
Trong rừng bằng cây con có bầu cần lưu ý không làm vỡ bầu đất.Có quy trình như sau
Bước 1: Tạo hố trồng cây
Tạo một lỗ sâu giữa hố, yêu cầu rộng và sâu hơn bầu cây từ 2 đến 4 cm để đảm bảo lấp đất và được kín gốc cây, bộ rễ cây con phát triển thuận lợi
Bước 2: Rạch vỏ và xé bỏ vỏ bầu:
Rạch vỏ bầu dọc từ trên xuống, xé bỏ vỏ bầu để cho bộ rễ cây con phát triển thuận lợi và hấp thụ chất dinh dưỡng dễ dàng hơn.
Bước 3: Đặt cây vào hố:
Đặt cây con đứng thẳng vào giữa hố để đảm bảo bộ rễ cây phát triển đều và các phía, cây mọc thẳng
Bước 4: Lấp đất lần 1:
Lấp đất phủ kín 2/3 chiều cao bầu, nén đất quanh bầu theo chiều thẳng đứng giúp cố định bầu đất ở giữa hố.
Bước 5: Lấp đất lần 2:
Lấp đất phủ kín bầu và nén đất như lần 1 để đảm bảo gốc cây được chặt, cây có bộ rễ chắc hơn và không dễ bị đổ, tạo thuận lợi cho rễ hút chất dinh dưỡng từ đất.
Bước 6: Vun gốc:
Lấp đất đầy hố và vun đất cao hơn cổ rễ 1 đến 2 cm giúp duy trì được độ ẩm, làm mát cho gốc và rễ cây, cây đứng vững hơn.
Trồng rừng bằng cây con rễ trần
Cây con khi đem trồng cần đảm bảo bộ rễ được bảo vệ tránh bị khô héo, bị dập nát.Có quy trình đc tóm tắt như sau:
Bước 1: Tạo hố trồng cây:
Tạo hố rộng khoảng 30 hoặc 40 cm và sâu hơn chiều dài rễ cọc của cây từ 2 đến 4 cm để đảm bảo lấp đất được kín gốc cây, bộ rễ cây con phát triển thuận lợi
Bước 2: Đặt cây vào hố
Đặt cây thẳng đứng vào giữa hố để đảm bảo rễ của cây phát triển điều về các phía cây mọc thẳng. Khi đặt cần đảm bảo bộ rễ của cây ở trạng thái tự nhiên ( không bị công, gập )
Bước 3: Lấp đất lần 1
Lấp đất kín rễ giữ cho cây đứng thẳng rồi nhấc nhẹ thân cây lên 1 đến 2 cm tạo cho bộ rễ cây thẳng tự nhiên, sau đó nén đất xung quanh để cố định cây
Bước 4: Lấp đất lần 2
Phủ kín cổ rễ bằng đất nhỏ rồi nén đất xung quanh để đảm bảo gốc cây chắc chắn, cây có bộ rễ chắc hơn và không dễ bị đổ, tạo thuận lợi cho rễ hút chất dinh dưỡng từ đất
Bước 5: Vun gốc
Lấp đất đầy hố và vun đất cao hơn cổ rễ từ 1 đến 2 cm giúp duy trì được độ ẩm, làm mát cho gốc và rễ cây, cây đứng vững hơn. Không nén đất xung quanh vì khi đất bị nén chặt thì khả năng thấm, thoát nước và trao đổi không khí của đất kém
Trồng rừng bằng gieo hạt thẳng
Là đem hạt gieo trực tiếp trên đất trồng rừng đã được chuẩn bị
Có 2 phương pháp
Gieo toàn diện: gieo vãi toàn bộ hạt giống trên toàn bộ diện tích đất trồng rừng
Gieo cục bộ: gieo hạt trên một phần diện tích đất trồng rừng ( theo hàng, khóm )
Phương pháp này được áp dụng ở những nơi đất tốt thuận lợi, đất ẩm và đối với loại hạt có sức sống lớn
Phương pháp này ít được áp dụng hiện nay vì tỉ lệ cây sống để hoàn thành rừng thấp
SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÂY RỪNG
Quy luật sinh trưởng,
phát triển của cây rừng
Giai đoạn non
Từ khi hạt nảy mầm đến trước
khi cây ra hoa, kết quả
Những năm đầu của thời kì sinh trưởng,
cây còn non, chưa có bộ rễ và tán cây
hoàn chỉnh nên tốc độ tăng trưởng còn chậm
Giai đoạn gần thành thục
Cây sinh trưởng mạnh về chiều cao và
đường kính. Cây rừng bắt đầu ra hoa, kết quả
Giai đoạn thành thục
Sinh trưởng đường kính và chiều cao của
cây rừng tăng dần và đạt kính thước cực đại
Giai đoạn này, cây rừng ra hoa, kết quả
đạt số lượng nhiều và chất lượng cao
Giai đoạn già cỗi
Sinh trưởng của cây rừng sau khi đạt kích thước cực đại thì chậm dần rồi ngừng lại và hầu như không tiếp tục tăng cho đến khi già cỗi và chết
Ở giai đoạn này, khả năng ra hoa, kết quả giảm, cây già cỗi, yếu ớt thường xuất hiện hiện tượng rỗng ruột, dễ bị đổ
Khái niệm sinh trưởng
và phát triển của cây rừng
Sinh trưởng của cây rừng
Sinh trưởng là sự tăng lên về kích thước
và khối lượng của cây (hoặc từng bộ phận)
Chỉ tiêu đánh giá sự sinh trưởng: đường kính
thân cây, chiều cao cây, đường kính tán, thể tích cây
Phát triển của cây rừng
Phát triển là quá trình biến đổi về chất
và sự phát sinh các cơ quan trong toàn
bộ đời sống của cây( ra hoa, kết quả...)
Sinh trưởng và phát triển có
liên quan chặt chẽ với nhau.