Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
BIOMOLEKULA ORGANIKOAK, OSIDOAK, Piranosa da 6 erpin dituenean, Furanosa…
BIOMOLEKULA ORGANIKOAK
GLUZIDOAK
- Molekularik ugarienak, oinarrizkoak dietan eta energia iturria dira
- C, H eta O osatuta daude
- Azukre edo karbohidratu deitu ahal
- (CH20)n da formula
- Kimikoki polihidroxialdehidoak edo polihidrozetonak talde karboniloa eta talde hidroxiloak dira
OSAK ETA MONOSAKARIDOAK
Propietate kimikoak
Ahalmen erreduzitzailea dute, substantzia batzuk oxidatu. Aldehido taldea oxig¡datu daiteke. Fehling froga
EGITURA
-
-
-
2 motako isometria
Enantiomeroak: Bi isomero bata bestearen ispilu denean, -OH guztien posizioa aldatzen da
- C asimetriko bakoitzeko bi enantiomero daude, azkeneko C asimetrikoan -OH ezkerrera badago L da eskuinera badago D
Epimeroak: Honetan ez da osoa ispilu izaten, bakarrik -OH baten posizioa aldatzen du
Propietate fisikioak
- Solidoak zuri kristalinoak
- Karbono asimetrikoak (4 lotura desberdin)
-
- Estereoisomeria dute, formila molek berdina baina estruktura desberdinak
- Uretan disolbagarriak, pòlarrak izatagatik O elektronegatibitate asko
- Izendatzeko: Aldo/zeto + c kop + osa
- C kopuruaren arabera sailkatzen dira
-
-
-
-
-
-
- Gluzido bakunenak 3-7 atomo
FUNTZIOA
-
EGITURA:
- Izakien egitura osagai da
- Molekuletan adn, arn
- Zeluletan->zelulosan
- Organoetan->kitina
-
OSIDOAK
-
Bi osa edo gehiagoz osatuta, ura galdu lotura eratzean. Osido/glukosido eratzen zaio molekulari
HOLOSIDOAK
-
Ogliosakaridoak
- 2-10 monosakaridoz osatutako gluzidoa
- Lotura O glukosidikoez osatuta
-Zuriak, uretan disolbagarriak, ahalmen erreduktorea dute(OH aske dutenak) eta hidrolizatu ahal dira
Disakarido garrantsitsuak:
- Maltosa: almidoiaren eta glukogenoaren osagaiak
- Laktosa: esnean dago
- Zelobiosa: zelularen hidrolisia sortu
-Sakarosa: ez da erreduktorea
- Maltosa: bi glukosa molekula elkartzean sortzen da
Polisakaridoak
- Monosakaridoz osatutako kate luzeak o glukosidokoen bidez lotuta
- Pisu molekular altua dute eta horregatik dispertsio koloidalak eratu
- Ez diar disolbatzen, ez dira kristalizatzen, hidroliza daitzezke ez dira gozoak eta ez dute ahalmen erreduktorerik
Homopolisakaridoak
-
Erreserba funtzioa: Almidoia (glukosaren homopolisakaridoa) glukogenoa animalietan, lotura ahulagoak
Egitura funtzioa: Zelulosa (landare zelula paretan) kitina (animalietan) beta loturak dituzte, sendoagoak
-
HETEROSIDOAK
Gluzido eta gluzidoak ez diren osagaiak dituzte. Glukolipidoak (prokarioten mintzean) eta glukoproteinak(hormonak, mintzan...)
LOTURA GLUKOSIDIKOAK
- C anomerikoaren OH eta beste monosakaridoaren OH artean egiten den lotura o glukosidikoa
- C anomerikoaren OH eta amino bitartean lotura n glukosidikoa
- Bi monisakaridoen hidroxido taldeko erreakzioa ura galdu
- Bi monosakaridoen OH anomerikoa parte hartzen duenean ahalme erreduktorea galtzen du
Izendatzeko:1. monosakaridoen+osa atzizkia
- parentesi artean parte hartu duten C-ak
- osa bigarren C anomerikoa parte hartzen ez badu, osido biak parte hartzen batude
-
-
-
-
-
-
-
-
-