Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
💀 Rabies: وحشت و مرگ حتمی عصبی 🧠 - Coggle Diagram
💀 Rabies: وحشت و مرگ حتمی عصبی 🧠
Nature & Significance
🚩
کشندگی:
مرگبارترین بیماری (Highest fatality rate) ⚰️
سرنوشت:
تقریباً
مرگ حتمی
پس از شروع علائم 💔
پاتولوژی:
انسفالیت حاد پیشرونده (Acute, progressive encephalomyelitis)
توزیع جهانی:
بیش از 150 کشور، تمرکز در آسیا و آفریقا (فقیر) 🗺️
آمار:
55,000 مرگ سالانه (1 نفر هر 10 دقیقه) ⏱️
گروه پرریسک:
کودکان زیر 15 سال
(50% مرگها) 👶
Etiology & Virology
🧬
عامل:
RNA ویروس
(Lyssavirus)
خانواده:
رابدوویریده (Rhabdoviridae)
نابودی ویروس:
الکل و فنل موثرند
حرارت 60°C در 35 ثانیه 🔥
Host & Transmission
🐾
میزبان:
همه
پستانداران خونگرم
مخزن مهم:
سگ 🐕، روباه 🦊، خفاش 🦇
راه اصلی انتقال:
گاز گرفتن
(Bite) (بیشترین شیوع)
سایر راههای انتقال:
بزاق حیوان آلوده (حتی پس از مرگ)
خراشهای پوستی یا زخمهای کوچک (50 برابر ریسک کمتر)
تماس با
مخاطات
(چشم/لب) 👁️👄
تنفسی
(در غار خفاشها با دوز بالای ویروس)
نادر:
پیوند اعضا، جفت، انسان به انسان (فقط 1 مورد با بزاق) 🧍↔️🧍❌
Disease Course & Symptoms
🥵
کمون (Incubation):
2 هفته تا 3 ماه (بسیار متغیر) ⏳
متغیر بر اساس:
فاصله زخم تا مغز، وسعت زخم، نوع حیوان، سن
Communicability:
سگ/گربه: 3 تا 10 روز قبل از علائم
خفاش: 12 روز قبل از علائم
Prodromal:
تب، آبریزش بینی
خارش/بیحسی در محل زخم
فاز حاد عصبی:
عصبانیت، اضطراب
فرمهای بالینی:
Encephalitic / شایع:
هیدروفوبیا
(ترس از آب) 💧❌
آئروفوبیا
(ترس از هوا) 🌬️❌
تشنج، توهم
Paralytic / 20%:
فلج شدن عضلات (شبیه گیلنباره)
دوره طولانیتر
مراحل آخر بیماری: گیج بودن و تلوتلو خوردن، فلجی
مدیریت و پیشگیری پس از مواجهه (PEP)
💉
تشخیص:
غیرممکن قبل از شروع علائم 🚫
درمان بیاثر پس از شروع علائم
درمان (بعد از علائم):
مرگ در 3 تا 10 روز اتفاق میافتد
مراقبت ICU: زنده ماندن تا 4 ماه امکانپذیر، اما
مرگ حتمی
است.
مراقبت اولیه (فوری):
شستشوی زخم با آب و صابون (10 دقیقه) 🧼
ممنوع:
عدم استفاده از بخیه
(مگر ضرورت پزشکی) 🪡❌
پروفیلاکسی (PEP) (پس از مواجهه):
Rabies Vaccine:
تزریق در روزهای 0، 3، 7، 14، 30 📅
دوز مضاعف (2 برابر) در: تأخیر مراجعه (48 ساعت)، بیماری مزمن، نقص ایمنی
اندیکاسیون تزریق سرم ضد هاری: خارش عمیق جلدی، آلوده شده غشای مخاطی با بزاق، خارش های سر و صورت و گردن
تزریق سرم و واکسن ضد هاری و ضد کزاز
آموزش عمومی:
هرگز ندویید
هنگام حمله سگ (ثابت ایستادن، محافظت سر و صورت) 🏃❌
Rabies in Iran
🇮🇷
نوع بیماری:
در حیوانات
وحشی
و
اهلی
دیده میشود.
پراکندگی:
بیشتر در
حاشیه دریای خزر
نواحی شیوع:
شمال شرقی
و
جنوب غربی
کشور 🏞️
حیوان کلیدی:
روباه
🦊 در اپیدمیولوژی ایران جایگاه خاصی دارد.
آمار:
افزایش میزان حیوان گزیدگی از 1366 تا 1386 (کاهش ملایم میزان هاری).
گزارشها:
موارد هاری بیشتر در انسانهای شمال غربی و جنوب شرقی ایران.