Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
NEONATAL SEPSIS - Coggle Diagram
NEONATAL SEPSIS
พยาธิสภาพ
เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายทารกผ่านช่องทางต่าง (Invasion)
• Transplacental (ผ่านรก เช่น Listeria)
• During delivery (ขณะคลอด เช่น GBS, E. coli)
• Postnatal exposure (หลังคลอด เช่น มือผู้ดูแล, สายสวน, เครื่องมือแพทย์)
การเพิ่มจำนวนของเชื้อ (Colonization & Proliferation)
• ปล่อยสารพิษ เช่น Endotoxin (LPS) จากเชื้อแกรมลบ หรือ Exotoxin จากแกรมบวก
• เชื้อเพิ่มจำนวนในกระแสเลือด → Bacteremia
การตอบสนองของภูมิคุ้มกัน (Immune Response)
ทำให้เกิด การอักเสบทั่วร่างกาย (Systemic inflammation)
• ทารกแรกเกิดมี ภูมิคุ้มกันไม่สมบูรณ์ (Immature immune system)
• เม็ดเลือดขาวทำงานต่ำ
• Complement system ทำงานไม่เต็มที่
• มี IgG จากมารดาไม่เพียงพอ
• สารพิษกระตุ้น Macrophage, Monocyte ให้หลั่ง Cytokines เช่น
• Tumor Necrosis Factor-α (TNF-α)
• Interleukin-1, 6, 8
การเกิด SIRS และ Endothelial Dysfunction
• Cytokine ที่มากเกินไป → เพิ่มความสามารถในการซึมผ่านของหลอดเลือด (↑Capillary permeability)
• เกิด Vasodilation, Leak plasma, ลดการไหลเวียนของเลือดไปอวัยวะสำคัญ
• เกิด Tissue hypoxia → Metabolic acidosis
ภาวะเลือดแข็งตัวผิดปกติ (Coagulopathy / DIC)
• สารอักเสบกระตุ้น Coagulation cascade → เกิดลิ่มเลือดเล็ก ๆ ทั่วร่างกาย
• ใช้เกล็ดเลือดและปัจจัยการแข็งตัวมากเกินไป → เกิด DIC (Disseminated Intravascular Coagulation)
อวัยวะล้มเหลว (Organ Dysfunction)
• หัวใจ: Cardiac output ลด → hypotension
• ไต: renal hypoperfusion → oliguria/anuria
• ปอด: pulmonary edema, ARDS
• ตับ: jaundice
• สมอง: hypoxic encephalopathy → ซึม, ชัก
การรักษา
เจาะเลือด , DTX 44 mg%
10%DW 7.5 ml IV slowly push
5%DW 100 ml + 50% glucose 12.5 ml IV drip 15 cc/hr.
Ampicillin 370 mg IV drip
เช็ดตัวลดไข้
Gentamycin 14.8 mg + 5%DW up to 3 ml
การประเมิน
ประวัติ
มารดาให้ประวัติ มีไข้ ซึมลง ตัวเหลือง ดูดนมได้น้อย 1 วัน
ตรวจร่างกาย
Airway: air way patent, no stridor, no gurgling, no snoring.
Breathing: Chest retraction, paradoxical movement, Tachypnea, Trachea in midline, no wheezing, no rhonchi, lung clear both lung, RR=66 bpm, O2sat=93% RA
Circulation: no cyanosis, radial pulse weak and regular with rapid pulse, HR=170 bpm, capillary refill < 2 sec, BP=110/64 mmHg
Disability: PGCS: E3V2M5, Pupil 2mmRTLBE, DTX=44 mg%
ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการและการตรวจพิเศษ
X-ray
Film Abdomen Upright: marked bowel dilation
Film CXR: perihylar IF
LAB
DTX=44mg%
ATK:neg,Flu:neg
CBC:WBC 15620,PMN 89,Plt 358k, Hb 12.6, Hct 38.7
E'lyte:Na 130,K 3.2, Cl 106, HCO3 7
Lactae: 14.1, H/C:pending
LFT:TB/DB 6.702.8, AST/ALT/ALP 103/40/128
ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล
Pre-Hospital
เสี่ยงต่อการเกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis)
ประเมินสัญญาณชีพ (Temp, HR, RR, BP, SpO2,PGCS) ทุก 15-30 นาที
ประเมินลักษณะการดูดนม, การตอบสนอง, สีผิว, Capillary refill time, Urine output
เฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน เช่น hypotension, metabolic acidosis, respiratory distress
In-Hospital
1.มีภาวะติดเชื้อในระบบหายใจร่วมกับการติดเชื้อในกระแสเลือด
ดูแลให้ทารกได้รับยาฆ่าเชื้อ Ampicillin 370 mg IV drip และ Gentamycin 14.8 mg + 5%DW up to 3 ml
ประเมินสัญญาณชีพ (Temp, HR, RR, BP, SpO2,PGCS) ทุก 15-30 นาที
2 มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
ดูแลให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ 5%DW 100 ml + 50% glucose 12.5 ml IV drip 15 cc/hr.
ติดตามการเจาะเลือดเพื่อตรวจดูค่าน้ำตาลในเลือดอย่างต่อเนื่อง
3.มีภาวะพร่องออกซิเจนเนื่องจากปอดติดเชื้อ
ดูแลให้ทารกได้รับออกซิเจน canular 3 LPM
ติดตาม V/S,SpO2 keep > 94%
4.มีภาวะ Hyperbilirubinemia
อธิบายมารดาถึงความจำเป็นของการได้รับการส่องไฟ
กระตุ้น breast feeding
ติดตามผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
5.เสี่ยงต่อภาวะ Cardiac Arrest
เตรียมพร้อมสำหรับ
on ET-tube No. 3.5 ลึก 8.5 เซนติเมตร
ประเมิน สัญญาณชีพ เฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลง สังเกตอาการและอาการแสดง
6.เสี่ยงต่อภาวะขาดสารน้ำสารอาหารเนื่องจากการดูดซึมไม่มีประสิทธิภาพจากพยาธิสภาพของลำไส้อุดตัน
สังเกตอาการท้องอืด อาเจียน ลักษณะ ปริมาณและจำนวนของการอาเจียน
ดูแลให้สารน้ำ 5%DW 100 ml + 50% glucose 12.5 ml IV drip 15 cc/hr
7.เสี่ยงต่อการเกิดภาวะชักเนื่องจากมีไข้สูง
ประเมินอุณหภูมร่างกายและV/S อย่างต่อเนื่องทุก 10-15 นาที
เตรียมยา diazepam และสอบถามแพทย์ถึง dose ยาที่จะให้ในผู้ป่วยรายนี้ หากเกิดอาการชัก 0.74 mg
8.มารดาวิตกกังวล เนื่องจากการเจ็บป่วยของบุตร
ประเมินการรับรู้ของมารดา และเปิดโอกาสให้มารดได้ซักถามระบายความรู้สึก
ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการเจ็บป่วยของลูก การดูแลรักษา ความก้าวหน้าหรือการเปลี่ยนแปลงให้มารดารับทราบอย่างสม่ำเสมอ
Interfacility
1.มีภาวะ Septic shock เนื่องจากติดเชื้อในกระแสเลือด
ประเมินอาการและอาการแสดงของภาวะ shock ได้แก่ มีไข้หรืออุณหภูมิกายต่ำ หายใจเร็ว หัวใจเต้นเร็ว ผิวหนังเย็นซีด ซึมลง ปัสสาวะออกน้อยลง
.ดูแลให้ 10%DW 100 ml IV rate 23 cc/hr ตามแผนการรักษา
2.เสี่ยงต่อการเกิด Cardiac Arrest
ประเมินและจดบันทึกสัญญาณชีพ BP, HR, RR, sat O2, BT q 10 minutes
ประเมินอาการและอาการแสดงของภาวะพร่องอกซิเจน Cyanosis, sat O2 > 94%
การเตรียมพร้อมเครื่องมือช่วยฟื้นคืนชีพ เช่น bag valve mask, defibrillator, emergency drugs
3.เสี่ยงต่อการเกิดภาวะ Hypoglycemia
ประเมินสภาพทั่วไปของทารกเกี่ยวกับอาการแสดงของภาวะน้ำตาลต่ำ เช่น เหงื่อออก ตัวเย็น หายใจเร็ว
ดูแลให้ 10%DW 100 ml IV rate 23 cc/hr ตามแผนการักาษาของแพทย์โดยใช้เครื่อง infusion pump
ประเมินอาการและอาการแสดงทางสมองจากภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ เช่น ชัก ซึม
ติดตามการเจาะ DTX ดูค่าน้ำตาลในเลือดอย่างต่อเนื่องให้ค่าอยู่ในระดับปกติ 60-150 mg%
4.เสี่ยงต่อการเกิดภาวะชักเนื่องจากมีไข้สูง
ประเมินอุณหภูมร่างกายและวัดสัญญาณชีพอย่างต่อเนื่องทุก 10-15 นาที
เตรียมยา diazepam และสอบถามแพทย์ถึง dose ยาที่จะให้ในผู้ป่วยรายนี้ หากเกิดอาการชัก 0.74 mg
จัดเตรียมอุปกรณ์ฉุกเฉินเพื่อช่วยชีวิตให้พร้อมใช้อยู่เสมอ
5.มารดาวิตกกังวล เนื่องจากการเจ็บป่วยของบุตร
อาการและอาการแสดง
ไข้ ซึมลง 1 วัน
สาเหตุ
ภาวะนี้เกิดจาก การเข้าสู่ร่างกายของเชื้อโรค (แบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อรา) ผ่านทาง รก ช่องคลอด สายสะดือ ผิวหนัง ระบบหายใจ หรือทางเดินอาหาร
ให้เกิดการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของทารกแบบรุนแรง (Systemic Inflammatory Response Syndrome: SIRS)
ส่งผลให้เกิดการทำลายเนื้อเยื่อ, ความผิดปกติของหลอดเลือด, การไหลเวียนเลือด และนำไปสู่ ภาวะช็อกและการล้มเหลวของอวัยวะหลายระบบ (MODS)
ความหมาย
Neonatal sepsis (ภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิด)
หมายถึง ภาวะที่ทารกแรกเกิด (อายุน้อยกว่า 28 วัน) มีการติดเชื้ออย่างเป็นระบบ (systemic infection) จากเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อรา ซึ่งเชื้อเหล่านี้สามารถเข้าสู่กระแสเลือดและกระจายไปยังอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย ทำให้เกิดการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันอย่างรุนแรง และอาจนำไปสู่ septic shock หรือ multiple organ dysfunction ได้
