Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
👃 Leprosy - Hansen's Disease 🪚 - Coggle Diagram
👃
Leprosy - Hansen's Disease
🪚
۱. Agent & Pathogenesis
🔬
عامل
:
Mycobacterium leprae
(کشف شده توسط هانسن در ۱۸۷۳) 📜.
شبیه
M. tuberculosis
اما
غیر قابل کشت
(Non-culturable) 🚫.
میکروارگانیسم اجباری داخل سلولی
(Obligate intracellular).
تکثیر بسیار آهسته.
اهداف باکتری (Target Sites)
:
علاقه به
مناطق سرد بدن
❄️: پوست، اعصاب محیطی (شوآن سلز)، مخاط بینی، اتاقک قدامی چشمها.
سایر: مونوسیتها، عروق کوچک.
آسیب بافتی
:
اصلی
: آسیب به
پوست، اعصاب محیطی و مخاط
.
نتیجه
: ناتوانی در اندامهای انتهایی،
عوارض چشمی
.
L
eprosy
L
ikes
L
ow
T
emps! (پوست، اعصاب، بینی). 🥶
مخزن اصلی
:
انسان
🧑. (سایر: آرمادیلوها، میمونها).
۲. 🗂️ طیف بیماری (Disease Spectrum)
⚖️
سیر طبیعی
:
۹۵٪
افراد میکروب را دفع میکنند 🛡️.
۵٪
افراد جامعه بیمار میشوند.
Tuberculoid - TT
:
ایمنی
:
سلولی
غالب (Th1) (واکنش خیلی شدید).
باسیل
:
کمباسیل
(Paucibacillary - PB).
لپرومین تست
:
مثبت
.
پروگنوز
:
بهبود خود به خودی
محتمل است.
تاثیر بر سیستم عصبی
Lepromatous - LL
:
ایمنی
:
هومورال
غالب (Th2) (واکنش خفیف/نبود واکنش).
باسیل
:
پرباسیل
(Multibacillary - MB).
لپرومین تست
:
منفی
.
پروگنوز
:
بد
و پیشرونده.
تاثیر بر سیستم تنفسی، چشم و پوست
سایر
: طیف بینابینی (BT, BB, BL).
تست لپرومین
:
مثبت
در TT و BT.
منفی
در LL و BL.
طبقه بندی بر اساس پاسخ ایمنی
: طیفی بین دو قطب اصلی.
۳.Transmission & Epidemiology
🌍
مخزن اصلی
:
انسان
(ترشحات بینی) 👃. (سایر: آرمادیلو، میمون).
راههای ورودی محتمل
:
تنفسی
(محتملترین راه) 🌬️.
مادر به شیرخوار
(گزارش شده).
نیش حشرات
(پشه خاکی و ساس).
تماس با سوزن خالکوبی/سرسوزن
.
قابلیت سرایت
:
ترشحات بینی
: حاوی
۱۰۰ میلیون باسیل
در شبانهروز.
مدت سرایت
:
سخت
منتقل میشود، مستلزم تماس
طولانیمدت
است.
بقا در محیط
: باسیلها در ترشحات خشک شده بینی
۷ تا ۱۰ روز
زنده میمانند.
قطع سرایت
: بعد از
۳ روز
مصرف ریفامپین یا
۳ ماه
مصرف داپسون و کلوفازیمین 🛑.
دوره کمون
:
۹ تا ۲۰ سال
(طولانی). (TT: ۴ سال / LL: ۸ سال).
وضعیت جهانی
:
شیوع: بیشترین در آسیا و آفریقا 📈.
Elimination
: شیوع
کمتر از ۱ در ۱۰,۰۰۰
(ایران به این مرحله رسیده است) 🏅.
کشور های اندمیک:
هند
، برزیل، میانمار، ماداگاسکار، موزامبیک، نپال
میزان بروز بیماری: در حال افزایش ولی میزان شیوغ کمتر از بروز!
بیشترین شیوغ ایران: مناطق شمالی کشور؛ خراسان، آذربایجان، اردبیل
۵. Diagnosis, Treatment & Control
💊
تشخیص
:
بالینی
: ضایعه پوستی مطابق جذام
همراه با بیحسی مشخص
🔑.
اسمیر
: تهیه اسمیر از ضایعه (مثبت در MB).
لپرومین تست
: تزریق داخل پوستی (مثبت در TT و BT).
درمان
:
MDT
(Multi Drug Therapy) (بعد از کشف آنتیبیوتیکها).
داروها
:
Rifampicin, Dapsone, Clofazimine
.
مدت درمان
:
کمباسیل
: ۲ دارویی به مدت
۶ ماه
.
پرباسیل
: ۳ دارویی به مدت
۲ سال
.
شروع درمان زودتر، پیش آگهی بیمار بدتر
پیشگیری
:
اولیه
: رفع مشکلات اقتصادی، مسکن، و تغذیه 🍎.
واکسیناسیون
: BCG (اثر تقویتی با MVACCAE) 🛡️.
ثالثیه
:
جراحی پلاستیک
، فیزیوتراپی، کاردرمانی (اصلاح دفرمیتیها) 🛠️.
جداسازی
: نیاز به جداسازی نیست، مگر در موارد
لپروماتوز
که باید از تماس منع شوند. + ضدعفونی و دفع بهداشتی ترشحات بینی بیمار
دارویی
: داپسون (Dapsone) یا اسداپسون برای تماسیافتگان.
PB is
Six
months (2 drugs)! MB is
Two
years (3 drugs)! 🔢
پروتکل گزارش دهی غیر فوری
۴. Complications & Disability
💔
عوارض عصبی
:
بیحسی
موضعی (loss of feeling) 🖐️.
زخم
و
سوختگی
در کف پا به دلیل بیحسی (مانند بیماران دیابتی).
ناتوانی
در اندامهای انتهایی، فلج اعصاب و تاندونها.
ضخیم شدن
اعصاب محیطی و نرمه گوش.
تغییرات ظاهری (Disfigurement)
:
ریزش ابروها و مژهها
.
دفرمیتی
بینی و گوشها (به دلیل جذب غضروف).
تودههای زیر پوستی
(بدون درد).
Leprosy makes you
L
oneley (
L
oss of feeling,
L
umpy ears,
L
oss of eyebrows). 😢
عوارض در ایران
:
شیوع عوارض مهم
در ایران
بیشتر
از سایر نقاط جهان است 💢.
مناطق سردسیر
: شکل
عصبی
بیماری شایع است.
مناطق گرمسیر/مرطوب
: شکل
لپروماتوز
شایع است.
عوارض چشمی
: در ایران شایعتر از بقیه نقاط جهان است (مثل لاگوفتالموس و کوری).
فرمهای اقلیمی در ایران
:
مناطق سردسیر
: شکل
عصبی (TT)
شایع است 🥶.
مناطق گرمسیر و مرطوب
: شکل
لپروماتو (LL)
شایع است 🥵.
علت مرگ قدیم
: انسداد حلق یا نفریت آمیلوئیدی.