Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
🦠 Tuberculosis 🫁 - Coggle Diagram
🦠
Tuberculosis
🫁
۱. Significance & Global Status
🌍
آمار کل (۲۰۱۷)
:
۱۰ میلیون نفر مبتلا (تخمین) 📈.
۱.۶ میلیون مرگ 💔 (۳۰۰,۰۰۰ مورد مرتبط با HIV).
بروز تخمینی جهانی
: ۱۳۳ نفر در هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر.
مورتالیتی تخمینی جهانی
: ۲۱ نفر در هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر.
جمعیتشناسی
:
بروز در
آقایان بیشتر
از خانمهاست (نسبت ۱.۳ برابر در سل اسمیر مثبت) 🧑.
۹۰۰ هزار نفر (۹٪) مبتلا به HIV/سل همزمان در ۲۰۱۷. در آفریقای جنوبی بیشتر
مناطق پرخطر
:
بیشترین شیوع
: جنوب آفریقا و شرق آسیا.
۶ کشور اصلی
: هند، چین، اندونزی، پاکستان، نیجریه، آفریقای جنوبی (۶۰٪ بار جهانی) 🤯.
در 10 علت اول مرگ در دنیا
افزایش مرگ و میر اسمیر مثبت ها از 91 تا 96
۲. Iran's Status
🇮🇷
مقایسهای با جهان و EMRO
:
بروز تخمینی
: ۱۴ نفر در هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر (پایینتر از میانگین جهانی).
میزان بیماریابی (CDR)
: ۷۹٪ (بیشتر از میانگین جهانی ۶۴٪) ✨.
همسایگان
: پاکستان ۲۶۷ و افغانستان ۱۸۹ (بروز بسیار بالاتر) ⚠️.
نکات داخلی
:
استانی
: بیشترین گزارش در
خراسان رضوی
. (کلا شرق کشور بیشتر به خاطر مجاورت)
مرگ و میر تخمینی
: ۱.۱ نفر در هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر.
جمعیت پرخطر
:
زندانیان
،
افراد غیرایرانی
(۱۶.۳٪ کل موارد).
میانه سنی
: ۵۱ سال (۵۲ سال ایرانی، ۴۶ سال غیرایرانی).
قم جزو 1 سوم اول استان ها و با بروز بالاتر از میانگین
شیب کاهشی کند ولی به هر حال کاهشی
۳. سل نهفته و مخزن بیماری (LTBI & Reservoir)
🌳
مخزن جهانی
: ۱.۷ میلیارد نفر (۲۳٪ مردم دنیا) آلوده به
LTBI
🤯.
تعریف LTBI
: آلوده کننده نیست، علامت ندارد،
PPD مثبت
، CXR منفی 🚫.
ریسک ابتلا به بیماری فعال
:
10٪ از افراد عفونی شده بیمار میشوند.
۵۰٪ این موارد در
۵ سال اول
رخ میدهد ⏳.
عوامل خطر (LTBI به فعال)
⚡:
بیماریها
: HIV، دیابت، سیلیکوزیس، بیماری کلیوی، سرطانهای سر و گردن.
دارو
: مصرف طولانیمدت
کورتون
.
Mnemonic
: You get
TB
if you are
SICK
:
S
ilica,
I
mmune-compromised,
C
K,
K
ortikosteroids! 🤧
۴.Disease Forms & Course
🧐
اشکال اصلی
:
Pulmonary
: ۸۵٪ موارد.
Extrapulmonary
: ۱۵٪ موارد (شایعترین: غدد لنفاوی، پلور، ادراری تناسلی، استخوان، مننژ) 🦴.
علائم
: کاهش وزن، بیاشتهایی، خستگی، تب، تعریق شبانه 😔.
پایان سرایت (End of Contagion)
:
شرایط
: حداقل ۲ هفته درمان، بهبود علائم بالینی،
۳ نمونه خلط منفی
🛑.
پیشگیری دارویی (LTBI)
: با
داپسون
(Dapsone) یا ایزونیازید تا ۵۰٪ محافظت میشود.
۵. Transmission & Resistance
💊
انتقال
:
مخزن
: افراد آلوده به سل ریوی فعال.
مسیر اصلی
:
تنفسی
، در مکانهای بسته 💨.
سل گاوی (M. Bovis)
: از طریق مواد آلوده (شیر غیر پاستوریزه). گوارشی: نیازمند باسیل های زیاد
قابلیت انتقال
: از
۳ ماه قبل
از شروع علائم وجود دارد.
از پوست برای پاتولوژیست ها
مقاربت : 10 درصد
مقاومت دارویی
:
MDR (Multidrug-Resistance)
: مقاومت حداقل به
ایزونیازید و ریفامپین
.
XDR (Extensive-Drug-Resistance)
: MDR + مقاومت به
فلوروکینولونها
و
داروهای تزریقی
(کاپرهومایسین، کانامایسین، آمیکاسین).
هزینه و موفقیت
: سل مقاوم
۴۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان
(بالاتر)، موفقیت درمان ۴۰-۶۵٪. سل حساس
<۴۵۰ هزار تومان
(پایینتر)، موفقیت ۹۵٪ 💰.
۶. Control & Global Goals
🎯
اهداف WHO
:
WHO (تعهدات بینالمللی)
: تا
۲۰۳۵
باید ۹۰٪ بروز و ۹۵٪ مرگومیر نسبت به ۲۰۱۵ کاهش یابد 🥇. + عدم تحمیل هزینه به بیمار
SDG (اهداف توسعه پایدار)
: تا
۲۰۳۰
باید ۸۰٪ بروز و ۹۰٪ مرگومیر نسبت به ۲۰۱۵ کاهش یابد. + پایان اپیدمی ایدز، مالاریا، سل
TB Elimination (ریشهکنی)
: تا
۲۰۵۰
، میزان بروز
کمتر از ۱ نفر
در هر ۱ میلیون نفر.
ابزارهای کنترل
:
واکسن BCG
: از ابتلا جلوگیری نمیکند، اما فرمهای منتشر را کاهش میدهد 🛡️.
DOTS
: راهکار اصلی WHO.
تشخیص
: AFB (اسمیر خلط)، کشت (۴-۸ هفته)، NAATs (سریع) 🔬.
میزان موفقیت درمان 90 درصدی و انجام آنتی بیوگرام و مستند سازی HIV صد درصدی