Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
TÂM THẦN PHÂN LIỆT NCVINH Y21A Y HUẾ cvinh3557@gmail.com, Các tiêu chuẩn…
TÂM THẦN PHÂN LIỆT
NCVINH Y21A Y HUẾ
cvinh3557@gmail.com
Đại cương
Các trchung dương tính: hoang tưởng, ảo giác, kích động
các trchung âm tính: cxuc thờ ơ, bàng quang, mất ham thích, trí tuệ giảm, tư duy, ngôn ngữ nghèo nàn, thu mình, cách ly xã hội
Nguyên nhân
thuyết di truyền
sự biến đổi cấu trúc và chức năng não
CT/MRI: tăng thể tích não thất bên, các rãnh não giãn rộng, teo não (đặc biệt vùng trán). hồi hãi mã, thể hạnh nhân cũng giảm thể tích
Về các chất dẫn truyền thần kinh
Dopamin:
tăng hoạt vùng trung viền => trchung dương tính
giảm hoạt ở vùng trán trước => trchung âm tính
serotonin dịch não tuỷ
tăng ở tâm thần phân liệt mạn tính
giảm ở tâm thần phân liệt cấp tính
GABA (Gâma Amino Butyric Acid)
MAO (Mono Amino Oxydase)
các học thuyết nhiễm virus chậm, thuyết miễn dịch,...
Lâm sàng
gđ khởi phát
là giai đoạn tiền triệu: từ khi xhien các trchung ban đầu đến khi xhien trchung đặc trưng đủ tiêu chuẩn chẩn đoán
có thể vài ngày đến vài năm
các trchung
giảm tập trung chú ý, giảm ý chí động lực, khí sắc trầm, rối loạn giấc ngủ, lo âu, dễ bị kích thích, giảm chứ năng nghề nghiệp, học tập
có hành vi dị kỳ, hành vi 2 chiều, thay đổi cảm nhận về bản thân, thế giới, giải thể nhân cách, tri giác sai thực tại, tư duy trừu tượng, bí hiểm, quan tâm đặc biệt đến triết học-tôn giáo
Gđ toàn phát
Rối loạn tư duy
Hình thức
nói một mình, trả lời bên cạnh, đáp lặp lại. Dòng tư duy bị lịm dần, dồn dập, ngắt quãng, bịa từ mới
Nội dung:
Tư duy không lquan, rời rạc
Tư duy trừu tượng, bí hiểm, xa thực tế
Hoang tưởng bị hại, hoang tưởng liên hệ, ghen tuông, bị xâm nhập,
hoang tưởng bị kiểm tra, bị chi phối
Rối loạn cảm xúc
cxuc không thích hợp, 2 chiều, trái ngược, cùn mòn, thờ ơ
Rối loạn hành vi
Hvi 2 chiều, kì dị, cơn xung động
hvi tác phong căng trương lực: nhại lời, nhại động tác, gối không khí, uốn sáp, giữ nguyên dáng
hvi không có mục đích, lười nhác
rối loạn tri giác
nhiều loại ảo giác: ảo thanh, ảo vị, ảo khứu, ảo thị... chủ yếu ảo giác giả (ảo thanh giả)
Biểu hiện theo ICD 10
a, Tư duy vang thành tiếng, tư duy bị áp đặt, bị đánh cắp hoặc tư duy bị phát thanh
có ít nhất 1 trchung rõ ràng
hoặc ít nhất 2 trchung nếu không rõ ràng
Chẩn đoán về mặt
trchung
Chẩn đoán xác định
Thể
Thể paranoid
F20
nổi bật trchung HOANG TƯỞNG, ẢO GIÁC
các trchung cxuc cùn mòn, cxuc ko thích hợp, căng trương lựu không nổi trội
Thể thanh xuân
F20.1
Có 1 trong 2
2 more items...
có 1 trong 2
2 more items...
có thể có hoang tưởng, ảo giác nhưng không nổi trội
thể căng trương lực
F20.2
có
ít nhất 1
trong các hvi nổi trội
kéo dài ít nhất 2w
7 more items...
thể không biệt định
F20.3
KHÔNG THOẢ MÃN các thể khác (-thể đơn thuần)
thể trầm cảm sau phân liệt
F20.4
Đáp ứng với chẩn đoán tâm thần phân liệt trong vòng 12 tháng qua
một số các trchung TTPL còn tồn tại và nổi bật bằng các trchung trầm cảm (kéo dài >=2w)
thể di chứng
F20.5
Qúa khứ ít nhất có 1 gđ loạn thần rõ rệt, đáp ứng các tiêu chuẩn chẩn đoán TTPL
Các trchung âm tính nổi bật: sự chậm chạp tâm thần vận động, giảm hoạt động, cảm xúc cùn mòn,...bnhan biểu hiện nghèo nàn trong giao tiếp không dùng lời(mặt, mắt, âm điệu)
thể đơn thuần
F20.6
Các trchung âm tính tiến triển ngày càng tăng trong nhiều năm
không có gđ nào biểu hiện bằng các tchung dương tính như hoang tưởng, ảo giác
chẩn đoán phân biệt
rối loạn phân liệt cảm xúc loại trầm cảm /hưng cảm
trong bệnh cảnh LS các trchung của Hội chứng Hưng cảm/ trầm cảm xuất hiện đồng thời với trchung TTPL trong cùng 1 giai đoạn của bệnh
rối loạn cảm xúc có các trchung loạn thần
nổi bật trchung Hưng cảm/Trầm cảm, các trchung loạn thần xhien có nội dung phù hợp với khí sắc, không phải các trchung loạn thần đặc trung trong TTPL như ảo thanh lời nói, hoang tưởng bị chi phối, hoang tưởng kì quái
các rối loạn tâm thần do sử dụng độc chất
có tsu dùng độc chất, trchung HC Cai
trchung xhien trong và sau khi dùng or trong gđ nhiễm độc cấp
ảo giác thường là ảo thị, hoang tưởng thường là hoang tưởng nhận nhầm, liên hệ, bị hại
tiến triển và tiên lượng
thường tiến triển đến mạn tính
TTPL Tiến triển liên tục
TTPL tiến triển ltuc với thiếu sót tăng dần
TTPL tiến triển ltuc với thiếu sót ổn định
TTPL tiến triển từng giai đoạn có thuyên giảm
TTPL thuyên giảm ko htoan
TTPL thuyên giảm hoàn toàn
Tiên lượng dựa vào
Tuổi khởi phát càng trẻ thì càng nặng
Nữ nhẹ hơn nam
khởi phát đột ngột tốt hơn từ từ với thiếu sót tăng dần
ko có yếu tố thúc đẩy nặng hơn có yếu tố thúc đẩy
thể paranoid, căng trương lực tiên lượng nhẹ, còn lại nặng
tsu gia đình có thì nhẹ hơn
điều trị sớm và tuân thủ thì tốt
Điều trị
Liệu pháp hoá dược
thuốc chống loạn thần
(an thần kinh)
Tác dụng
3 more items...
nhóm thuốc
2 more items...
liệu pháp sốc điện/ gây co giật bằng điện
liệu pháp tâm lý
liệu pháp tái thích ứng xã hội
b, Ý tưởng hoang tưởng bị chi phối hay bị động liên quan đến vận động thân thể, các chi
c, ảo thanh với một hay nhiều giọng nói bình luận về hành vi của bệnh nhân hoặc nói chuyện với nhau hay ảo thanh xphat từ một bộ phận nào đó của cơ thể
d, các loại hoang tưởng dai dẳng mà không phù hợp với văn hoá, tôn giáo, chính trị, hoặc có quyền lực siêu nhiên (điều khiển tgian, thời tiết, giao tiếp vs người ngoài hành tinh)
e, ảo giác dai dẳng bất kì loại nào kèm những ý tưởng hoang tưởng thoáng qua hoặc vừa mới hình thành không chứa những sự kiện cảm xúc
ít nhất 2 trchung
f, dòng tư duy bị gián đoạn hay biến đổi do thêm từ khi nói dẫn đến tư duy thiếu liên tục, bịa từ
g, hành vi căng trương lực: kích động, giữ nguyên dáng, uốn sáp, sững sờ
h, trchung âm tính: vô cảm, cxuc cùn mòn, cxuc không thích hợp. Phải là không do thuốc an thần kinh hoặc do trầm cảm gây ra
i, những biến đổi toàn diện kéo dài như hvi ko có mục đích, mất hứng thú, thái độ vị ngã, cách ly xã hội
Các tiêu chuẩn loại trừ
ko có HC hưng cảm, HC trầm cảm xhien đồng thời với các trchung cut tâm thần phân liệt
các trchung a->i phải loại trừ các bệnh lí cơ thể, não, ngộ độc rượu, ma tuý, các chất độc khác gây ra
Các trchung phải xhien kéo dài ít nhất 1 tháng kể từ khi các trchung rõ rệt (ko tính tiền triệu)
Chẩn đoán về mặt
thời gian
Nếu dưới 1 tháng thì chẩn đoán Rối loạn loạn thần cấp giống tâm thần phân liệt