Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ประเด็นที่ 2 การค้าต่างประเทศสมัยอยุธยา - Coggle Diagram
ประเด็นที่ 2 การค้าต่างประเทศสมัยอยุธยา
2.1 ปัจจัยที่ทำให้เกิดการค้า
แหล่งที่ตั้ง
อยู่บริเวณราบลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างที่อุดมสมบูรณ์ จึงผลิตสินค้าเกษตรได้ + ติดต่อกับดินแดนทางเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ
มีแม่น้ำ 3 สาย(ป่าสัก ลพบุรี เจ้าพระยา) ติดต่อกับดินแดนตะวันออกและตะวันตกได้
ไม่ห่างจากปากแม่น้ำเจ้าพระยาที่ไหลลงอ่าวไทยนัก จึงค้าขายกับต่างชาติได้สะดวก
การให้สิทธิเสรีภาพในการนับถือศาสนา + ให้ที่ดินแก่ชาวต่างชาติ
กษัตริย์ประทานที่ดินให้แก่พ่อค้าชตช.และให้เสรีภาพในการนับถือศาสนา บางส่วนอยู่ถาวรก็เกิดเป็นชุมชนบริเวณด้านใต้ของเกาะเมือง(ในกำแพงพระนคร) และตามแนวลำน้ำเจ้าพระยา ex. หมู่บ้านโปรตุเกส หมู่บ้านฮอลันดา บ้านอังกฤษ ชุมชนมุสลิม
ประสิทธิภาพในการบริหารราชการ
ดึงอำนาจเข้าสู่ศก. ทำให้ดินแดนเป็นปึกแผ่น มีการส่งส่วยบรรณาการพวกของป่าและทรัพยากรธรรมชาติ หากเหลือก็นำไปขายชตช.ได้อีก
นโยบายการค้าของไทย
กษัตริย์สนับสนุนพ่อค้าชตช.โดยให้สิทธิพิเศษต่างๆ ออกกฎระเบียบและจัดตั้งกรม ที่สำคัญคือแต่งสำเภาไปขายต่างแดน
กรมราชการที่จัดขึ้นเพื่อการค้ากับชตช.
กรมพระคลัง = ดูแลรายได้ + การค้าทั้งนอกและใน + ดูแลชตช.ที่เข้ามาทำกิจกรรมต่างๆ
กรมท่า = ดูแลชาวต่างชาติโดยตรง โดยให้เชื้อชาตินั้นๆ ปกครองเชื้อชาติตนเอง
กรมท่าซ้าย = มีพระยาโชฎึกราชปกครอง/เจ้ากรม(เชื้อจีน) ดูแลคนจีน ญี่ปุ่น ฮอลันดา
กรมท่าขวา = พระยาจุฬาราชมนตรี/เจ้ากรม(เชื้อแขก/อินเดีย) ดูแลคนอินเดีย ลังกา อาหรับ เปอร์เซีย ชวา มลายู อังกฤษ ฝรั่งเศส
กรมอาสา = ชตช.รับราชการ แบ่งตามเชื้อชาติ มีเจ้ากรมเป็นหัวหน้าขึ้นตรงกับกษัตริย์ ทนท.เหมือนทหารรักษาพระองค์ แต่ก่อให้เกิดการแย่งสมบัติในอยุธยาช่วงหลัง
ระบบการค้าของพระคลังสินค้าเป็นแบบผูกขาด ที่สินค้าบางชนิดขายให้ได้แค่กับพระคลัง ex. ปืนคาบศิลา ปืนใหญ่ ดินปืน งาช้าง สร้างรายได้มหาศาล
ค้าแบบบรรณาการกับจีน ตั้งแต่พ.ศ.1914 ที่ปรากฏในจดหมายหมิงสือลู่(จดหมายเหตุประจำรัชกาล) ว่าอยุธยาส่งบรรณาการให้จีนทุกปี ช่วฃแรกเป็นของป่า ต่อมาพ.ศ.2265 จีนประสบกับทุพภิกขภัย(ขาดแคลนทรัพยากร) สินค้าจึงเปลี่ยนเป็นข้าวแทน
2.2 ประเทศที่ค้าขายกับอยุธยา
(ตะวันตก ก่อนไปหลัง) โปรตุเกส สเปน ฮอลันดา อังกฤษ เดนมาร์กฝรั่งเศส
(แถบเอเชีย ก่อนไปหลัง) อินเดีย/ปท.มุสลิมตั้งแต่สมัยสุโขทัย แขกมัวร์(มุสลิมจากปท.ต่างๆ) จีน ริวกิว/ญี่ปุ่น
2.3 ผลกระทบจากการค้า
ด้านเศรษฐกิจและการค้า
การค้าแบบผูกขาด พระคลังสินค้าได้กำไรมหาศาล
ชตช.ไม่ต้องรับราชการ ไม่ต้องสังกัดนาย ทำงานตามความถนัด ex. ชาวจีนผลิตสินค้าเกี่ยวกับเรือสำเภา
ชตช.บางส่วนเป็นทหารรับจ้าง ทหารรักษาพระองค์
หากพ่อค้าสะสมทุนได้มากพอ ก็ตั้งตนเป็นตัวกลางซื้อขายระหว่างอยุธยากับตปท. Ex. ชาวจีน ชาวมุสลิม ยุโรป
ด้านการเมือง
อยุธยาให้คสค.กับชตช.มาก ex. ฝรั่งเศสเพื่อถ่วงดุลอำนาจกับฮอลันดา แต่กลับทำให้ฝรั่งเศสกลายเป็นภัยคุกคามในภายหลัง แต่ประเทศอื่นๆ กลับส่งเสริมอยุธยาอย่างดี
ด้านสังคม
การศึกษา = มีบาทหลวงเปิดโบสถ์สอนปรัชญา
อาหาร = หลายเชื้อชาตินำเข้า ex. ซีอิ๊ว เต้าเจี้ยว หมู่เบคอน หรือขนมที่มีไข่และต้องอบพวกทองหยิบทองหยอดจากโปรตุเกส
สถาปัตยกรรม ex. พระนารายณ์ราชนิเวศน์ ณ จ.ลพบุรี ป้อมบางกอก(ป้อมวิไชยประสิทธิ์) สร้างโดยชาวฝรั่งเศส
เทคโนโลยี = บาทหลวงฝรั่งเศสนำการก่อสร้างเข้ามา มีการจ่ายน้ำประปาในพระราชนิเวศน์
ดาราศาสตร์ = มีการสร้างหอดูดาวในพระราชนิเวศน์
การแพทย์ = บาทหลวงตั้งโรงพยาบาล พ.ศ.2215
เครื่องนุ่งห่ม = ราชสำนัก ใช้ผ้าเยียรบับ(อินเดีย) ผ้ากำมะหยี่(ยุโรป) หรือผ้าไหม(จีน)
ภาษา = ใช้คำทับศัพท์ ex. กุหลาบ ตู้ โต๊ะ เตียง ผ้าสักหลาด.ขาย
วรรณกรรม = นิทานสิบสองเหลี่ยม อิเหนา ดาหลัง