Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Triết học Mác-Lenin - Coggle Diagram
Triết học Mác-Lenin
Giai đoạn Lenin phát triển (78-90)
Hoàn cảnh
Mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và vô sản
Phong trào giải phóng dân tộc cần hệ thống lý luận để soi đường
Sự khủng hoảng về thế giới quan nhận thức của chủ nghĩa duy tâm
Giai đoạn từ 1893 đến 1907
Những năm 80 thế kỉ XIX
Tuyên truyền chủ nghĩa Mác vào phong trào công nhân Nga
Kiên quyết chống chủ nghĩa duy tâm, phương pháp siêu hình
Các tác phẩm tiêu biểu của V.I Lênin
“Những người bạn dân là thế nào và họ đấu tranh chống những người dân chủ-xã hội ra sao?” (1894)
“Chúng ta từ bỏ di sản nào?” (1897)
“Làm gì?” (1902)
Giai đoạn sau Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga từ 1917 đến 1924
Bối cảnh
Chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội
Các tác phẩm của V.I.Lênin
Tác phẩm “Cách mạng vô sản và tên phản bội Cauxky”
Vạch trần sự phản bội của Causky
Chỉ rõ sự khác biệt căn bản giữa nền dân chủ tư sản và nền dân chủ vô sản
Nêu rõ vai trò to lớn của nhà nước Xô viết trong bảo vệ & xây dựng nước Nga Xô viết
Tác phẩm “Sáng kiến vĩ đại”
Đưa ra định nghĩa hoàn chỉnh về giai cấp
Khẳng định năng suất lao động là cái quan trọng nhất, chủ yếu nhất bảo đảm thắng lợi của chế độ xã hội mới
Tác phẩm Bệnh ấu trĩ “tả khuynh” trong phòng trào cộng sản
Làm rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa Đảng và quần chúng
Khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng trong thiết lập chuyên chính vô sản và cải tạo xã hội chủ nghĩa
“Bàn về công đoàn”
Nêu lên những vấn đề cơ bản của logic biện chứng
Khái quát những nguyên tắc cơ bản của phép biện chứng duy vật: nguyên tắc toàn diện, nguyên tắc phát triển….
Tác phẩm “Về tác dụng của chủ nghĩa duy vật chiến đấu”- di chúc triết học của V.I.Lênin
Tiếp tục phát triển triết học Mác
Đóng góp to lớn vào việc phát triển lí luận đạo đức, mỹ học, chủ nghĩa vô thần khoa học
Chỉ ra nhiệm vụ cơ bản của việc giáo dục đạo đức, mỹ học và chủ nghĩa thần học
Vai trò, ý nghĩa của chủ nghĩa Lênin
là sự pha ta triển duy nhất và đúng đắn của chủ nghĩa Mác
là sự khái quát lí luận về thực tiễn đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên toàn thế giới
Giai đoạn từ 1907 đến Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917
Bối cảnh
Sau thất bại cách mạng 1905-1907, tình hình xã hội Nga cực kì phức tạp
Trong hàng ngũ xuất hiện hiện tượng dao động “Có tình trạng thoái chí, mất tinh thần, phân liệt, chạy dài, từ bỏ lập trường, nói chuyện dâm bôn”
Về mặt tư tưởng, lĩnh vực triết học có xu hướng ngã sang chủ nghĩa duy tâm, tôn giáo, ra đời trào lưu “tìm thần” & “tạo thần” trong giới trí thức
Các tác phẩm tiêu biểu của V.I.Lênin
“Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán” (1908)
Khái quát những thành tựu mới nhất của khoa học tự nhiên
Phê phán toàn diện triết học duy tâm tư sản
Nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa triết học và chính trị
Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, tác phẩm “Bút ký triết học” (1914-1916)
Nghiên cứu, bổ sung, pháp triển phép biện chứng duy vật
Sáng tỏ mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội, vai trò của quần chúng nhân dân trong phát triển của lịch sử
“Nhà nước và cách mạng” (cuối năm 1917)
Khẳng định vai trò của Đảng cộng sản trong xây dựng xã hội mới
Nhấn mạnh tư tưởng C.Mác về đâu tranh giai cấp, chuyên chính vô sản
Công lao to lớn của V.I.Lênin
Giải quyết 1 cánh khoa học những vấn đề về chiến tranh & hòa binh
Phát triển tiếp học thuyết Mác về chiến tranh và quân đội
Là người đầu tiên soạn thảo học thuyết về bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa
Giai đoạn C.Mac và Ăngghen
Từ chủ nghĩa duy tâm và lập trường dân chủ cách mang sang chủ nghĩa duy vật và lập trường cộng sản chủ nghĩa (1841-1844)
Năm 1837: C. Mac làm quen với triết học Hêghen, tham gia giáo phái Hêghen trẻ
5/1842-4/1843, ông làm việc ở báo Sông Ranh từ đó hiều ra được mối quan hệ vật chất của đời sống, nhận ra hạn chế trong triết học Heghen thông qua các bài báo thực tiễn
tháng 10 năm 1843, ông viết những bài luận phê phán chủ nghĩa duy tâm của Heghen, cho thấy sự chuyển biến thế giới quan của ông
tháng 9 năm 1841 khi đang tham gia quân sự tại Berlin. Ph:Angghen đã tham gia phái Heghen trẻ đồng thời chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Bản chất đạo Cơ
Ông có các tác phẩm nói về sự mâu thuẫn giữa tính cách mạng và tình báo thủ của triết học Heghen
Mùa thu năm 1947, ông trực tiếp tham gia phong trào công nhân từ đó dẫn ông đến sự chuyển biến thế giới quan
Đề xuất những nguyên lý triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử (1844-1848)
Các tác phẩm tiêu biểu đề xuất nguyên lý triết học
Gia đình thần thánh
Luận cương về phoiobac
các tác phẩm đã trình bày hoàn chỉnh với các quan điểm lý luận nền tảng =>đề xuất và khẳng định vai trò của triết học
Hệ tư tưởng Đức
Bổ sung, phát triển lý luận triết học (1848-1895)
Bổ sung
Học thuyết Mác tiếp tục được bổ sung và phát triển Trong sự gắn bó mật thiết hơn với thực tiễn cách mạng của giai cấp công nhân
C.Mác và Ph.Ăngghen đã đưa phong trào công nhân từ tự phát thành tự giác => phát triển ngày càng mạnh mẽ
Tác phẩm của C. Mác: Đấu tranh giai cấp ở Pháp 1848-1850, Ngày tháng Sương mù của Lui Bonapéctơ Tổng kết cuộc cách mạng Pháp 1848-1849
Bộ Tư Bản (9/1867) không chỉ là công trình đồ sộ về kinh tế chính trị học mà còn là sự bổ sung, phát triển triết học Mác + học thuyết Mác
Nội chiến ở Pháp (1871), phân tích kinh nghiệm của Công xã Pari
Phê phán Cương lĩnh Gô ta (1875): con đường và mô hình của xã hội tương lai, xã hội công sản chủ nghĩa
Phát triển lí luận
Thông qua cuộc đấu tranh chống lại kẻ thù của chủ nghĩa Mác và bằng việc khai quật thành tựu khoa học
Tác phẩm Biện chứng của tự nhiên và chống Đuyrinh lần lượt ra đời
Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước (1884)
Trình bày học Thuyết Mác + triết học Mác dưới dạng một hệ thống lí luận tương đối độc lập và hoàn chỉnh
Ludwig Feuerbach và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức (1886)
Ý nghĩa
Là một cuộc cách mạng vĩ đại trong lịch sử triết học nhân loại
Trở thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học của giai cấp công nhân và chính đảng của mình => Nhận thức và cải tạo thế giới
Triết học Mác mạng trong mình tính nhân đạo cộng sản => Lí luận khoa học xuất phát từ con người, mục tiêu giải phóng con người => Giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động khỏi sự áp bức => Phát triển tự do, hoàn thiện con người
Trở thành một khoa học chân chính, vũ khí tinh thần cho giai cấp vô sản và nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp, con người và xã hội
Khắc phục tính trực quan, siêu hình của chủ nghĩa duy vật cũ + khắc phục tính duy tâm, thần bí của phép biện chứng duy tâm
Tạo ra một chủ nghĩa duy vật triết học hoàn bị - chủ nghĩa duy vật biện chứng
Vận dụng và mở rộng quan điểm duy vật biện chứng vào nghiên cứu lịch sử xã hội => Sáng tạo ra chủ nghĩa duy vật lịch sử - nội dụng chủ yếu của bước ngoặt cách mạng trong triết học
Kết hợp một cách thiên tài giữa quá trình cải tạo triệt để chủ nghĩa duy vật và cải tạo những quan điểm duy tâm về lịch sử xã hội
Chủ nghĩa duy vật trở nên hoàn bị và mở rộng học thuyết ấy từ chỗ nhận thức giới tự nhiên đến nhận thức xã hội loài người
C. Mác và Ph. Ăngghen bổ sung đặc tính mới vào triết học => Sáng tạo ra một triết học chân chính khoa học - triết học duy vật biện chứng
Tính giai cấp: biến triết học thành vũ khí tinh thần của giai cấp vô sản
Tính đảng và tính khoa học thống nhất hữu cơ với nhau => Xác lập đúng đần mối quan hệ giữa triết học và khoa học cụ thể
Tính sáng tạo: triết học Mác là một hệ thống mở luôn luôn bổ sung và phát triển bởi những thành tựu khoa học thực tiễn
Giai đoạn bổ sung & phát triển (91-95)
Các nhà tư tưởng sau này
A.Gramsci (Ý)
Đề xuất khái niệm "quyền lực văn hóa - tư tưởng" (hegemony)
Phân tích vai trò của nhà nước và xã hội dân sự trong duy trì quyền lực giai cấp
Georg Lukács (Hungary)
Phát triển chủ nghĩa "duy vật lịch sử) trong lĩnh vực triết học và văn hóa
L.Trotsky (Nga)
Lý thuyết "cách mạng thường trực"
Tư tưởng Hồ Chí Minh
Vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa mác-lenin vào cách mạng giải phóng dân tộc
Dựa trên sức mạnh nhân dân, đoàn kết dân tộc và tinh hoa nhân loại
Đưa ra đường lối giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp
Ứng dụng thực tiễn / Vai trò
Vai trò
Thế giới quan khoa học
Giúp nhìn nhận sự vật, hiện tượng một cách khách quan, toàn diện, phát triển
Nền tảng tư tưởng
Là nền tảng của phong trào cộng sản, công nhân quốc tế và các Đảng cộng sản, trong đó có Việt Nam
Phương pháp luận cách mạng
Định hướng tư duy, hành động sáng tạo, chống bảo thủ và giáo điều
Ứng dụng vào thực tiễn
Khoa học và công nghệ
Giúp con người nhận thức đúng quy luật, từ đó vận dụng để cải tạo tự nhiên, phát triển sản xuất
Nhận thức thế giới và xã hội
Cung cấp phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử để phân tích, giải thích sự vật, hiện tượng
Cách mạng và xây dựng xã hội mới
Chỉ ra con đường giải phóng giai cấp giai cấp công nhân, nhân dân lao động
Xây dựng CNXH và CNCS
Giai đoạn hình thành ( TK XIX ) (52-57)
Tiền đề lý luận ( hình thành tư tưởng )
Triết học cổ điển Đức ( Hegel và Feuerbach)
C..Mac kế thừa " hạt nhân hợp lý " để cải tạo và xây dựng nên lý luận mới của phép biện chứng - phép biện chứng duy vật
Phê phán CNDT của Hegel đồng thời cải tạo CNDV cũ , khắc phục tính chất siêu hình
Triết học Mác = CNDV và phép biện chứng thống nhau 1 cách hưu cơ
Kinh tế chính trị Anh
Adam Smith và David Ricardo là một trong những người kế thừa và cải tạo kinh tế chính trị học
C.Mac cho rằng nghiên cứu những vấn đề triết học và xã hội => nghiên cứu kinh tế học
Hoàn thành quan niệm duy vật lịch sử và xây dựng nên học thuyết kinh tế
CNXH kinh tế Pháp ( Saint Simon và Charles Fourier )
Là tư tưởng về một xã hội công bằng và bình đẳng nhưng vẫn còn mang tính không tưởng
C. Mac và Angghen kế thừa, biến đổi và phát triển chủ nghĩa xã hội không tưởng thành khoa học
Tiền đề KHTN
TK XIX sự phát triển của KHTN => bộc lộ tính hạn chế của phương pháp tư duy siêu hình trong việc nhận thức thế giới ( TK XVII - XVIII)
Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
Thuyết tế bào
Thuyết tiến hóa
Khoa học đã vạch ra mối liên hệ thống nhất giữa những dạng tồn tại, các hình thức vận động khác nhau trong tính thông nhất vật chất của TG