Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

SL HỆ TIÊU HÓA, Cơ thắt thực quản dưới - Coggle Diagram

- - - - Dây V vận động
      - Cuống não
  - - - Pha miệng (giai đoạn có ý thức)
        
        Đẩy thức ăn từ miệng về phía hầu
      - Pha họng (giai đoạn hầu)
        
        TĂ đi qua họng xuống thực quản
        
        Nhanh, ko ý thức kiểm soát
      - Pha thực quản
        
        TĂ qua thực quản xuống dạ dày nhờ các sóng nhu động
  - - - Cơ thắt phía trên
        
        Ngăn ko cho ko khí vào ống tiêu hoá
      - Cơ thắt phía dưới
        
        Ngăn ko cho dịch dạ dày trào ngc lại thực quản
  - - - Vùng gần (đáy vị, thân vị)
        
        Có thành mỏng, co bóp yếu và ko liên tục —> chứa lg lớn thức ăn
      - Vùng xa (hang vị)
        
        Thành dày, bóp mạnh, liên tục giúp nhào trộn thức ăn đưa xuống tá tràng
    - - 80% time: TĂ ở dạ dày để nhào trộn
      - 20% time: sóng nhu động đẩy thức ăn
    - - Xuất hiện giữa các bữa ăn, 60-90 phút/lần —> gây cảm giác đói
    - - Gastrin
      - Somatostatin
      - Histamin
  - - - Co nóp phân đoạn
      - Co bóp nhu động
    - - Nhào trộn
        
        Trộn TĂ vs enzym và dịch tiêu hoá —> giúp tiêu hoá
      - Tăng khả năng tiếp xúc
        
        TĂ vs bề mặt của ruột non —> giúp hấp thu và tiêu hoá
      - Đẩy thức ăn đến ruột già
    - - Từ các tuyến của tá tràng và ruột non
      - Thể tích 1~3L/ngày
      - Chức năng
        
        Bảo vệ (chất nhày)
        
        Tiêu hoá (enzym như peptidase, sucrase, lipase
        
        Pha loãng
      - Cholecystokinin (CCK)
        
        kích thích túi mật co bóp và tụy bài tiết men
      - Secretin
        
        như một tín hiệu phanh
    - - Xung động tk truyền nhanh từ tb này sang tb khác theo liên kết khe
      - Sóng chậm
        
        Tần số 3 - 12 lần/p
        
        Cường độ khoảng 5-15 millivolts
        
        Là nền tảng và ko gây co cơ
      - gây khử cực
        
        Acetylcholin (ACh)
        
        Căng thành ống tiêu hóa
        
        Hormone ống tiêu hóa
      - gây tăng cực (ưu phân cực)
        
        Norepinephrine
    - - làm chậm tốc độ tống thức ăn xuống
      - Bảo vệ tá tràng
      - Xảy ra khi
        
        Tăng áp suất tá tràng
        
        Dưỡng trấp ưu trương trong tá tràng
        
        Dư thừa sản phẩm tiêu hóa của protein trong tá tràng
- - - - Ptyalin, mucin
      - K+, HCO3-, ít Na+ và Cl-
      - Ion triocyanate: diệt khuẩn
      - Ca++, phosphate, H2O
    - - Làm trơn, sạch khoang miệng
      - Làm tan hoá chất
      - Ức chế vk ptrien
      - Tiêu hoá tinh bột chín nhờ amylase
  - - - Tiết HCl
        
        Diệt vk
        
        Hoạt động enzym pepsin
        
        thủy phân collagen
        
        biến đổi tiền men pepsinogen
        thành pepsin
        
        Giúp háp thu Fe2+, Ca2+
        
        Tạo pH tối thuận cho pepsins
        
        Bị ức chế bởi Prostaglandin E2 (PGE2)
      - Yếu tố nội
        
        Giúp hấp thu vitamin B12
    - - Tiết pepsin(ogen)
        
        Tiêu hoá protein
      - Lipase dạ dày
        
        Tiêu hoá mỡ
    - - Chất nhày (mucin)
        
        Tạo ra hàng rào bve niêm mạc khỏi các enzym, HCl
      - Bicarbonate (HCO3-)
        
        Trung hoà axit giúp bve tb niêm mạc
    - - Gastrin
        
        Đc bài tiết vào máu
        
        Kích thích tb thành, chính
        
        Tăng hoạt động cơ học của dạ dày và ruột non
    - - Histamine
        
        Kích thích tb thành tiết HCl
    - - Stomatostatin
        
        Ức chế bài tiết ở dạ dày
  - - - Dịch nhầy hoà tan
        
        Trộn vs các thành phần thức ăn tạo ra viên nhũ trấp
      - Dịch nhầy ko hoà tan
        
        Tạo hàng rào bve dạ dày bởi mtr acid
      - Đc bài tiết từ các tb dạ dầy
- - - - Nhìn, ngửi theo dây tk X đến các tb để bài tiết ra dịch vị
      - Chiếm 20% dịch vị của toàn bữa ăn
    - - bài tiết dịch vị khi thức ăn vào đến dạ dày, do phản xạ thần kinh và gastrin.
      - Chiếm 70% dịch vị toàn bữa ăn
    - - bài tiết một lượng nhỏ dịch vị khi
        thức ăn vào đến tá tràng.
      - Chiếm 10% dịch vị toàn bữa ăn
- - - - Dữ trữ chất dd, vitamin
      - Cung cấp chất dd khi cần
    - - Sản xuất protein huyết tương
      - Phân huỷ hồng cầu già
    - - Tiêu hoá vá hấp thụ chất béo
      - Dịch mật: 1000 ml/ngày
      - 90-95% muối mật được tái hấp thu vào tĩnh mạch cửa, về lại gan.
  - - - Nhũ tương hóa lipid
      - Đc gan tổng hợp từ Cholesterol
      - Đc kích thích bởi secretin
    - - Đc tạo ra từ Hemoglobin
- - - - Nội tiết
        
        Tiết insulin và glucagon
        
        Insulin là hocmon duy nhất giảm đg huyết
      - Ngoại tiết
        
        Dịch (chứa HCO3-)
        
        giúp trung hòa acid dạ dày và tạo pH thích hợp cho các enzym tụy.
        
        Enzym
        
        Giúp quá trình tiêu hoá và hấp thu carbohydrate, chất béo, và protein
        
        Gồm trypsin, chemotrypsin, lipase, và amylase
        
        Thuỷ phân carbohydrat: amylase
        
        Thủy phân protein thành acid amin: Trypsin, Chymotrypsin
        
        Thủy phân lipid: Lipase
    - - Nếu TĂ có sự hiện diện acid
        
        Bài tiết ra secretin
        
        Kích thích tuỵ bài tiết H2O và HCO3-
      - Nếu TĂ có mỡ
        
        Bài tiết ra cholecystokinin(CCK)
        
        Giúp tăng các enzym (chưa hoạt động)